Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Nil płynie przez środkową i północno-wschodnią Afrykę, na obydwu półkulach, i przecina wszystkie strefy klimatyczne kontynentu. Jego źródeł szukano od starożytności. Quiz prowadzi wzdłuż całej rzeki: od Kagery i Jeziora Wiktorii, przez bagna i katarakty, aż po deltę. Są też pytania o podróżników, którzy próbowali dotrzeć do źródeł, w tym o polskie ślady. Pytania mają różny poziom trudności: od łatwych po takie, na które odpowie tylko znawca geografii Afryki.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Do którego morza uchodzi Nil, tworząc rozległą deltę?
Śródziemnego
W dolnym biegu, jeszcze przed ujściem, rzeka wyraźnie się rozszerza.
Q 02Którą rzekę część źródeł uznaje za dłuższą od Nilu?
Amazonka
Ta wersja pojawia się coraz częściej w nowych opracowaniach. Nil płynie przez środkową i północno-wschodnią Afrykę i przecina wszystkie strefy klimatyczne kontynentu.
Q 03Na przedmieściach jakiego miasta zaczyna się delta Nilu?
Kair
Od morza dzieli to miejsce 175 km lądu utworzonego przez rzekę.
Q 04W którym mieście Nil Biały łączy się z Nilem Błękitnym?
Chartum
Nil Błękitny jest największym dopływem Nilu. Poniżej jego ujścia rzeka aż do morza płynie już po prostu jako Nil.
Q 05Dorzecze której rzeki jako jedyne w Afryce jest większe od dorzecza Nilu?
Kongo
Powierzchnia dorzecza Nilu liczy prawie 3 mln km², co daje mu drugie miejsce na kontynencie afrykańskim.
Q 06Który podróżnik odkrył Lualabę, mylnie uznawaną za początek Nilu?
David Livingstone
Lualaba okazała się początkiem zupełnie innej wielkiej rzeki afrykańskiej, a nie Nilu.
Q 07Kto odnalazł rzeczywiste źródło Nilu, prowadząc dokładne badania wokół Jeziora Wiktorii?
Henry Morton Stanley
Podczas tych badań odnalazł Kagerę, czyli źródłową rzekę Nilu, która uchodzi do Jeziora Wiktorii.
Q 08Ile katarakt tworzy Nil na skałach tarczy saharyjskiej?
Sześć
Oznacza się je cyframi rzymskimi w porządku rosnącym w górę rzeki. Są spławne tylko w okresie wysokiego poziomu wody.
Q 09Co oznaczało starożytne przysłowie o szukaniu źródeł Nilu?
Czynność skazaną na niepowodzenie
Przysłowie narodziło się jeszcze w starożytności, bo kolejne próby dotarcia do początku rzeki okazywały się zupełnie bezowocne.
Q 10Za czasów którego cesarza podjęto pierwszą próbę odnalezienia źródeł Nilu?
Neron
Próbę podjęto w Egipcie w latach 54–68 n.e. Podobnie jak wiele późniejszych, zakończyła się niepowodzeniem.
Q 11Do jakiej londyńskiej instytucji trafił słynny telegram o ustaleniu źródeł Nilu?
Królewskie Towarzystwo Geograficzne
Zwięzłą depeszę wysłano po wyprawie, która uznała Jezioro Wiktorii za miejsce, z którego wypływa rzeka.
Q 12W jakim kompleksie bagien Nil Górski rozgałęzia się na liczne odnogi?
As-Sudd
Rzeka wpada do tych bagien między 7 a 9° szerokości północnej, poniżej miejscowości Dżuba, w Kotlinie Sudanu Wschodniego.
Q 13Na jakiej szerokości geograficznej północnej leży ujście Nilu?
31°
Źródło rzeki leży już po drugiej stronie równika, nieco ponad 2° na południe od niego, dlatego Nil płynie na obydwu półkulach.
Q 21Do jakiego błotnistego jeziora wpływa Nil Wiktorii?
Kioga
Rzeka dociera tam po 200 km biegu, na którym tworzy kaskady, między innymi potężne wodospady Ripon i Owena.
Q 22Jaki duży lewy dopływ przyjmuje Nil w Sudanie Południowym?
Bahr al-Ghazal
Dzięki temu dopływowi Nil staje się potężną rzeką i od tego miejsca nosi nazwę Nil Biały.
Q 23Po wchłonięciu którego prawego dopływu Nil Biały zaczyna płynąć na północ?
Sobat
Dalej rzeka podąża przez wyschniętą równinę, która stanowi wschodni skraj Sahary.
Q 24Jak brzmi ostatni człon arabskiej nazwy Nilu Białego?
Q 14Jak nazywa się ostatni większy dopływ Nilu?
Atbara
Poniżej jego ujścia rzeka płynie jeszcze bardzo długo przez pustynną część Sahary.
Q 15W którym państwie wypływa Ruvuvu, jedna z dwóch rzek dających początek Kagerze?
Burundi
Druga z tych rzek, Nyawarongu, ma początek w Rwandzie. Powstająca z ich połączenia Kagera liczy około 420 km długości.
Q 16Jaki wodospad tworzy Nil tuż przed wpłynięciem do Jeziora Alberta?
Murchisona
Po wypłynięciu z tego jeziora rzeka nosi nazwę Nilu Alberta, opuszcza Wyżynę Afrykańską i kieruje się na północ.
Q 17Ponad ile kilometrów pokonuje Nil przez pustynną część Sahary?
2500
W dolnym biegu rzeka się rozszerza, a przy ujściu tworzy rozległą deltę.
Q 18Jaką powierzchnię w kilometrach kwadratowych ma delta Nilu?
22 000
W delcie rzeka rozdziela się na dwa główne ramiona: wschodnie i zachodnie.
Q 19W jakiej miejscowości urodził się botanik Theodor Kotschy, badacz Nilu?
Ustroń
Austriacki botanik w 1839 roku sam zorganizował wyprawę, która miała dotrzeć do źródeł rzeki.
Q 20Wyżynne obrzeża jakiej struktury geologicznej przecina Kagera?
Wielki Rów Zachodni
Rzeka płynie tam po podłożu wulkanicznym, a napotykając liczne progi skalne, tworzy wodospady.
al-Abjad
Początkowo rzeka o tej nazwie płynie równoleżnikowo na wschód.
Q 25Na obszarze jakiej wyżyny bieg Nilu przypomina kształtem literę „S”?
Bajuda
Na tym samym odcinku rzeka napotyka skały tarczy saharyjskiej i tworzy katarakty.
Q 26Który austriacki geolog kierował w latach 1836–1838 wyprawą w górę Nilu aż do Sudanu?
Joseph Russegger
Wyprawa naukowa dotarła do 10° szerokości geograficznej północnej, gdzie wcześniej nie było jeszcze żadnego Europejczyka.
Q 27Jak brzmi arabska nazwa odcinka rzeki zwanego Nilem Górskim?
Bahr al-Dżabal
Na tym odcinku koryto rzeki jest żeglowne dla większych statków.
Q 28Kilkadziesiąt kilometrów na północ od jakiego miasta Kagera uchodzi do Jeziora Wiktorii?
Bukoba
Kagera pokonuje wcześniej 400 km, a z jeziora rzeka wypływa na północ już jako Nil Wiktorii.
Q 29Jaką wąską doliną Nil Alberta kieruje się niemal prosto na północ?
Nimule
Po kilkuset kilometrach rzeka zatacza łuk i zaczyna płynąć na północny zachód; w tym miejscu wpada do niej prawy dopływ Aswa.
Q 30Jaką wyspę cieśnina Rosebery oddziela od ugandyjskiego brzegu Jeziora Wiktorii?
Buvuma
W północnej części tej cieśniny zaczyna bieg Nil Wiktorii, który dalej płynie na północny zachód po krystalicznym podłożu i tworzy kaskady.