Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Krótkofalarstwo to hobby polegające na amatorskim nawiązywaniu łączności radiowych na wydzielonych pasmach, od fal długich po mikrofale. Krótkofalowcy rozmawiają głosem, telegrafią i emisjami cyfrowymi, a łączności potwierdzają specjalnymi kartami. Quiz sprawdza wiedzę o historii radia amatorskiego, rodzajach emisji, pasmach, zwyczajach w eterze oraz o polskich krótkofalowcach i ich organizacjach.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Katastrofa którego statku w 1912 roku pokazała potrzebę uregulowania łączności radiowej?
Titanica
Chaos w eterze i brak wcześniejszych regulacji utrudniły wtedy skuteczne przekazanie sygnałów ratunkowych.
Q 02Który wynalazca prowadził eksperymenty, z którymi wiążą się początki radia amatorskiego?
Guglielmo Marconi
W ślad za jego próbami z lat 1900–1908 entuzjaści na całym świecie zaczęli prowadzić własne doświadczenia z nowym medium.
Q 03Jaką łączność zapewniają krótkofalowcy w sytuacjach katastrof i klęsk żywiołowych?
awaryjną
To jedna z funkcji społecznych tego hobby; już w latach 80. XX wieku do przekazywania komunikatów podczas katastrof używano systemu Packet Radio.
Q 04Jakich tematów, obok religijnych, zwyczajowo nie porusza się na pasmach amatorskich?
politycznych
Zwyczaj zakazuje też prowadzenia w eterze działalności komercyjnej, a duży nacisk kładzie się na kulturę wypowiedzi i wzajemny szacunek.
Q 05Który polski franciszkanin i męczennik był krótkofalowcem o znaku wywoławczym SP3RN?
Maksymilian Kolbe
Wśród znanych krótkofalowców byli też królowie Hiszpanii, Jordanii i Tajlandii, a także aktor Marlon Brando.
Q 06Jak nazywają się karty, którymi krótkofalowcy potwierdzają nawiązane łączności?
QSL
Papierowe karty mają dziś także elektroniczne odpowiedniki, a łączności prowadzi się na pasmach od fal długich aż po mikrofale.
Q 07Jakim dwuliterowym skrótem krótkofalowcy oznaczają telegrafię alfabetem Morse’a?
CW
Zaletą tej emisji jest daleki zasięg łączności, zwłaszcza przy dobrych warunkach propagacyjnych.
Q 08Kogo wśród krótkofalowców oznacza skrót SWL?
nasłuchowców
Stanowią oni osobną grupę w hobby, które polega na nawiązywaniu dwustronnych łączności radiowych i ich potwierdzaniu.
Q 09Kogo w XIX-wiecznej telegrafii przewodowej wyśmiewano pejoratywnym określeniem „ham”?
słabo nadających operatorów
Z czasem środowisko amatorskie przejęło to słowo jako etykietę dumy i do połowy XX wieku straciło ono negatywny wydźwięk.
Q 10Jakim skrótem krótkofalowiec nadaje wywołanie ogólne, gdy szuka korespondenta?
CQ
Zamiast wywołania ogólnego można też od razu wywołać stację o konkretnym znaku wywoławczym.
Q 11W którym roku wystartował pierwszy amatorski satelita OSCAR 1?
1961
Zapoczątkował on cały cykl radioamatorskich satelitów konstruowanych na całym świecie.
Q 12Przesyłanie czego umożliwia emisja SSTV, używana przez krótkofalowców?
obrazów
Do przesyłania tekstu popularny jest z kolei tryb cyfrowy PSK31; emisje cyfrowe wymagają podłączenia transceivera do komputera.
Q 13Jakim trzyliterowym skrótem krótkofalowcy określają samą łączność radiową?
QSO
Po jej zakończeniu korespondenci często wymieniają karty będące pisemnym potwierdzeniem rozmowy.
Q 14Które pasmo amatorskie jest podstawowym pasmem do łączności średniego i dalekiego zasięgu?
Q 21Jaką technologię wykorzystuje system Echolink, z którego korzystają krótkofalowcy?
VoIP
Dzięki niej operatorzy mogą się komunikować za pośrednictwem lokalnych węzłów radiowych.
Q 22W którym roku powstał Polski Związek Krótkofalowców?
1930
Organizacja powstała w lutym; pod koniec lat 30. kładła duży nacisk na wykorzystanie sprzętu i umiejętności krótkofalowców do celów obronnych.
Q 23Do fal krótszych niż ile metrów ograniczyła radioamatorów amerykańska ustawa z 1912 roku?
200
Odpowiada to częstotliwościom powyżej 1500 kHz; zakresy te uważano wówczas za technicznie nieużyteczne dla dalekosiężnej komunikacji.
20 m
Uchodzi ono za najlepsze do DX-owania i bywa przepełnione podczas zawodów, m.in. dzięki dużemu rozmiarowi: 350 kHz.
Q 15Jakiego rodzaju nadajniki wykorzystywano w pierwszych łącznościach amatorskich?
iskrowe
Pierwsi amatorzy porozumiewali się alfabetem Morse’a, a ich działalność położyła fundamenty pod współczesną międzynarodową komunikację radiową.
Q 16Jak po polsku nazywa się emisję SSB, będącą pochodną emisji AM?
jednowstęgowa
Cechuje ją wysoka sprawność energetyczna, a zajmuje o połowę mniejszą szerokość pasma, więc w danym zakresie częstotliwości mieści się więcej stacji.
Q 17Jakich mechanicznych urządzeń wymagała dawniej cyfrowa emisja RTTY?
dalekopisów
Dopiero rozwój komputerów osobistych przyczynił się do popularyzacji cyfrowych rodzajów emisji wśród krótkofalowców.
Q 18Który skrót kodu krótkofalowców oznacza lokalizację, podawaną na początku łączności?
QTH
Wcześniej korespondenci wymieniają raporty RST, oceniające słyszalność i siłę sygnału, a po podaniu imion przechodzą do swobodnej rozmowy.
Q 19Od którego roku datuje się początki zorganizowanego krótkofalarstwa w Polsce?
1924
Pojawiły się wtedy pierwsze zarejestrowane kluby radiowe oraz pierwsze pisma radioamatorskie, m.in. miesięcznik „Radio-Ruch”.
Q 20W którym mieście odbyła się w 1979 roku Światowa Administracyjna Konferencja Radiowa (WARC)?
Genewa
Zapadła na niej decyzja o przydzieleniu radioamatorom trzech nowych pasm: 30 m, 17 m i 12 m.
Q 24Co łączy ze sobą system IRLP, aby zwiększyć zasięg łączności krótkofalowców?
przemienniki
Z angielska urządzenia te określa się także mianem repeaterów.
Q 25Którego dnia obchodzony jest corocznie Światowy Dzień Krótkofalowca?
18 kwietnia
Data upamiętnia utworzenie w 1925 roku Międzynarodowej Unii Radioamatorskiej.
Q 26Kto 6 grudnia 1925 roku przeprowadził pierwsze amatorskie łączności radiowe w Polsce?
Tadeusz Heftman
Używał znaku TPAX, a jego korespondentem był radioamator holenderski; w kwietniu 1926 roku nawiązał też pierwszą w Polsce łączność międzykontynentalną.
Q 27Do którego roku w Polsce egzamin na część licencji krótkofalarskich obejmował alfabet Morse’a?
2009
Na świecie wymóg ten zniesiono wcześniej, w 2003 roku; egzaminy na amatorskie zakresy fal ultrakrótkich w ogóle go nie obejmowały.
Q 28Które ministerstwo nakazało w 1939 roku polskim krótkofalowcom rozmontować stacje?
Poczt i Telegrafów
Zarządzenie nakazywało też zwrot zezwoleń i zburzyło sieć łączności amatorskiej, którą PZK przygotował na wypadek wojny.
Q 29Dla jakich stacji zarezerwowany jest w Polsce prefiks znaku wywoławczego SR?
bezobsługowych
Pozostałe polskie znaki wywoławcze zaczynają się od prefiksów HF, SN, SO, SP, SQ i 3Z.
Q 30Które oprogramowanie obsługuje m.in. cyfrowy tryb FT8, używany na falach krótkich?
WSJT-X
Tryb ten pozwala nawiązywać łączności przy bardzo małych mocach nadajnika, co sprzyja rosnącej popularności emisji cyfrowych.