Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Morze Karaibskie to część Atlantyku zamknięta łukiem Antyli, wybrzeżem Ameryki Środkowej i północnym brzegiem kontynentu południowoamerykańskiego. Kojarzy się z turkusową wodą, ale ma też burzliwą historię. W quizie sprawdzisz wiedzę o cieśninach i głębiach, dawnych mieszkańcach wysp, pirackich portach, kolonialnych podbojach i budowie Kanału Panamskiego. Nie zabraknie geologii oraz pytań o Great Blue Hole, słynną podwodną studnię u wybrzeży Belize.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Na który ocean można przepłynąć z Morza Karaibskiego Kanałem Panamskim?
Spokojny
Ta sztuczna droga wodna wydatnie skróciła rejsy między wschodnim i zachodnim wybrzeżem Stanów Zjednoczonych.
Q 02Do którego roku Morze Karaibskie pozostawało nieznane mieszkańcom Europy i Azji?
1492
Krzysztof Kolumb szukał wtedy po raz pierwszy morskiej drogi do Indii.
Q 03Który półwysep wraz z Kubą oddziela Morze Karaibskie od Zatoki Meksykańskiej?
Jukatan
Od otwartego oceanu akwen odgradzają z kolei łańcuchy Małych Antyli na wschodzie i Wielkich Antyli na północy.
Q 04Które państwo przejęło na Karaibach Martynikę i Gwadelupę?
Francja
Anglicy zajęli z kolei między innymi Antiguę, Montserrat i Barbados.
Q 05Jaką nazwę nadano Karaibom, Bahamom oraz Turks i Caicos w epoce wielkich odkryć?
Indie Zachodnie
Określenie przyjęło się na przełomie XV i XVI wieku, gdy żeglarze szukali morskiej drogi do Azji.
Q 06Na której wyspie leżało Port Royal, znana siedziba karaibskich piratów?
Jamajka
W mieście często bywali Henry Morgan, François l’Olonnais i Czarnobrody.
Q 07Którą wyspę Hiszpania oddała USA po przegranej wojnie amerykańsko-hiszpańskiej?
Portoryko
Od XIX wieku kolonie regionu stawały się niepodległe, choć część krajów pozostała pod wpływem państw kolonialnych.
Q 08W którym roku ukończono budowę Kanału Panamskiego?
1914
Prace trwały od 1904 roku, a kanał stał się jedną z najważniejszych dróg wodnych świata.
Q 09Jakim morzem, od otaczającego je łuku wysp, nazywano kiedyś Morze Karaibskie?
Antylskim
Łuk wyspowy, któremu akwen zawdzięczał tę nazwę, ogranicza go od północy i od wschodu.
Q 10Które słowo pochodzi od zniekształconej nazwy mieszkańca Karaibów?
kanibal
Pierwsze wzmianki o Karibach mówiły o żywieniu się przez nich ludzkim mięsem.
Q 11Od którego państwa oddzielono Panamę w 1903 roku?
Kolumbia
Doszło do tego w wyniku interwencji Stanów Zjednoczonych.
Q 12Na jakiej wyspie korsarze i bukanierzy połączyli w 1625 roku siły przeciw Hiszpanom?
Tortuga
Wyspa była wtedy podzielona między Francuzów i Anglików, na których zlecenie działali ci żeglarze.
Q 13Jaki superkontynent podzieliła szczelina, z której powstało Morze Karaibskie?
Pangea
Wiek morza szacuje się na 160–180 milionów lat; do podziału doszło w erze mezozoicznej.
Q 14Jak nazywał się lud uznawany za pierwszych mieszkańców Antyli?
Q 21Jaka forma terenu powstała po załamaniu się pokrywy jaskiń w miejscu Great Blue Hole?
lej krasowy
W epoce lodowcowej była to ogromna jaskinia leżąca powyżej poziomu morza.
Q 22Jaką powierzchnię ma Morze Karaibskie?
2 754 000 km²
Cały ten obszar wraz z leżącymi na nim wyspami nazywa się Karaibami.
Q 23W którym roku trzęsienie ziemi częściowo zniszczyło pirackie Port Royal?
1692
Kataklizm nastąpił 7 czerwca; piraci mieszkali w mieście od 1656 roku.
Q 24Z jakiej grupy języków wywodził się język Tainów?
Tainowie
Ci rdzenni mieszkańcy wysp słynęli z rolnictwa, rybołówstwa i garncarstwa.
Q 15W którym rowie oceanicznym leży najgłębszy punkt Morza Karaibskiego?
Kajmańskim
Dno opada tam na głębokość 7680 m.
Q 16Pośrodku którego atolu leży Great Blue Hole?
Lighthouse Reef
Od Belize City dzieli ją około 80 km w głąb morza.
Q 17Jaką głębokość ma podwodna studnia Great Blue Hole?
124 m
Jej szerokość to 300 m, a ciemnogranatową toń otacza turkusowe morze i pierścień żywej rafy.
Q 18Która cieśnina łączy Morze Karaibskie z Oceanem Atlantyckim?
Zawietrzna
Z Zatoką Meksykańską akwen łączy natomiast Cieśnina Jukatańska.
Q 19Wzdłuż której rzeki żyli Karibowie, zanim podbili wyspy Antyli?
Orinoko
Mieszkali wtedy w głębi lądu, a z czasem zajęli terytoria swoich dawnych wrogów.
Q 20W którym okresie geologicznym Morze Karaibskie zyskało formę zbliżoną do obecnej?
kreda
Wcześniej, w środkowej jurze, ryfty utworzyły zagłębienia w dnie morza.
arawackich
Posługujący się nimi Indianie przybyli na Antyle około 300 roku p.n.e.
Q 25Jaką długość osiągają największe stalaktyty w podwodnej sali Great Blue Hole?
15 m
Sala otwiera się tam, gdzie kończą się prawie pionowe ściany, mniej więcej 35 metrów pod powierzchnią.
Q 26Która płyta tektoniczna ulega subdukcji pod płytę karaibską?
kokosowa
Płyty panamska i północnoandyjska robią odwrotnie: wciągają płytę karaibską pod siebie.
Q 27Jaką inną nazwą określa się Karibów, historycznych wrogów Tainów?
Kalinago
Gdy na Antyle dotarł Krzysztof Kolumb, to właśnie ich plemiona zamieszkiwały wyspy; uchodzili za dobrych żeglarzy i wojowników.
Q 28Jaka wyspa leży w pobliżu podwodnej studni Great Blue Hole?
Half Moon Caye
Sama studnia została objęta patronatem UNESCO i jest widoczna z kosmosu.
Q 29Na początku którego okresu regresja morska oddzieliła Karaiby od Zatoki Meksykańskiej?
paleogenu
W miejscu obecnej Kuby powstał wtedy ląd, a akwen został odcięty również od otwartego oceanu.
Q 30O ile milimetrów rocznie płyta karaibska przesuwa się na wschód względem Ameryki Południowej?
21
Ta stosunkowo niewielka płyta leży między dwiema wielkimi płytami budującymi oba kontynenty amerykańskie, co wpływa na jej ciągłą ewolucję.