Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Plankton to organizmy unoszące się w wodzie, zbyt słabe, by oprzeć się jej ruchom. Należą do niego bakterie, glony, drobne zwierzęta, a nawet całkiem duże stworzenia. Quiz sprawdza, skąd wzięła się nazwa planktonu, jak dzieli się go ze względu na wielkość i środowisko życia oraz jak jego mieszkańcy utrzymują się w toni wodnej. Osobna porcja pytań dotyczy okrzemek, jednych z najważniejszych glonów planktonowych: ich pancerzyków, rozmnażania i zastosowań.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Czym plankton jest dla wielu zwierząt wodnych?
Pożywieniem
Na plankton składają się bakterie, glony i drobne zwierzęta bezwładnie unoszone przez wodę.
Q 02Jak nazywa się nauka zajmująca się badaniem planktonu?
Planktologia
Poszczególne grupy tych organizmów badają też inne nauki, na przykład algologia i mikrobiologia środowiskowa.
Q 03Jak nazywa się plankton zwierzęcy, złożony m.in. z pierwotniaków i wrotków?
Zooplankton
Tworzą go heterotroficzne organizmy eukariotyczne, czyli takie, które muszą pobierać gotowy pokarm.
Q 04Czemu organizmy planktonowe nie potrafią się przeciwstawić mimo posiadania narządów ruchu?
Prądom wodnym
Słabe narządy ruchu wystarczają im jedynie do biernego utrzymywania się w stanie zawieszenia.
Q 05Co oznacza greckie słowo „planktós”, od którego pochodzi nazwa planktonu?
Błąkający się
Określenie dobrze oddaje naturę tych organizmów: nie panują nad kierunkiem swojej wędrówki, bo niesie je woda.
Q 06Które zwierzęta zalicza się do planktonu, choć mogą osiągać znaczne rozmiary?
Meduzy
Zazwyczaj plankton tworzą drobne organizmy; o przynależności do niego decyduje bierne unoszenie się w wodzie, a nie wielkość.
Q 07Jaką substancją wysycona jest ściana komórkowa okrzemek?
Krzemionką
Ściana ta, zbudowana z pektyn, bywa nazywana skorupką lub pancerzykiem.
Q 08Jak nazywa się drobne organizmy unoszące się w powietrzu?
Aeroplankton
To powietrzny odpowiednik organizmów biernie unoszonych przez wodę.
Q 09Z czego składa się ichtioplankton?
Ikra i larwy ryb
Nazywany jest też planktonem rybim i stanowi osobną grupę obok planktonu roślinnego i bakteryjnego.
Q 10Jakimi organizmami pod względem sposobu odżywiania są składniki fitoplanktonu?
Autotrofami
Plankton roślinny tworzą głównie sinice, zielenice, okrzemki, eugleniny, bruzdnice i kryptomonady.
Q 11Jakie organizmy heterotroficzne tworzą bakterioplankton?
Prokariotyczne
Bakterie należą zarazem do jednej z najdrobniejszych frakcji planktonu, o wymiarach do 2 mikrometrów.
Q 12Co wytwarzają organizmy planktonowe, by zmniejszyć stosunek masy ciała do powierzchni?
Wyrostki
Drugim sposobem ułatwiającym unoszenie się w toni jest zmniejszenie ciężaru właściwego ciała.
Q 13Jak nazywa się plankton słonowodny?
Haloplankton
Plankton słodkowodny dzieli się dalej na jeziorny, stawowy, kałużny i rzeczny.
Co wytwarzają planktonowe pierwotniaki i widłonogi, by łatwiej unosić się w wodzie?
Q 21Jak nazywa się plankton o wielkości od 2 do 20 lub 30 mikrometrów?
Nanoplankton
Górną granicę tej frakcji podaje się różnie, zależnie od przyjętej klasyfikacji.
Q 22Jak nazywa się górna połówka pancerzyka okrzemek, zachodząca na dolną?
Wieczko
Obie połówki zachodzą na siebie brzegami i tworzą rodzaj puszki, określanej łacińskim słowem theca.
Q 23Powyżej jakiej wielkości organizmy zalicza się do megaplanktonu?
20 cm
Do tej kategorii należą między innymi osłonice i gronorosty.
Q 24Powyżej jakiej wielkości organizmy zalicza się do planktonu sieciowego?
Krople tłuszczu
Niektóre wrotki wytwarzają w tym samym celu galaretki, a wiele gatunków ma lekkie, delikatne pancerzyki.
Q 15Co stanowi głównie femtoplankton, czyli frakcję planktonu mniejszą niż 0,2 μm?
Wirusy
To najdrobniejsza z wyróżnianych kategorii wielkości organizmów planktonowych.
Q 16Jaką rolę pełnią wodniczki gazowe u niektórych organizmów planktonowych?
Hydrostatyczną
Dzięki nim organizm może też przemieszczać się w toni wodnej w pionie.
Q 17Jak nazywa się dział fykologii zajmujący się okrzemkami?
Diatomologia
Okrzemki to klasa lub gromada jednokomórkowych glonów, ważny składnik planktonu roślinnego.
Q 18Który niemiecki zoolog jako pierwszy użył w 1887 roku nazwy „plankton”?
Victor Hensen
Termin wywodzi się z greki i nawiązuje do tego, że organizmy te są bezwładnie niesione przez wodę.
Q 19Która kategoria wielkości planktonu obejmuje głównie bakterie?
Pikoplankton
Organizmy tej frakcji mierzą zwykle od 0,2 do 2 mikrometrów.
Q 20Jak nazywa się regularne zmiany wielkości i kształtu ciała planktonu w ciągu roku?
Cyklomorfoza
U organizmów planktonowych zjawisko to występuje często i powtarza się w rocznym rytmie.
30 μm
Nazwa bierze się stąd, że tę frakcję łowi się sieciami planktonowymi.
Q 25Co uważa się za lądowy odpowiednik planktonu, żyjący w środowisku wewnątrzglebowym?
Edafon
Jest to jednak pojęcie nieco szersze niż plankton.
Q 26W jakich zbiornikach żyje telmatoplankton?
Kałużach
Inne odmiany planktonu słodkowodnego to limnoplankton, heleoplankton i potamoplankton.
Q 27Jaki zakres wielkości ma mikroplankton?
20–200 μm
Należą do niego duże, zwłaszcza kolonijne glony planktonowe oraz wrotki.
Q 28Jak nazywa się organizmy, które dostały się do planktonu przypadkowo?
Tychoplankton
Osobną nazwę mają też organizmy, które w planktonie spędzają tylko niektóre stadia rozwojowe.
Q 29Ile wynosi w przybliżeniu ciężar właściwy organizmów planktonowych?
1,05 g/ml
Jest więc zbliżony do ciężaru właściwego wody; organizmy te cechuje też znaczna przezroczystość ciała.
Q 30Jak określa się budowę okrzemek, czyli komórek bez wici i nibynóżek?
Kokalna
Okrzemki są jednokomórkowymi eukariontami, które żyją pojedynczo lub w koloniach.