Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Plaża to pas nadbrzeżny z piasku lub żwiru, który służy właściwie tylko wypoczynkowi, ale kryje więcej, niż widać z koca: ma swoje strefy, chronione siedliska i własne rośliny. Ten quiz sprawdza, co wiesz o budowie i powstawaniu plaż oraz o przyrodzie brzegu morskiego, a potem zabiera cię na fale: od pierwszych opisów hawajskich surferów z czasów Cooka, przez pionierów desek, po europejską stolicę surfingu. Pytania mają różny poziom trudności, od łatwych po takie dla znawców.
Wszystkie 26 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Z jakiego materiału, obok piasku, może być zbudowana plaża?
Żwir
Plaża leży nad brzegiem zbiornika wodnego i ze względu na niestabilność oraz ryzyko zalania nie nadaje się do żadnej działalności poza wypoczynkiem.
Q 02Jak nazywa się dyscyplina uprawiana na desce surfingowej wyposażonej w żagiel?
Windsurfing
Największy efekt w jeździe na desce osiąga się na przybrzeżnych falach oceanicznych, gdzie czoło fali unosi surfera.
Q 03Do jakich celów, jako jedynych, wykorzystuje się gospodarczo plaże?
Rekreacja i wypoczynek
Nieurodzajność gruntu, jego niestabilność i groźba zalania sprawiają, że jakakolwiek inna działalność gospodarcza na plaży jest niemożliwa.
Q 04Jak nazywa się odmiana surfingu polegająca na ślizgu na desce w pozycji leżącej?
Bodyboard
Pierwsze lekkie, wydrążone deski z lat 20. XX wieku sprawiły, że ślizg na falach stał się dostępny dla znacznie większej liczby osób.
Q 05Co stanowi swoistą namiastkę działalności gospodarczej na plaży?
Zbieranie bursztynu
Działalność rolnicza lub przemysłowa na plaży jest wykluczona z powodu małej stabilności gruntu, całkowitego braku jego żyzności i zalewania podczas sztormów.
Q 06Jak z punktu widzenia turystyki traktowana jest kidzina na plażach rekreacyjnych?
Jak skupisko śmieci
Na plażach użytkowanych rekreacyjnie kidzina nie jest chroniona, lecz usuwana; specjalną ochroną objęto ją jedynie w rezerwatach.
Q 07Z jakiego regionu najprawdopodobniej wywodzi się jazda na falach?
Z Polinezji
Przykłady podobnych aktywności znaleziono w okolicach Nowej Zelandii i Tahiti, a więc daleko od Hawajów, gdzie opisali je Europejczycy.
Q 08Z jakimi formami terenu, leżącymi za wałem burzowym, plaże są często mylone?
Z wydmami
Podczas sztormów woda ze zbiornika nie sięga tych form, podczas gdy zasadnicza część plaży jest wtedy zalewana.
Q 09W jaki sposób człowiek tworzy plaże w miejscach, gdzie ich brakuje?
Nawożąc piasek na nabrzeże
Taki antropogeniczny zabieg jest dość drogi, dlatego naturalne plaże powstają głównie przez akumulację materiału sypkiego na nabrzeżu.
Q 10Jakie zjawisko ma szczególnie duży wpływ na sezonową przebudowę siedlisk plażowych?
Zimowe sztormy
Na tak zmiennym podłożu wykształcają się zbiorowiska roślin słonolubnych, często o krótkim cyklu życiowym.
Q 11Jaki rzadszy proces, obok akumulacji osadów na nabrzeżu, prowadzi do powstania plaży?
Erozja klifów
Większość plaż to efekt naturalnego odkładania się materiału sypkiego; sztuczne tworzenie plaż jest drogie i stosuje się je tylko tam, gdzie ich brakuje.
Q 12Na której plaży George Freeth jako nastolatek uczył się surfowania i rzeźbienia desek?
Waikīkī
Freeth był potomkiem hawajskiej rodziny królewskiej i Irlandczyka, a sztukę tradycyjnego polinezyjskiego surfowania opanował samodzielnie.
Q 13Jak nazywa się część plaży, którą w normalnych warunkach fale cyklicznie zalewają?
Strefa zmywania
To najniżej położona z części plaży, licząc od strony zbiornika wodnego; wyżej leżą wał i taras zalewany dopiero w czasie sztormu.
Q 21W którym wieku, jak się uważa, Polinezyjczycy przybyli na Hawaje?
IV wieku n.e.
Wraz z osadnikami na wyspy trafiły wszystkie ich tradycje i zwyczaje, w tym pływanie na deskach, które Europejczycy poznali dopiero w XVIII wieku.
Q 22W którym roku powstał Hawaiian Outrigger Canoe Club, pierwsze stowarzyszenie surfingowe?
1908
Sport zyskał wtedy popularność dzięki twórczości pewnego pisarza i pokazom pływania George'a Freetha w Kalifornii.
Q 23Dokąd w Kalifornii angielski przemysłowiec ściągnął w 1907 roku George'a Freetha?
Redondo Beach
Przemysłowiec, zauroczony sztuką „chodzenia po wodzie”, chciał, by Freeth promował należące do niego atrakcje turystyczne.
Q 14Jak nazywa się zasadnicza część plaży, zalewana tylko podczas sztormów?
Taras burzowy
Za tą częścią plaży leżą już wydmy, do których woda ze zbiornika nie dociera nawet w czasie sztormu.
Q 15W jaki pierwiastek szczególnie zasobna jest kidzina mimo braku gleby?
Azot
Siedlisko to jest efemeryczne: niszczą je rozdeptywanie, grabienie lub bronowanie, zabiegi hydrotechniczne oraz czynniki naturalne.
Q 16Z którego roku pochodzą najstarsze zapiski o surfingu, z wyprawy Jamesa Cooka?
1778
Była to trzecia ekspedycja Cooka po Pacyfiku i pierwsza udokumentowana wizyta Europejczyka na Hawajach.
Q 17Z jakiego materiału były rewolucyjne deski, na których w latach 50. ślizgał się Bob Simmons?
Z poliestru
Od tamtej pory surfing przestał być tylko sportem uprawianym między falami, a stał się sposobem na życie całego pokolenia młodych surferów.
Q 18Jak nazywa się podłużne wzniesienie w środkowej części plaży, między jej dolną a górną strefą?
Wał brzegowy
Plaża dzieli się na trzy części, patrząc kolejno od strony zbiornika, a ta forma oddziela pas zalewany przez fale od części zalewanej w sztormy.
Q 19Na mocy jakiego aktu prawa unijnego chroniona jest przyroda plaż w krajach Unii Europejskiej?
Dyrektywy siedliskowej
Na plażach tworzą się siedliska chronione w sieci Natura 2000, m.in. inicjalne stadia nadmorskich wydm białych w górnej części plaży.
Q 20Jakim terminem określa się erozję morską brzegów, przed którą chronią zabiegi techniczne?
Abrazja
Stabilizacja warunków przez takie zabiegi, prowadzone także przeciw erozji wiatrowej, niszczy naturalne siedliska plaży.
Q 24Która słonolubna roślina o krótkim cyklu życiowym jest typowa dla kidziny?
Łoboda nadbrzeżna
Rośliny kidziny lubią też bogate w związki odżywcze podłoże, bo karmią je rozkładające się szczątki naniesione przez fale i wiatr.
Q 25Kto w 1957 roku przywiózł do Europy pierwszą deskę surfingową z drzewa balsamicznego?
Peter Viertel
Wydarzenie to zapoczątkowało produkcję sprzętu surfingowego w Europie i powstawanie pierwszych surf campów na wybrzeżu.
Q 26Kto jako dowódca statku „Discovery” opisał Hawajczyków ujeżdżających fale na deskach?
Charles Clerke
Statek brał udział w wyprawie Cooka po Pacyfiku; korzenie ślizgu na falach sięgają jednak dalej, bo podobne zwyczaje znano w Nowej Zelandii i na Tahiti.