Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Punkty orientacyjne, czyli landmarki, to łatwo rozpoznawalne budowle i twory natury, które pomagają ludziom odnaleźć się w przestrzeni: Wawel, Pałac Kultury i Nauki czy wieża Eiffla. Kevin Lynch uznał je za jeden z pięciu elementów mapy poznawczej miasta. Quiz sprawdza, co wiesz o samym pojęciu i o najsłynniejszym punkcie orientacyjnym Europy: wieży Eiffla, jej budowie na wystawę światową 1889 roku, proteście artystów, nitach, reflektorach i o tym, dlaczego nie rozebrano jej po 20 latach. Pytania mają różny poziom trudności, od podstaw po liczby, które znają tylko pasjonaci.
Wszystkie 21 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Nad jaką rzeką stoi wieża Eiffla?
Sekwana
Wieża stoi w zachodniej części Paryża i jest najwyższą budowlą miasta; w chwili powstania była najwyższa na świecie.
Q 02Który warszawski obiekt podaje się jako przykład punktu orientacyjnego?
Pałac Kultury i Nauki
Drugim warszawskim przykładem jest Zamek Królewski; chodzi o wyróżniające się cechy otoczenia, zauważalne z daleka.
Q 03Jak inaczej nazywa się punkty orientacyjne?
Landmarkami
Mogą to być zarówno budynki, wieże czy kościoły, jak i twory natury: wzniesienia, rozlewiska rzek albo zagłębienia terenu.
Q 04Ile poziomów widokowych udostępniono zwiedzającym na wieży Eiffla?
Trzy
Na dwa niższe można wejść schodami lub wjechać windą, najwyższy jest dostępny tylko windą.
Q 05W którym roku odbyła się paryska wystawa światowa, na którą zbudowano wieżę Eiffla?
1889
Wieża miała też zademonstrować poziom wiedzy inżynierskiej epoki i potęgę gospodarczą Francji.
Q 06Z posterunkami na granicy z którym państwem łączyła Paryż wieża Eiffla przed I wojną światową?
Niemcy
Zachowana budowla stała się z czasem największą atrakcją turystyczną Paryża.
Q 07Który nowojorski wieżowiec odebrał wieży Eiffla tytuł najwyższej budowli świata?
Chrysler Building
Ten wieżowiec mierzy 318,9 m; wieża Eiffla była najwyższa na świecie od chwili powstania przez ponad cztery dekady.
Q 08Po ilu latach wieża Eiffla miała zostać rozebrana?
20
Eiffel nie chciał do tego dopuścić i założył na wieży laboratorium, ale o jej losie przesądziły dopiero eksperymenty z łącznością.
Q 09Jakiego typu konstrukcją jest wieża Eiffla?
Nitowaną konstrukcją kratową
Jej elementy wykonano z surówki żelaza poddanej procesowi pudlarskiemu i kilkakrotnemu przekuciu, czyli z tzw. żelaza zgrzewnego.
Q 10Eksperymenty z jakim urządzeniem na szczycie ocaliły wieżę Eiffla przed demontażem?
Telegrafem bez drutu
Dzięki temu odstąpiono od demontażu; wcześniej Eiffel założył na wieży laboratorium, ale to nie wystarczyło, by ją ocalić.
Q 11Przy budowie czego Gustave Eiffel zdobył doświadczenie wykorzystane w projekcie wieży?
Mostów kolejowych
Projekt wykorzystywał też doświadczenia całej epoki; faktycznymi pomysłodawcami byli dwaj pracownicy biura Eiffela.
Q 12Co ile lat maluje się wieżę Eiffla, by zapobiec korozji?
Siedem
Jedno malowanie pochłania 50–60 ton farby.
Q 13Ponad ile osób zwiedziło dotąd wieżę Eiffla?
300 mln
Około 75% kosztów budowy zwróciło się już w ciągu pierwszych pięciu miesięcy od otwarcia wieży dla turystów.
Q 14Z jakiej odległości widać dwa reflektory kręcące się nocą na szczycie wieży Eiffla?
Q 21Ile reflektorów zamontowano na wieży Eiffla podczas renowacji w latach 1980–1985?
352
Każdy z nich miał moc 1000 W; w 2004 roku lampy wymieniono na oszczędniejsze, o mocy 400 i 600 W, a sama renowacja odchudziła wieżę o 34 tony.
80 km
Zainstalowano je na stałe w 2000 roku; kręcą się jak latarnia morska, a na święta państwowe wieżę podświetla się w barwy narodowe.
Q 15Ile nitów spaja konstrukcję wieży Eiffla?
2,5 mln
Materiał musiał być niezbyt twardy, bo trzeba było w nim wykonać około 7 milionów otworów na nity.
Q 16O ile zmienia się wysokość wieży Eiffla w zależności od temperatury?
18 cm
Całkowita wysokość wieży zmieniała się też kilkukrotnie za sprawą anteny zamocowanej na jej szczycie.
Q 17Jaki bok ma kwadrat, który zajmuje wieża Eiffla?
125 m
Konstrukcja wspiera się na czterech podstawach o boku 25 m każda, a tarasy widokowe są na wysokościach 57,63 m, 115,73 m i 276,13 m.
Q 18Kto wyróżnił punkty orientacyjne jako jeden z elementów mapy poznawczej?
Lynch
Pozostałe elementy mapy poznawczej to ścieżki, krawędzie, regiony i węzły.
Q 19Którzy dwaj pracownicy biura Eiffela byli faktycznymi pomysłodawcami wieży?
Koechlin i Nouguier
Na początku czerwca 1884 mieli już projekt ze wstępnie policzoną konstrukcją, ale Eiffel początkowo go nie zaaprobował.
Q 20Ile stopni prowadzi na sam szczyt wieży Eiffla?
1665
Schodami można jednak dojść tylko na pierwszy i drugi poziom widokowy; na najwyższy wjeżdża się wyłącznie windą.