Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Róża to rodzaj krzewów i pnączy z półkuli północnej, uprawianych dla ozdoby od około pięciu tysięcy lat. Dostarcza olejku do perfum, owoców bogatych w witaminy i surowca zielarskiego. W quizie sprawdzisz wiedzę o budowie kwiatu i owocu, gatunkach rosnących w Polsce oraz historii uprawy od Sumeru po średniowieczne ogrody klasztorne. Nie zabraknie też symboliki: mitów greckich, chrześcijańskich legend, herbów i literatury.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Do jakiej rodziny roślin należy rodzaj róża (Rosa)?
różowate
Rodzaj obejmuje od ok. 140 do 260 gatunków krzewów i pnączy o kwiatach zwykle pachnących.
Q 02W której powieści Antoine’a de Saint-Exupéry’ego jedną z postaci jest róża?
„Mały Książę”
Różę w tytułach swoich utworów umieszczali także włoscy pisarze, m.in. Giovanni Pascoli i Umberto Eco.
Q 03Której witaminy 100 g świeżych owoców róży zawiera nawet kilka tysięcy mg?
C
Witamina ta jest w owocach róż wyjątkowo trwała, bo nie ulega tak łatwo utlenianiu jak w innych surowcach.
Q 04Która chrześcijańska modlitwa wzięła początek z symboliki róży?
różaniec
W litanii loretańskiej Maryja nosi tytuł Róży Duchownej, po łacinie Rosa Mystica.
Q 05Co zapyla kwiaty róż?
owady
Kwiaty róż są duże, obupłciowe i promieniste, a ich korona ma zwykle pięć płatków.
Q 06Której greckiej bogini symbolem była róża?
Afrodyty
Według jednego z mitów róża powstała razem z boginią z tej samej piany morskiej.
Q 07Jak fachowo nazywa się ogród różany?
rosarium
Już antyczni Rzymianie powszechnie hodowali róże w ogrodach, a brakujące kwiaty sprowadzali okrętami z Afryki.
Q 08Na której półkuli Ziemi leży cały naturalny zasięg róż?
północnej
Róże rosną w niemal całej Europie i Azji, a w Ameryce sięgają na południe po środkowy Meksyk.
Q 09Z którego kontynentu pochodzi około 70% gatunków róż?
Azja
Za prawdopodobną kolebkę róż uchodzą Chiny, gdzie ich zróżnicowanie gatunkowe jest największe.
Q 10Czyja róża jest godłem reformacji protestanckiej?
Lutra
Ten sam znak jest dziś symbolem wielu Kościołów wywodzących się z reformacji.
Q 11Kto tradycyjnie wręcza złotą różę w dowód hołdu lub uznania?
papież
W chrześcijaństwie róża jest symbolem wieloznacznym: czerwona oznacza męczeństwo, a biała czystość.
Q 12Który film wykorzystuje różę jako symbol zarówno seksu, jak i niewinności?
„American Beauty”
W dawnej Europie czerwona róża bywała emblematem prostytutek, a w odrodzeniu stała się ozdobą nowożeńców.
Q 13Która róża ma największe znaczenie jako roślina kosmetyczna?
damasceńska
Jej płatki zachowują silny zapach nawet po uschnięciu, dlatego wytwarza się z nich olejek i perfumy.
Q 21Gdzie w VIII wieku najwcześniej wytwarzano wodę różaną?
Persja
Dopiero później nauczono się destylować olejki różane, dziś pozyskiwane m.in. z plantacji w Bułgarii i Francji.
Q 22Ile milionów lat temu, według badań paleobiologów, róże pojawiły się na Ziemi?
40
Dowodów dostarczyły badania prowadzone w amerykańskich stanach Kolorado i Oregon.
Q 23Z przekształcenia czego powstają dodatkowe płatki u hodowlanych odmian róż?
pręcików
U odmian hodowlanych bywa nawet 15 okółków płatków, podczas gdy korona dzikich gatunków jest zwykle pięciopłatkowa.
Q 24Który rzymski cesarz miał zadusić gości uczty płatkami róż spadającymi z sufitu?
Q 14Która róża symbolizuje w literaturze młodopolskiej przemijanie i śmierć?
czarna
Białe róże i plecione z nich wianki oznaczały z kolei czystość.
Q 15Która róża służy w Polsce najczęściej jako podkładka dla szlachetnych odmian?
dzika
Jej łacińska nazwa to Rosa canina, a owoce zbiera się także do celów leczniczych.
Q 16Jaką wysokość mogą osiągać pnące gatunki róż?
30 m
Zwykłe krzewy róż dorastają do ok. 3 m, a ich pędy bywają wyprostowane, łukowate lub płożące.
Q 17Z której starożytnej krainy uprawa róż rozeszła się po całej Mezopotamii?
Sumer
Działo się to około 5000 lat temu; mniej więcej w tym samym czasie róże uprawiano już w Chinach.
Q 18Która choroba róż objawia się białym nalotem i osłabia kwitnienie?
mączniak prawdziwy
Choroba prowadzi do obumierania i przedwczesnego opadania liści, przez co cała roślina słabnie.
Q 19Koło którego miasta leży rezerwat „Góry Pieprzowe”, ważna ostoja róż?
Sandomierza
W rezerwacie rośnie aż 11 gatunków tych krzewów w stanie naturalnym, co czyni go jednym z najważniejszych stanowisk w Europie.
Q 20Jak nazywa się gałąź botaniki zajmująca się różami?
rodologia
Badacze mają co robić: mieszańce międzygatunkowe róż bywają częstsze niż każdy z gatunków rodzicielskich.
Heliogabal
Władca miał wówczas zaledwie 14 lat; Rzymianie chętnie przystrajali kwiatami róż sale bankietowe i stoły.
Q 25Który grecki bóg miał nosić wieniec z róż, by chłodził mu głowę?
Dionizos
Róże zdobiły też u Homera tarcze Achillesa i Hektora, na których poeta umieścił je jako ornament.
Q 26Czego nie wytwarzają kwiaty róż, choć dostarczają pożytku pszczołom?
nektaru
Pszczoły korzystają z obfitego pylenia, a krzewy różane są też chętnie wybieranym miejscem gniazdowania ptaków.
Q 27Kto napisał baśń „Pierścień i róża”?
William Thackeray
O różach pisał też Szekspir, m.in. w „Henryku IV” i „Wiele hałasu o nic”.
Q 28Jak nazywa się wklęsłe dno kwiatowe, w którym osadzone są słupki róży?
hypancjum
W trakcie owocowania mięśnieje ono i tworzy okrywę twardych niełupek, czyli tzw. owoc pozorny.
Q 29Która róża jest gatunkiem typowym rodzaju Rosa?
girlandowa
Jej owoce należą do najbogatszych w witaminy, dlatego w polskich warunkach zaleca się ją do uprawy przemysłowej.
Q 30Jak nazywa się zwężone ujście na szczycie dna kwiatowego róży?
orficjum
Otacza je zgrubienie zwane dyskiem, a przez sam otwór wystają szyjki słupków.