Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Świnia domowa towarzyszy człowiekowi od kilku tysięcy lat, a dziś jest jednym z najważniejszych zwierząt gospodarskich na świecie i w Polsce. Ten quiz sprawdza, co wiesz o jej pochodzeniu, biologii i zootechnicznym słownictwie: od knura i warchlaka po typy użytkowe i polskie rasy. Nie zabrakło też pytań o rolę świń w medycynie oraz o filmową świnkę Babe.
Wszystkie 28 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jak nazywa się samiec świni domowej zdolny do rozpłodu?
Knur
Młody samiec wyselekcjonowany do hodowli w wieku 4–8 miesięcy nosi w zootechnice osobną nazwę: knurek hodowlany.
Q 02Jak określa się świnię tuczoną od 4. miesiąca życia do określonej masy ciała przed ubojem?
Tucznik
Masa, do której prowadzi się tucz, zależy od jego rodzaju; wśród zalet świń wymienia się szybkie tempo wzrostu i wysoką wydajność rzeźną.
Q 03Świnie jakich ras najczęściej trzyma się jako zwierzęta domowe?
Miniaturowych
Zdarzają się też domowe osobniki pełnowymiarowe; po wielu badaniach i obserwacjach uznano to zwierzę za bardzo inteligentne.
Q 04Jak w zootechnice nazywa się wykastrowany samiec świni przeznaczony na tucz?
Wieprz
Wykastrowany młody samiec, którego nie używa się rozpłodowo, ma w tej terminologii własne, zdrobniałe określenie.
Q 05Ile prosiąt może liczyć jeden miot świni domowej?
8–14
Świnia domowa uchodzi za jedno z najpłodniejszych zwierząt gospodarskich, a jej rozród w dużym stopniu kontroluje człowiek.
Q 06Jak brzmi naukowa nazwa świni domowej?
Sus domesticus
Hodowcom dostarcza mięsa, tłuszczu, skóry, podrobów i szczeciny, a po wielu badaniach uznano ją za zwierzę o dużej inteligencji.
Q 07Jak nazywa się młoda świnia w wieku 12–18 tygodni, ważąca 25–45 kg?
Warchlak
Kolejny etap to tucz: od 4. miesiąca życia zwierzę tuczy się do określonej masy ciała, a potem przeznacza na ubój.
Q 08Ile lat może dożyć świnia domowa, jeśli nie zostanie przeznaczona na ubój?
12 lat
Wagę użytkową, czyli ponad 100 kg, zwierzę może osiągnąć już po pół roku życia.
Q 09Na jakim kontynencie, według głównej hipotezy, udomowiono dzika około 7 tysięcy lat temu?
Azja
Po udomowieniu zmienił się nawet rytm dobowy zwierząt: nocny tryb życia przodków ustąpił miejsca dziennemu.
Q 10Świnie jakiego typu użytkowego odgrywają największą rolę w krajach wysokorozwiniętych?
Mięsnego
Zwierzęta tego typu rosną szybko, lecz dojrzewają późno; reprezentują go m.in. rasy hampshire, duroc i pietrain.
Q 11W jakim wieku świnia może już osiągnąć wagę użytkową ponad 100 kg?
6 miesięcy
Szybkie dojrzewanie płciowe, wszystkożerność i wysoka mięsność należą do głównych zalet świń jako zwierząt gospodarskich.
Q 12Którą część tylnej nogi świni zootechnicy nazywają golonką?
Goleń
Przednia noga zaczyna się od podramienia i napiąstka, a kończy, tak jak tylna, racicami i raciczkami.
Q 13Ile trwa ciąża u świni domowej?
112–114 dni
Hodowcy zapamiętują ten okres jako 3 miesiące, 3 tygodnie i 3 dni; laktacja trwa następnie od 21 do 56 dni.
Jak nazywa się metoda wszczepiania ludziom narządów pochodzących od zwierząt?
Q 21Jak zootechnik określa lochę po zakończeniu karmienia prosiąt, a przed nowym zapłodnieniem?
Luźna
Lochą zarodową jest z kolei samica wpisana do ksiąg zwierząt zarodowych, ceniona za przekazywanie cennych cech potomstwu.
Q 22Jaką chorobę trzody chlewnej oznacza skrót PRRS?
Zespół rozrodczo-oddechowy świń
Wśród wirusowych chorób świń wymienia się też afrykański pomór, pryszczycę, chorobę cieszyńską i chorobę Aujeszkiego.
Q 23Ile dni trwa zwykle cykl płciowy (rujowy) współczesnej świni domowej?
21
Locha jest gotowa do rozrodu tylko w jednym dniu każdego cyklu, natomiast knury wykazują ciągły popęd płciowy.
Ksenotransplantacja
Naukowcy sięgają po tę metodę, bo liczba ludzkich organów dostępnych do przeszczepów stale się zmniejsza.
Q 15Do którego tygodnia życia młoda świnia nosi w zootechnice nazwę prosięcia?
12
Prosię ssące to młode do czasu odsadzenia od matki, które następuje zwykle w wieku 4–8 tygodni.
Q 16Ile wynosi normalna temperatura ciała zdrowej świni?
37,2 °C
W regulacji temperatury ważną rolę odgrywa skóra, a podskórny tłuszcz w jej dolnych warstwach działa jak magazyn energii.
Q 17Co przede wszystkim przemawia za świnią jako dawcą narządów do przeszczepów dla ludzi?
Narządy o rozmiarach niemal jak u człowieka
Świnia jest także bardzo płodna, łatwa w utrzymaniu i stosunkowo łatwo poddaje się modyfikacjom genetycznym.
Q 18Do ponad ilu kilogramów mogą ważyć dorosłe knury niektórych odmian?
350 kg
Takie knury osiągają ponad 90 cm wysokości, a lochy bywają o kilkadziesiąt kilogramów lżejsze i kilkanaście centymetrów niższe.
Q 19Jak pora infekcji w ciąży lochy wpływa na szanse przeżycia prosiąt?
Im później, tym większe szanse
Ronienia są najpewniej skutkiem uogólnionego stanu zapalnego, aktywacji cytokin prozapalnych i zaburzeń hormonalnych.
Q 20Skąd, zdaniem archeologów z Durham University, pierwsze świnie przywędrowały do Europy?
Bliski Wschód
Zwierzęta przybyły wraz z rolnikami epoki kamiennej 6800–4000 lat temu, a dopiero potem zaczęto udomawiać miejscowe dziki.
Q 24Która droga przenoszenia wirusów między świniami jest uznawana za główną?
Bezpośredni kontakt zakażonych i wrażliwych osobników
Wirus może też namnażać się w łożysku lub przechodzić przez nie bezpośrednio, atakując tkanki płodu.
Q 25W której okolicy ciała świni gruczoły potowe są duże, w przeciwieństwie do okolic pyska?
Kark
Gruczoły te leżą głęboko w skórze, a gruczoły nadgarstka składają się z masy ekrynowych gruczołów potowych.
Q 26W dorzeczu jakich rzek część badaczy umieszcza udomowienie świni już 12 700–13 000 lat p.n.e.?
Eufratu i Tygrysu
Obszar ten stał się później Mezopotamią; główny nurt badań przesuwa jednak udomowienie na około 7 tysięcy lat temu.
Q 27W których miesiącach knury dają ejakulaty o największej objętości i liczbie plemników?
Listopad i grudzień
W tym samym okresie we krwi knurów obserwuje się maksymalny poziom testosteronu.
Q 28Jakim skrótem oznacza się utajone retrowirusy, którymi człowiek może zarazić się od świń?
PERV
Przeszczepy od świń bywają odrzucane niemal natychmiast po operacji z powodu wysokiej niezgodności tkankowej.