Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Sztokholm to stolica i najludniejsze miasto Szwecji, rozłożone na wyspach między Bałtykiem a jeziorem Melar. Jego historia sięga XIII wieku. W quizie pytamy o początki miasta, jego położenie, klimat, lotniska i promy, a także o sławnych sztokholmczyków. Osobna porcja pytań dotyczy okrętu Vasa: jego budowy, katastrofy w porcie i wydobycia wraku po ponad trzech stuleciach.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Którego zespołu współzałożycielem jest urodzony w Sztokholmie Benny Andersson?
ABBA
Kompozytor i aranżer należy do grona znanych sztokholmczyków, podobnie jak aktorki Greta Garbo i Ingrid Bergman.
Q 02Na ilu wyspach położony jest Sztokholm?
14
Wyspy te łączą ze sobą 53 mosty, a część miasta leży także na lądzie stałym.
Q 03Jakim mianem bywa określany Sztokholm ze względu na położenie wśród wody?
Wenecja Północy
Stolicę Szwecji oblewają wody zatoki Saltsjön i jeziora Melar, połączone cieśniną Norrström.
Q 04Jak po szwedzku nazywa się Stare Miasto, najstarsza część Sztokholmu?
Gamla Stan
Właśnie od tej części w XIII wieku zaczął się rozwój całego miasta.
Q 05Z którym polskim miastem Sztokholm ma połączenie promowe przez terminal w Nynäshamn?
Gdańsk
Terminal ten leży 60 km na południe od miasta; z samego Sztokholmu promy pływają m.in. do Tallinna, Rygi i Helsinek.
Q 06W którym roku Sztokholm był gospodarzem letnich igrzysk olimpijskich?
1912
W mieście działa Stadion Olimpijski, a wśród tutejszych klubów piłkarskich są Hammarby IF i IF Brommapojkarna.
Q 07Do udziału w wojnie z którym państwem przeznaczony był szwedzki okręt „Vasa”?
Polska
Okręt miał też głosić potęgę władcy: zdobiły go wielokolorowe rzeźby nawiązujące do historii, Biblii i mitologii greckiej.
Q 08Kogo uważa się za założyciela Sztokholmu?
Birger Magnusson
Dzięki temu jarlowi miasto bardzo szybko zyskało duże znaczenie w handlu.
Q 09W którym roku okręt „Vasa” wyruszył z portu w Sztokholmie w swój pierwszy rejs?
1628
Jednostką dowodził kapitan Söfring Hansson, a wypłynięcie obserwowały z brzegu tłumy ludzi.
Q 10Na zlecenie którego króla zbudowano w Sztokholmie okręt „Vasa”?
Gustaw II Adolf
Budowę nadzorował Henrik Hybertsson, budowniczy holenderskiego pochodzenia.
Q 11Jak po szwedzku nazywa się sztokholmskie metro?
Tunnelbana
Obok niego po mieście kursują autobusy, tramwaje i szybka kolej podmiejska Pendeltåg.
Q 12W którym roku wrak okrętu „Vasa” wydobyto na powierzchnię?
1961
Wrak podniesiono za pomocą pontonów, a następnie wypompowano wodę z kadłuba.
Q 13Ile lat okręt „Vasa” spoczywał w wodzie, zanim go wydobyto?
333
Wydobyty kadłub początkowo spryskiwano wodą, by nie wysychał, a jego konserwacja okazała się trudna i kosztowna.
Q 14Przez co woda wdarła się do okrętu „Vasa”, zanim przewrócił się na burtę?
Q 21Za pomocą czego w latach 1664–1665 wydobyto większość dział z wraku okrętu „Vasa”?
dzwon nurkowy
Aby dostać się do dział, usunięto wtedy część pokładów zatopionego okrętu.
Q 22W ilu procentach okręt „Vasa” wystawiany w Sztokholmie jest oryginalny?
98
Na pokładzie i na dnie znaleziono tysiące przedmiotów, w tym ponad 700 rzeźb oraz zapasowe żagle.
Q 23Ile dział stanowiło uzbrojenie szwedzkiego okrętu „Vasa”?
64
Większość z nich stała na dwóch zakrytych pokładach, a 120 ton kamiennego balastu nie równoważyło tak wysoko położonych mas.
Q 24W akcie z którego roku oficjalnie potwierdzono status Sztokholmu jako stolicy Szwecji?
otwarte furty działowe
Tonący okręt pociągnął za sobą na dno około 30 do 50 marynarzy.
Q 15Kto ostatecznie zdobył Sztokholm w 1523 roku po okresie walk szwedzko-duńskich?
Gustaw I Waza
Od tego czasu miasto było też stałą siedzibą szwedzkich królów.
Q 16Z którego roku pochodzi pierwsza wzmianka o Sztokholmie w dokumentach?
1252
Ten sam rok tradycja uznaje za datę założenia miasta.
Q 17Na którym archipelagu leży Mariehamn, dokąd pływają promy ze Sztokholmu?
Wyspy Alandzkie
Z tego samego terminalu odpływają też bezpośrednie promy do Tallinna, Rygi, Helsinek i Turku.
Q 18Kogo przedstawiały rzeźby w upokarzającej pozie umieszczone na dziobie okrętu „Vasa”?
polskich szlachciców
Figury przycupnięte pod ławkami miały przypominać marynarzom, jak mają myśleć o wrogu; nawiązywały do obyczaju odszczekiwania łgarstw.
Q 19Jak nazywał się zamek w Sztokholmie, który od 1523 roku był siedzibą szwedzkich królów?
Tre Kronor
Władcy rezydowali tam do czasu, gdy pod koniec XVII wieku większość budowli strawił pożar.
Q 20W którym roku otwarto dla publiczności Muzeum Vasa w Sztokholmie?
1990
Wcześniej, w latach 80., odbudowywano nadbudówki okrętu i dołączano luźne części, takie jak rzeźby i ornamenty.
1634
Dokument ten to akt o formie rządu, po szwedzku regeringsform.
Q 25Który archeolog-amator odnalazł wrak okrętu „Vasa” spoczywający na dnie portu w Sztokholmie?
Anders Franzén
Wrak leżał na głębokości 32 m; po jego odnalezieniu powołano specjalny komitet, który miał doprowadzić do podniesienia okrętu.
Q 26W którym muzeum w Sztokholmie, obok Muzeum Armii, można oglądać zbroje królów Polski?
Livrustkammaren
Wśród poloników pokazywanych w szwedzkiej stolicy są też sztandary wojska i armaty.
Q 27W którym roku Sztokholm otrzymał przywileje miejskie?
1436
Już od początku XV wieku miasto zaczęło pełnić rolę głównego ośrodka kraju.
Q 28Który admirał dopuścił okręt „Vasa” do rejsu mimo złych wyników próby stateczności?
Klas Fleming
Próby te przerwano z obawy przed wywróceniem okrętu, co mogło ściągnąć gniew monarchy.
Q 29Pod jaką nazwą Sztokholm po raz pierwszy pojawia się w staroskandynawskich sagach?
Agnafit
Miano to łączy się z mitologicznym królem szwedzkim imieniem Agne.
Q 30Brak jakiego organizmu żywiącego się drewnem pomógł zachować wrak „Vasy” w Bałtyku?
Teredo navalis
Mimo to przed wprowadzeniem do suchego doku wrak wymagał doraźnych podwodnych napraw, które miały zapewnić mu pływalność.