Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Dania to najmniejsze z państw nordyckich, a zarazem najstarsza monarchia Europy z zachowaną ciągłością dziedziczenia tronu. Kraj nizinny, rozrzucony po Jutlandii i setkach wysp, od wieków żyje z morza, rolnictwa i handlu. W tym quizie sprawdzisz, co wiesz o geografii i historii Danii, jej ustroju i gospodarce, o duńskiej sztuce i kuchni, o świętach takich jak urodziny czy Boże Narodzenie, a także o królu Fryderyku X. Pytania obejmują różne poziomy trudności — od podstaw po szczegóły dla znawców Skandynawii.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Która duńska firma jest jedną z największych na świecie firm kontenerowych?
Maersk
Do najbardziej znanych duńskich przedsiębiorstw należą też Lego i Carlsberg; flota handlowa kraju liczy ponad 500 statków.
Q 02Jak nazywa się jednoizbowy parlament Danii?
Folketing
Zasiada w nim 179 deputowanych wybieranych na czteroletnią kadencję, a władzę ustawodawczą dzieli z monarchą.
Q 03Przez jaką cieśninę Dania sąsiaduje ze Szwecją?
Sund
Kontynentalna część kraju graniczy lądowo wyłącznie z Niemcami, od południa; Dania jest najmniejszym z państw nordyckich.
Q 04W którym roku Dania została członkiem NATO?
1949
Cztery lata później, 5 czerwca 1953 roku, weszła w życie nowa konstytucja Królestwa Danii, obowiązująca do dziś.
Q 05Które miasto, liczące ok. 240 tys. mieszkańców, jest drugim co do wielkości miastem Danii?
Århus
Stolica, Kopenhaga, ma 518,6 tys. mieszkańców, czyli ponad dwa razy więcej niż drugie miasto kraju.
Q 06Jaka religia stała się państwową w Danii po wojnie domowej z lat 1534–1536?
luteranizm
Dziś przynależność do państwowego Kościoła jest dla Duńczyków bardziej oznaką tożsamości narodowej niż religijności.
Q 07W którym roku Dania została członkiem EWG?
1973
Wcześniej, od 1960 roku, kraj należał do Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu.
Q 08Za rządów którego władcy Dania została w X wieku schrystianizowana?
Haralda Sinozębego
W tym samym okresie, między VIII a X wiekiem, duńscy wikingowie zasiedlali obszar Danelaw w Wielkiej Brytanii i późniejszą Normandię.
Q 09Które terytorium w 1944 roku zerwało unię personalną z Danią i ogłosiło się republiką?
Islandia
Wyspa była wówczas okupowana przez Brytyjczyków i Amerykanów, podczas gdy samą Danię od 1940 roku zajmowały hitlerowskie Niemcy.
Q 10Który władca Danii rządził też Anglią, Norwegią i południową Szwecją?
Kanut II Wielki
Był wnukiem króla, za którego rządów Dania przyjęła chrześcijaństwo; w XII wieku jego następcy rozpoczęli ekspansję nad Bałtykiem, zajmując m.in. Estonię.
Q 11Traktat z którego miasta Duńczycy odrzucili w referendum w 1992 roku?
Maastricht
Rok po odrzuceniu dokument został jednak ostatecznie ratyfikowany.
Q 12Jaki odsetek powierzchni Danii przypada na Półwysep Jutlandzki?
70%
Półwysep, po duńsku Jylland, jest przecięty w kierunku południkowym granicą krajobrazową, którą wyznacza zlodowacenie Würm.
Q 13Kto według duńskiego Aktu o sukcesji z 2009 roku obejmuje tron po zmarłym monarsze?
najstarszy potomek
Gdy zasad sukcesji nie da się zastosować, nowego króla lub królową wybiera parlament; tron może objąć tylko osoba z legalnego małżeństwa.
Q 21Jaki odsetek powierzchni Danii stanowią lasy?
12%
Dzisiejsze lasy to głównie sosny, jodły, świerki i modrzewie posadzone przez człowieka; pierwotnie rosły tu lasy bukowo-dębowo-jesionowe.
Q 22Co oznacza najstarsza zapisana forma nazwy Danii, pochodząca z ok. 955 roku?
„graniczny las Duńczyków”
Nazwa została wyryta pismem runicznym; zabytek ten należy do słynnych kamieni runicznych z Jelling.
Q 23Który duński król interweniował w wojnie trzydziestoletniej po stronie protestantów?
Chrystian IV
Interwencja trwała w latach 1625–1629; za panowania tego monarchy na duńską muzykę silnie wpływali kompozytorzy niemieccy, włoscy i angielscy.
Q 14Która królowa utworzyła w 1397 roku Unię Kalmarską z Norwegią i Szwecją?
Małgorzata I
Unia przetrwała do 1523 roku, gdy pod rządami Wazów uniezależniła się Szwecja; związek z Norwegią trwał aż do 1814 roku.
Q 15W jakim traktacie z 1814 roku Dania zrzekła się na rzecz Szwecji kontroli nad Norwegią?
kilońskim
Dania zachowała jednak dawne norweskie posiadłości: Islandię, Wyspy Owcze i Grenlandię.
Q 16W którym roku Dania przegrała II wojnę o Szlezwik z koalicją Austrii i Prus?
1864
Kilkanaście lat wcześniej Dania wygrała I wojnę o Szlezwik; po klęsce utraciła Szlezwik i Holsztyn i przyjęła politykę neutralności.
Q 17Na której wyspie Dania ma granicę z Kanadą?
Hansa
Granica ta wynika z przynależności Grenlandii do Wspólnotowego Królestwa Danii, które tworzą też Wyspy Owcze.
Q 18Wojska którego państwa zajęły duńską wyspę Bornholm pod koniec II wojny światowej?
ZSRR
Pozostałe terytorium Danii wyzwoliły na początku maja 1945 roku wojska brytyjskie.
Q 19Jaki odsetek powierzchni Danii zajmują grunty orne i sady?
63%
To jeden z najwyższych odsetków na świecie; uprawia się głównie pszenicę, jęczmień, żyto i owies, a także buraki cukrowe i ziemniaki.
Q 20Na ilu wyspach leży część Danii położona poza Jutlandią?
406
Zamieszkanych jest tylko 79 z nich; największa, Zelandia, ma 7031 km² i to na niej leży stolica kraju.
Q 24Jaka jest najwyższa temperatura, jaką kiedykolwiek zanotowano w Danii?
+36,4 °C
Absolutne minimum termiczne w tym kraju o klimacie morskim wyniosło –31,2 °C, a średnia lipcowa to zaledwie +16 do +17 °C.
Q 25Z jakich dochodów, pobieranych przez ponad 400 lat, Dania zrezygnowała w traktacie kopenhaskim z 1857 roku?
ceł za przepłynięcie cieśnin
Królestwo otrzymało w zamian rekompensatę, bo te opłaty stanowiły znaczący dochód duńskiego skarbu.
Q 26Jak nazywa się wzgórze uznawane za najwyższy punkt Danii, mierzące 172,54 m n.p.m. wraz z kurhanem?
Yding Skovhøj
Bez kurhanu nagrobnego na szczycie wzgórze ma 170,77 m n.p.m., co dobrze oddaje nizinny charakter całego kraju.
Q 27Jaką izbę wyższą parlamentu zniosła duńska konstytucja z 1953 roku?
Landsting
Ta sama reforma powiększyła liczbę deputowanych ze 151 do 179; w XIX wieku izba wyższa skupiała uprzywilejowanych właścicieli ziemskich.
Q 28Jak nazywa się najniżej położony punkt Danii, leżący 7 m poniżej poziomu morza?
Lammefjord
Dla porównania najwyższy naturalny punkt kraju, Møllehøj, wznosi się zaledwie 170,86 m nad poziom morza.
Q 29Który polityk był pierwszym od 1901 roku konserwatywnym premierem Danii?
Poul Schlüter
Jego czteropartyjna koalicja z 1982 roku tworzyła rząd mniejszościowy, mając zaledwie 66 mandatów spośród 179.
Q 30Jaka większość w duńskim parlamencie jest wymagana, by przekazać uprawnienia organom międzynarodowym?
5/6
Jeśli wniosek rządu uzyska tylko zwykłą większość, o sprawie rozstrzyga referendum.