Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Tonga to wyspiarskie królestwo na Pacyfiku, które nigdy nie utraciło suwerenności. Składa się z trzech głównych grup wysp, a jego dzieje sięgają pierwszych osadników sprzed tysięcy lat. Quiz sprawdza wiedzę o geografii i klimacie archipelagu, dawnych władcach i kontaktach z Europejczykami, ustroju, gospodarce oraz codziennym życiu mieszkańców. Pytania mają różny poziom trudności: od podstaw po szczegóły dla znawców Oceanii.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jakie gwałtowne zjawisko pogodowe często nawiedza wyspy Tonga?
Cyklony tropikalne
Na wyspach jest gorąco przez cały rok: nawet w lipcu średnia temperatura powietrza wynosi 25 °C.
Q 02W której części Oceanii leży archipelag Tonga?
Polinezja
Wyspy leżą na wschód od Fidżi i na zachód od Niue; to jedno z nielicznych państw pozaeuropejskich, które nigdy nie utraciły suwerenności.
Q 03Na którym okręcie wybuchł słynny bunt, do którego doszło na wodach Tonga?
Bounty
W ciągu dwóch stuleci po pierwszym kontakcie z Europejczykami na wyspy docierali też między innymi Abel Tasman i James Cook.
Q 04Któremu państwu Tonga wypowiedziało wojnę 3 września 1939 roku?
III Rzesza
Odległe wyspiarskie królestwo przyłączyło się w ten sposób do państw alianckich w II wojnie światowej.
Q 05Jaki problem zdrowotny dorosłych jest na Tonga jednym z najczęstszych na świecie?
Nadwaga
Opieka zdrowotna stoi na bardzo niskim poziomie, a poważniejsze przypadki wymagają wyjazdu chorego za granicę.
Q 06Z którego kraju Tonga sprowadza najwięcej importowanej żywności?
Nowa Zelandia
Kraj pozostaje uzależniony od pomocy zewnętrznej, a miejscowa produkcja pokrywa tylko około połowy potrzeb żywnościowych.
Q 07Czym jest większość wysp archipelagu Tonga?
Niskie atole koralowe
Tylko nieliczne wyspy mają pochodzenie wulkaniczne, ale za to z czynnymi wulkanami.
Q 08Co w wielu językach polinezyjskich oznacza słowo „tonga”?
Południe
Nazwa kraju wywodzi się od słowa „tongahahake”, które pierwotnie odnosiło się do kierunku, z którego wieje wiatr.
Q 09Jak nazywa się jednostka monetarna Tonga, używana od 1967 roku?
Paʻanga
Dzieli się ona na 100 seniti.
Q 10Jakiej narodowości byli pierwsi Europejczycy, którzy w 1616 roku dotarli na Tonga?
Holendrzy
Willem Schouten i jego towarzysz dotarli wtedy do wysp Niua na północy kraju.
Q 11Z około ilu wysp składa się archipelag Tonga?
170
Dzielą się one na trzy główne grupy, a wśród nich są Haʻapai i Vavaʻu.
Q 12W którym roku Tonga wypowiedziało traktat przyjaźni z Wielką Brytanią?
1970
Odzyskując pełnię suwerenności, królestwo wstąpiło jednocześnie do Brytyjskiej Wspólnoty Narodów.
Q 13Którą dziedzinę spraw Tonga przejęła Wielka Brytania na mocy traktatu z 1900 roku?
Politykę zagraniczną
Ustrój królestwa został utrzymany, a rząd zachował pełnię władzy w kraju; Londyn musiał też konsultować swoje decyzje z władzami wysp.
W którym roku Polska nawiązała stosunki dyplomatyczne z Królestwem Tonga?
Q 21Który wódz, ochrzczony w 1831 roku, skupił władzę nad Tonga jako król Jerzy Tupou I?
Taufaʻahau
Za jego rządów królestwo przyjęło współczesne symbole: flagę, herb i hymn.
Q 22Który sektor najbardziej zwiększył emisję gazów cieplarnianych z Tonga?
Transport
Emisje rosły nieregularnie i osiągnęły maksymalne wartości w 2012 roku.
Q 23Z którym terytorium Tonga graniczy od północnego zachodu?
Wallis i Futuna
Od zachodu sąsiadem jest Fidżi, od wschodu Niue, a od północnego wschodu Samoa Amerykańskie.
Na której wyspie wznosi się najwyższy szczyt Tonga?
2016
Stało się to 29 sierpnia, cztery lata po objęciu tronu przez króla Tupou VI.
Q 15Do której organizacji Królestwo Tonga przystąpiło dopiero w 1999 roku?
ONZ
Pełnię suwerenności królestwo odzyskało już niemal trzy dekady wcześniej.
Q 16Jaki odsetek młodzieży w wieku 10–14 lat umiał w 2011 roku czytać i pisać po tongijsku?
99%
Nauka na wyspach jest darmowa i obowiązkowa dla dzieci do dwunastego roku życia.
Q 17Jaki typ klimatu panuje na wyspach Tonga?
Podrównikowy wilgotny
Średnia temperatura powietrza waha się tu w ciągu roku zaledwie o kilka stopni.
Q 18Jaki status nadał Tonga traktat przyjaźni podpisany z Brytyjczykami w 1900 roku?
Chronione państwo
Na podpisanie układu zdecydował się król Jerzy Tupou II w obliczu rosnących napięć między europejskimi potęgami.
Q 19Kim dla króla Jerzego Tupou V był jego następca, król Tonga Tupou VI?
Młodszy brat
Jerzy Tupou V zasiadał na tronie w latach 2006–2012, a koronowano go dopiero 6 sierpnia 2008 roku.
Q 20Imigranci z którego kraju zdominowali wiele małych firm handlu detalicznego na Tonga?
Chiny
Sektor produkcyjny, złożony z rzemiosła i kilku bardzo małych branż, tworzy zaledwie 3% PKB.
Kao
Wyspy wulkaniczne są w archipelagu nieliczne, a część wulkanów pozostaje czynna.
Q 25Jak miała na imię królowa, która panowała na Tonga w latach 1918–1965?
Salote
Na tronie zastąpił ją Tupou IV, który rządził królestwem przez kolejne dziesięciolecia.
Q 26W którym roku król Jerzy Tupou I nadał Tonga konstytucję?
1875
Władca skodyfikował prawo i podpisał traktaty z Niemcami, Wielką Brytanią i Stanami Zjednoczonymi, które uznawały niepodległość państwa.
Q 27Około ilu lat temu na Tonga pojawili się pierwsi osadnicy?
3100
Byli to Austronezyjczycy reprezentujący kulturę Lapita.
Q 28Który gaz cieplarniany dominował w emisjach z Tonga na początku lat 90.?
Metan
Później pierwsze miejsce zajął dwutlenek węgla, a na trzecim znalazł się podtlenek azotu.
Q 29Ile lat trwało panowanie króla Tupou IV, który objął tron Tonga w 1965 roku?
41
Władcę wielokrotnie atakowano za zbyt silny ucisk obywateli, a pod koniec lat 80. powstał opozycyjny Ruch na rzecz Demokracji.
Q 30Kto, pojmany na Tonga w 1806 roku, opisał w książce kulturę jej ówczesnych mieszkańców?
William Mariner
Nauczył się miejscowego języka, a jego relacja pozostaje cennym źródłem wiedzy o dawnych wyspiarzach.