Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Publiczny transport zbiorowy to regularne, powszechnie dostępne przewozy po stałych liniach: kolej, metro, tramwaj, autobus, trolejbus, a także statki i samoloty pasażerskie. W Polsce reguluje go ustawa o publicznym transporcie zbiorowym z 2010 roku. Quiz sprawdza, co wiesz o historii i rekordach metra na świecie, od Metropolitan Railway w Londynie z 1863 roku po metro w Szanghaju, oraz o polskich systemach, planach i definicjach transportu zbiorowego. Pytania mają różny poziom trudności, więc znajdzie tu coś dla siebie zarówno codzienny pasażer, jak i miłośnik kolei miejskiej.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Co jest główną wadą metra w porównaniu z innymi środkami transportu miejskiego?
Wysokie koszty budowy
Do zalet metra należą większa pojemność, wyższa prędkość komunikacyjna i przyjazność dla środowiska.
Q 02Z jakiego języka polszczyzna przejęła słowo „metro”?
Francuskiego
Pełna nazwa paryskiego metra, Chemin de Fer Métropolitain, była wiernym tłumaczeniem angielskiego London Metropolitan Railway.
Q 03Jak po niemiecku nazywa się metro, rozumiane jako podziemna kolej miejska?
U-Bahn
Angielski odpowiednik to „underground”, choć w rzeczywistości nie każde metro biegnie głównie pod ziemią.
Q 04Które państwo jako pierwsze na świecie wprowadziło całkowicie bezpłatny transport publiczny?
Luksemburg
Bezpłatne przejazdy na terenie całego kraju obowiązują tam od marca 2020 roku.
Q 05W którym roku otwarto metro w Paryżu?
1900
Jego pełna nazwa brzmiała Chemin de Fer Métropolitain, czyli metropolitalna kolej żelazna.
Q 06W którym mieście działa jedyny system metra w Oceanii?
Sydney
System uruchomiono dopiero w 2019 roku, ponad sto lat po pierwszym metrze półkuli południowej.
Q 07Po czym w Polsce „komunikację pasażerską” zastąpiono terminem „transport zbiorowy”?
Wejście Polski do UE
Nowy termin wybrano ze względu na jednoznaczność przy tłumaczeniu na języki obce.
Q 08W którym mieście Estonia wprowadziła bezpłatne autobusy?
Tallinn
Estonia zrobiła to jeszcze zanim pierwsze państwo na świecie zniosło opłaty za transport publiczny w całym kraju.
Q 09W którym roku otwarto w Londynie pierwsze metro, Metropolitan Railway?
1863
Linię zbudowano na niewielkiej głębokości metodą odkrywkową, a londyńska sieć szybko rozrastała się o kolejne linie.
Q 10Jaką maksymalną prędkość osiągają pociągi warszawskiego metra?
80 km/h
Pierwsza linia biegnie w całości pod ziemią przez całą szerokość miasta, a druga ma tunel pod powierzchnią Wisły.
Q 11W jakim kraju leży Serfaus, najmniejsza miejscowość świata z metrem?
Austria
Miejscowość liczy 1200 mieszkańców, a jej metro, zbudowane w latach 80. XX wieku, służy głównie narciarzom.
Q 12Ile warunków stawia Jan Podoski systemowi uznawanemu za środek transportu zbiorowego?
Trzy
Pojazdy muszą być dostępne dla każdego, kto płaci za przejazd, kursować według sztywnego rozkładu i po stałych trasach z określonymi przystankami.
Q 13Jaka odległość zwykle dzieli sąsiednie stacje metra?
700–1200 m
Na dłuższych odcinkach pociągi metra rozwijają zwykle 40–70 km/h, na krótszych około 30–40 km/h.
Q 21Kto wraz z synem Isambardem zbudował pierwszy tunel pod Tamizą?
Marc Brunel
Tunel projektowano początkowo dla ruchu konnego; częścią metra stał się dopiero w 1869 roku.
Q 22Jak napędzano wagony metra w Glasgow aż do elektryfikacji w 1935 roku?
Linami stalowymi
Linię w Glasgow oddano do użytku w tym samym roku co pierwszą kolej podziemną kontynentalnej Europy.
Q 23Jak nazywa się najstarsza linia metra w Azji, otwarta w Tokio w 1927 roku?
Ginza
Linię otwarto 30 grudnia 1927 roku; dziś tokijskie metro przewozi rocznie ponad trzy miliardy pasażerów, najwięcej na świecie.
Q 14W którym mieście w 1896 roku otwarto pierwszą kolej podziemną w kontynentalnej Europie?
Budapeszt
Budowa trwała zaledwie dwa lata, a linię od początku obsługiwały składy elektryczne.
Q 15W którym roku oddano pierwszą regularną podziemną linię metra w Nowym Jorku?
1904
Naziemne pociągi miejskie kursowały tam już prawie 35 lat wcześniej; Ninth Avenue Line otwarto w 1868, a zamknięto w 1958 roku.
Q 16W którym mieście w 1913 roku zbudowano pierwszą linię metra na półkuli południowej?
Buenos Aires
Stolica Argentyny ma do dziś system metra położony najbliżej bieguna południowego.
Q 17Od jakiego łacińskiego słowa wywodzono dawne pojęcie „komunikacja pasażerska”?
communicare
Słowo to oznaczało utrzymywanie stałej więzi i kontaktu między dwiema jednostkami lub dwoma miejscami.
Q 18W którym mieście USA działa najstarsza w kraju linia kolei podziemnej, Green Line z 1897 roku?
Boston
Green Line, czyli Zielona Linia, wyprzedziła pierwszą regularną linię podziemną Nowego Jorku o siedem lat.
Q 19Z którego roku pochodzi polska ustawa o publicznym transporcie zbiorowym?
2010
Ustawę uchwalono 16 grudnia; nakazuje ona m.in. widoczne oznakowanie pojazdów i publikowanie rozkładów jazdy na wszystkich przystankach.
Q 20Jaką długość miała pierwsza linia metra w Londynie?
6 km
Linia łączyła Bishop's Bridge Road w Paddington z Farringdon, a pociągi ciągnęły lokomotywy parowe.
Q 24Ile stacji miało w 2015 roku metro w Nowym Jorku, najwięcej na świecie?
469
Nowojorskie metro miało wtedy także najwięcej linii na świecie, w sumie 27.
Q 25Poniżej jakiej częstotliwości kursów rozkład jazdy musi według Podoskiego wisieć na przystankach?
15 minut
Pojazdy mają kursować według sztywnego rozkładu niezależnie od tego, jak bardzo są zapełnione.
Q 26Pod ulicami której dzielnicy otwarto w 1845 roku podziemny tunel kolejowy o długości ok. 500 m?
Brooklynu
Dzielnica ta należy dziś do Nowego Jorku, który regularne metro podziemne dostał dopiero na początku XX wieku.
Q 27W którym roku otwarto metro w Kairze, pierwsze w Afryce?
1987
Drugi i do niedawna ostatni afrykański system metra powstał w Algierze w 2011 roku.
Q 28Która spółka obsługiwała otwartą w 1890 roku pierwszą na świecie zelektryfikowaną linię metra?
City & South London Railway
Na większości londyńskich linii parowozy jeździły aż do 1905 roku, co wymagało budowy wiatraków i szybów wentylacyjnych.
Q 29W którym kraju udział transportu zbiorowego spadł z 40,7% do 19,2%?
Bułgaria
W Europie Środkowo-Wschodniej wyższy udział transportu zbiorowego utrzymują jedynie Rumunia, Węgry i Czechy.
Q 30Do ilu procent spadł udział transportu zbiorowego w Danii między 2000 a 2017 rokiem?
18,8%
W tym samym okresie w Irlandii udział transportu zbiorowego zmalał z 17,8% do 17,2%.