Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Wielka Rafa Koralowa to największa na świecie rafa i największa struktura stworzona przez organizmy żywe – ciągnie się przez ponad 2300 km wzdłuż wybrzeży Queenslandu i widać ją z kosmosu. W quizie sprawdzisz, co wiesz o jej geografii i powstaniu, warunkach, jakich potrzebują koralowce, odkrywcach od Torresa po Cooka, a także o bieleniu koralowców i symbiozie ryb z krewetkami. Osobne pytania dotyczą archipelagu Whitsunday – wysp, które rafa osłania przed falami Pacyfiku.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Na terenie którego stanu Australii leży Wielka Rafa Koralowa?
Queensland
Rafa ciągnie się wzdłuż północno-wschodnich wybrzeży kontynentu.
Q 02Na którym akwenie leży Wielka Rafa Koralowa?
Morze Koralowe
To największa rafa koralowa świata, ciągnąca się wzdłuż północno-wschodnich wybrzeży Australii.
Q 03Z czego przede wszystkim powstaje rafa koralowa?
szkieletów wapiennych koralowców
Budulca dostarczają także inne organizmy rafotwórcze, lecz koralowce mają największy udział.
Q 04Jak Wielka Rafa Koralowa wygląda z kosmosu?
biała smuga na tle oceanu
To największa na Ziemi pojedyncza struktura wytworzona przez organizmy żywe.
Q 05Co uwidacznia się, gdy tkanki wybielonego koralowca stają się przezroczyste?
biały szkielet
Pozbawiony alg koralowiec traci główne źródło pożywienia i zaczyna głodować.
Q 06Co obok spływu powierzchniowego i rozwoju wybrzeża uznano w 2014 za główne zagrożenie rafy?
zmiany klimatyczne
Raport Great Barrier Reef Outlook Report ukazuje się co pięć lat i zawiera prognozę na najbliższe lata.
Q 07Ile kilometrów liczy w przybliżeniu długość Wielkiej Rafy Koralowej?
2300 km
Rafa ciągnie się od Cieśniny Torresa po Lady Elliot Island, leżącą ok. 75 km od Bundabergu.
Q 08Jakie zjawisko wpływa na opady nad Wielką Rafą Koralową?
El Niño
Największe deszcze spadają tam w lutym i marcu, czyli na południowej półkuli jesienią.
Q 09Na jakim okręcie James Cook dotarł do Wielkiej Rafy Koralowej w 1770 roku?
„Endeavour”
Była to pierwsza wyprawa Cooka na południe, odbyta w latach 1768–1771; rafę od dawna znali już Aborygeni.
Q 10Z ponad ilu pojedynczych raf składa się Wielka Rafa Koralowa?
3000
Około 2900 raf leży na terenie Parku Morskiego, a ok. 750 w obrębie Cieśniny Torresa; do tego dochodzi ok. 1000 wysp.
Q 11W jakim okresie nad Wielką Rafą Koralową pojawiają się cyklony tropikalne?
listopad–maj
Rafa leży w całości w strefie klimatu tropikalnego i w strefie pasatów.
Q 12W którym roku Wielką Rafę Koralową wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO?
1981
Wpis nastąpił sześć lat po ustanowieniu parku morskiego chroniącego rafę.
Q 13Jakiej głębokości nie może przekraczać woda, by rozwijała się rafa koralowa?
50 m
Do pozostałych warunków należą czysta woda i zasolenie w przedziale 30–40‰.
Q 14Jakim organizmom koralowce zawdzięczają swoje wyraziste kolory?
Q 21Który żeglarz dotarł w rejon Wielkiej Rafy w 1789 roku, dowodząc HMS „Bounty”?
William Bligh
Był trzecim z wymienianych europejskich odkrywców rafy, po Torresie i Cooku.
Q 22Ile tysięcy lat temu zaczęła rozwijać się współczesna rafa barierowa?
9
Najstarsze depozyty rafy są nieporównanie starsze – ich wiek szacuje się na 500–600 milionów lat.
Q 23Jaką powierzchnię zajmuje Wielka Rafa Koralowa?
346 tys. km²
Odległość rafy od brzegu waha się od 15 km przy Cairns do 250 km przy Gladstone.
Q 24Ile gatunków ryb żyje w wodach Wielkiej Rafy Koralowej?
zooksantellom
Te fotosyntetyzujące algi żyją w tkankach koralowców i dostarczają im produktów syntezy w zamian za dostęp do światła.
Q 15W którym roku utworzono Park Morski Wielkiej Rafy Koralowej?
1975
Park powołano na mocy ustawy Great Barrier Reef Marine Park Act, a jego zarząd współpracuje z rządem stanowym.
Q 16Po upływie jakiego okresu niesprzyjających warunków koralowiec umiera z głodu?
kilku tygodni
Jeśli stres jest krótkotrwały, algi wracają do koralowca, choć staje się on bardziej podatny na choroby.
Q 17Powyżej jakiej temperatury musi utrzymywać się woda, by mogła powstać rafa koralowa?
18 °C
Optymalne warunki to 26–27 °C, a średnia temperatura powierzchni wody nie może spaść poniżej 24 °C.
Q 18Jaką maksymalną szerokość osiąga Wielka Rafa Koralowa?
150 km
W najwęższych miejscach pas rafy ma zaledwie 2 km szerokości.
Q 19Jak ryby babkowate ostrzegają niemal ślepe krewetki przed niebezpieczeństwem?
uderzając je ogonem po czułkach
Oba gatunki chronią się wtedy we wspólnej jamie, którą krewetka wykopała swoimi kleszczami.
Q 20Ile wynosi średni roczny przyrost rafy koralowej?
5–8 mm
W idealnych warunkach przyrost może dochodzić nawet do 15 mm rocznie.
1625
Rafę zamieszkuje też ok. 600 gatunków koralowców, 3000 gatunków mięczaków i jedna z największych populacji diugoni.
Q 25Ile razy Wielka Rafa Koralowa ulegała masowemu bieleniu?
siedem
Najbardziej dramatyczne epizody przypadły na lata 1981–1982, 1997–1998, 2001–2002 i 2014–2017.
Q 26W którym regionie Wielkiej Rafy Koralowej zagęszczenie rafy jest najmniejsze?
Centralny
Region ten leży między 16. a 20. równoleżnikiem, a głębokość wody w jego środkowej części wynosi 100 m.
Q 27W jakim tempie Australia przesuwała się w kenozoiku po oderwaniu od Antarktydy?
7 cm rocznie
Dryf kontynentu ku ciepłym wodom tropikalnym był jednym z czynników, które umożliwiły powstanie rafy.
Q 28Który żeglarz przepłynął przez rejon Wielkiej Rafy Koralowej w 1606 roku?
Luis Váez de Torres
Jego nazwisko nosi dziś cieśnina oddzielająca Australię od Nowej Gwinei, przy której zaczyna się rafa.
Q 29Po którym cyklonie burza tropikalna ochłodziła wody południowej części Wielkiej Rafy?
Winston
Dzięki temu południowa część rafy została słabiej dotknięta ostatnim wielkim blaknięciem.
Q 30Z krewetkami z jakiej rodziny współpracują na rafie ryby babkowate?
Alpheidae
Ryby babkowate należą do rodziny Gobiidae; ich układ z krewetkami to jeden z przykładów symbiozy na rafie.