Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Niagara to w rzeczywistości trzy sąsiadujące ze sobą wodospady na granicy Kanady i Stanów Zjednoczonych. Każdego roku przyciągają miliony turystów, a ich próg wciąż powoli cofa się w górę rzeki. W tym quizie sprawdzisz, co wiesz o geografii i geologii wodospadu, o jego pierwszych europejskich odkrywcach oraz o śmiałkach, którzy próbowali pokonać kaskady w beczce. Pytania obejmują wymiary kaskad, historię erozji, atrakcje turystyczne po obu stronach granicy i losy Annie Edson Taylor.
Wszystkie 26 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Z którego jeziora wypływa rzeka Niagara?
Erie
Rzeka kończy bieg w jeziorze Ontario, a po drodze musi pokonać prawie 100-metrową różnicę poziomów.
Q 02Jak nazywa się kanadyjska kaskada wodospadu Niagara, leżąca w prowincji Ontario?
Horseshoe Falls
Od dwóch mniejszych kaskad po stronie amerykańskiej oddziela ją wyspa połączona z lądem dwoma mostami.
Q 03W którym państwie znajduje się większość infrastruktury turystycznej wokół Niagary?
Kanada
Z tej strony widać wprost spadającą wodę kaskady amerykańskiej, a kaskadę Podkowy często zasłaniają obłoki kropelek.
Q 04Co zasila blisko połowa wody odprowadzanej dziś z wodospadu Niagara?
Dwie elektrownie wodne
Ilość odprowadzanej wody zmienia się w ciągu doby, dlatego poziom rzeki waha się o kilka metrów dziennie.
Q 05W którym roku, w styczniu, wodospad Niagara zamarzł z powodu bardzo niskich temperatur?
2018
Zimą zamarzająca woda tworzy na kaskadach sople dużych rozmiarów, a nocą wodospady są podświetlone.
Q 06Ile lat temu powstała rzeka Niagara?
12 tys.
Rzeka pojawiła się po ustąpieniu ostatniego zlodowacenia, dlatego wodospad uchodzi za bardzo młody w skali geologicznej.
Q 07Kiedy René-Robert Cavelier de La Salle i Louis Hennepin stanęli nad brzegami Niagary?
6 grudnia 1678
Uznaje się ich za pierwszych Europejczyków, którzy ujrzeli wodospad; obaj byli poddanymi króla Francji.
Q 08Jaka mała wyspa rozdziela amerykańskie kaskady American Falls i Bridal Veil Falls?
Luna Island
Po polsku nazywa się ją Księżycową Wyspą; amerykańskie kaskady mają od 21 do 30 metrów wysokości.
Q 09Na której wyspie znajduje się wejście do „Jaskini Wiatrów” pod wodospadem Niagara?
Goat Island
Zwiedzający schodzą wewnątrz skały na taras około 20 metrów nad rzeką, tuż obok spienionych mas wody amerykańskiej kaskady.
Q 10Ile wody na sekundę przelewało się niegdyś przez kaskady Niagary?
6 tys. m³
Dziś średnia roczna to tylko ok. 2,4 tys. m³ na sekundę, a poziom rzeki zmienia się o kilka metrów w ciągu dnia.
Q 11W którym roku amerykańską kaskadę Niagary „wyłączono” na kilka miesięcy tymczasową zaporą?
1969
Przy tej okazji uprzątnięto wielkie głazy zalegające na dnie, co umożliwiło rejsy statków pod sam wodospad.
Q 12W którym roku ustalono granicę między USA a Kanadą biegnącą środkiem kaskady Podkowa?
1819
Granica jest otwarta i biegnie środkiem szerszej części rzeki Niagara, tej po której leży największa kaskada.
Q 13Ile metrów głębokości ma rzeka Niagara u stóp progu wodospadu?
60 m
Dno pogłębiają potężne kotły eworsyjne, a próg tworzą warstwy dolomitów, wapieni i piaskowców przedzielone łupkami.
Q 21Jaką masę miał fragment skalnej krawędzi, który 29 lipca 1954 roku runął do wód Niagary?
185 tys. ton
Rano tego dnia podziemne odgłosy zaalarmowały służby, a balkon widokowy odgrodzono na kilka godzin przed obrywem.
Q 22Który polski poeta wspomniał Niagarę jako jeden z „cudów świata” w dziele „Sudety”?
Bogusz Stęczyński
W połowie XIX wieku sława wodospadu była już w Europie powszechna; poeta pisał, że wodospad „trzęsie ziemią na milę”.
Q 23Ile wynosi myto pobierane w automacie przy pieszym wyjściu z Kanady przez most nad Niagarą?
0,50 USD
Pieszy spacer z amerykańskiego brzegu na przeciwny brzeg kanadyjskiej kaskady zajmuje do dwóch godzin.
Q 14W okolicach jakiej dzisiejszej miejscowości pierwotnie znajdował się wodospad Niagara?
Queenston
Woda spadała tam ze Skarpy Niagary, geologicznej skarpy ciągnącej się aż do Jeziora Górnego na zachodzie.
Q 15W jakiej gazecie Annie Edson Taylor przeczytała artykuł, który natchnął ją do spływu Niagarą?
New York World
Artykuł opisywał wystawę światową Pan-American Exposition w Buffalo i popularność wodospadu wśród jej uczestników.
Q 16O ile kilometrów cofnął się wodospad Niagara od czasu swojego powstania?
11 km
Ślad cofającego się progu to długi kanion Niagara Gorge, ciągnący się na północ od wodospadu.
Q 17Ile metrów dzieli amerykańską część wodospadu Niagara od części kanadyjskiej?
1039 m
Obie części otacza zabudowa dwóch miast o tej samej nazwie Niagara Falls: jednego w Ontario, drugiego w stanie Nowy Jork.
Q 18Ile kilometrów dzieli próg wodospadu Niagara od położonego powyżej jeziora?
32 km
Jeśli nic nieprzewidzianego się nie wydarzy, próg sięgnie brzegów tego jeziora najpóźniej za jakieś 100 tysięcy lat.
Q 19Jaka skała widokowa na kanadyjskim brzegu Niagary zaczęła się obrywać w 1818 roku?
Table Rock
W 1850 roku obryw zabrał trzecią część skalnego tarasu wraz ze stojącym na nim powozem, a w 1935 roku resztki skały wysadzono.
Q 20Jaki hymn odśpiewali La Salle i Hennepin na widok wodospadu Niagara?
„Te Deum”
Oszołomieni hukiem spadającej wody obaj padli na kolana i wznieśli ręce ku niebu.
Q 24Ile metrów rocznie cofa się obecnie próg Wodospadu Podkowy?
0,3 m
Dawniej erozja postępowała średnio ok. 0,8 m rocznie; spowolniły ją hydroelektrownie przejmujące część wody i mniejsza ilość niesionego rumoszu.
Q 25Z którego roku pochodzi najstarszy dostatecznie precyzyjny rysunek wodospadu Niagara?
1763
Porównując go ze stanem z 1963 roku, oceniono, że w ciągu 200 lat próg Wodospadu Podkowy cofnął się o ok. 130 m.
Q 26Który jezuita dotarł prawdopodobnie nad Niagarę 35 lat przed La Sallem i Hennepinem?
Paul Ragueneau
Pierwsza znana rycina przedstawiająca wodospady ukazała się dopiero w dziele Hennepina wydanym po jego powrocie do Europy.