Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De amish zijn een mennonitische geloofsgemeenschap in Noord-Amerika die teruggaat op de Zwitser Jakob Ammann. Ze leven grotendeels zoals in de eerste helft van de negentiende eeuw: zonder elektriciteit, met paard-en-wagen en met een eigen Duits dialect. Deze quiz behandelt hun ontstaan en emigratie, hun geloof en levenswijze, de rumspringa en de Meidung, de genetica van de gemeenschap en hoe Hollywood hen in beeld bracht.
Alle 29 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke gezichtsbeharing schreef Ammann voor mannen voor?
Baard
Hij benadrukte daarnaast strikte kledingregels voor de gelovigen.
Q 02Hoe werden de meer traditioneel ingestelde amish-groepen bekend?
Old Order Amish
Hun bisschoppen besloten in 1885 de pastorale conferenties te boycotten omdat hun zorgen onvoldoende werden gehoord.
Q 03Van welke Zwitser zijn de amish de volgelingen?
Jakob Ammann
Deze doopsgezinde bisschop leefde van 1644 tot 1730 en eiste van ware gelovigen een volledige bekering.
Q 04Wie nodigde de amish in de achttiende eeuw uit om zich in zijn kolonie te vestigen?
William Penn
Ook andere religieuze minderheden, zoals quakers en hernhutters, kregen die uitnodiging.
Q 05Wat sluiten de amish niet af, omdat de gemeenschap bij elke nood inspringt?
Verzekeringen
Om dezelfde reden wijzen ze ook sociale uitkeringen en bijstand af.
Q 06In welke stad praktiseerde men voor het eerst de volwassenendoop van al gedoopte mensen?
Zürich
De kinderdoop werd afgewezen omdat die niet het gevolg is van een bewuste en vrijwillige beslissing.
Q 07Hoe vaak houden de amish erediensten, bij een van de leden thuis?
Eens per twee weken
De diensten duren doorgaans drie tot vier uur, met een lange en een korte preek.
Q 08Tot ongeveer welk levensjaar gaan amish-kinderen naar school?
Veertiende
De school bestaat meestal uit één klaslokaal en leert rekenen, lezen, schrijven en Bijbelkennis, maar geen geschiedenis of aardrijkskunde.
Q 09Welk grondrecht zou volgens het Hooggerechtshof door verplicht vervolgonderwijs in gevaar komen?
Vrijheid van godsdienst
Het gaat om een van de hoofdrechten in de Amerikaanse grondwet.
Q 10In kringen rond welke reformator begon de anabaptistische beweging waaruit de amish voortkwamen?
Huldrych Zwingli
Deze reformator leidde de Reformatie in Zwitserland in het begin van de zestiende eeuw.
Q 11In welke staat wonen naast Pennsylvania en Ohio de meeste traditionele amish?
Indiana
In 2017 werden zo'n 318.000 traditionele amish geteld in 31 Amerikaanse staten en drie Canadese provincies.
Q 12Technieken van rond welk jaar gebruiken de traditionele amish nog steeds?
1850
Daarom rijden ze nog met paard-en-wagen, gebruiken ze geen elektriciteit en dragen ze de kleding van toen.
Q 13Op hoeveel werd de totale amish-populatie in 2025 geschat?
411.000
In 1992 werd het aantal amish nog op 123.000 geschat; door de grote gezinnen groeit de groep snel.
Q 14Welke calvinistische doctrine volgen de amish niet?
Q 21Onder welke naam werd de radicale tak van de Reformatie in Zwitserland later bekend?
Zwitserse Broeders
Aan het eind van de zeventiende eeuw zou uit deze doopsgezinde traditie de amish-beweging ontstaan.
Q 22Hoeveel amish volgden in de negentiende eeuw als reactie op de Franse en Industriële revolutie?
3.000
In de eerste immigratiefase, rond het midden van de achttiende eeuw, waren zo'n 500 amish gekomen.
Q 23Uit welk gezangenboek, het oudste dat nog in gebruik is, zingen de amish tijdens de diensten?
Ausbund
Er wordt zeer langzaam gezongen, en de voorgangers zijn niet theologisch geschoold.
Predestinatie
Voor de amish beslist God wie gered wordt, maar wat iemand gelooft en doet is daarbij doorslaggevend.
Q 15Wat betekent het amish-ideaal 'Demut und Gelassenheit'?
Nederigheid en sereniteit
Ook een eenvoudig leersysteem, ontheffing van de leerplichtwet en pacifisme horen tot hun idealen.
Q 16In welk jaar brak Ammann met de minder radicale mennonitische hoofdstroom?
1693
De breuk volgde op onrust in Zwitserse en Elzasser mennonitische gemeenschappen over zijn strikte interpretatie.
Q 17Naar welke twee gebieden vertrokken veel amish na geloofsvervolgingen in Zwitserland?
Elzas en Palts
Kleinere groepen kwamen ook in Nederland, Polen en Rusland terecht.
Q 18Onder welke naam werden de progressievere amish-leden later bekend?
Amish-mennonieten
Deze groep, ongeveer twee derde van de volksverhuizers, ging uiteindelijk op in de doopsgezinde kerk.
Q 19In welk jaar stelde het Hooggerechtshof de amish in het gelijk over de leerplicht?
1972
In de jaren vijftig en zestig hadden veel vaders in de gevangenis gezeten omdat ze hun kinderen niet naar de highschool stuurden.
Q 20Vanaf welk jaar emigreerden veel amish-gemeenschappen vanuit Europa naar Noord-Amerika?
1737
Hun levenswijze werd in Europa nog nauwelijks getolereerd; wie achterbleef sloot zich vaak weer bij de mennonieten aan.
Q 24Welk percentage van de amish spreekt een Elzassisch of Berns dialect?
7%
Zowel jonge als oude amish spreken onderling een Zuidwest-Duits dialect.
Q 25Naar welke county gingen de eerste amish-immigranten in Pennsylvania, voordat ze verhuisden?
Berks County
Later verhuisden zij naar Lancaster County, nog altijd een van de bekendste amish-gebieden.
Q 26Met welke ouderling debatteerde Ammann over wie gered kon worden?
Hans Reist
Volgens Ammann konden twijfelaars die deze wereld meer liefhebben dan de Heer geen genade verwachten.
Q 27Uit welk jaar stamt het gezangenboek dat de amish nog steeds gebruiken?
1654
Het is daarmee het oudste gezangboek ter wereld dat nog altijd in gebruik is.
Q 28Hoeveel van de 69 voorgangers in de Elzas volgden bisschop Ammann?
27
Omdat lang niet iedereen hem wilde volgen, scheidde Ammann zich af.
Q 29Hoe heetten de jaarlijkse pastorale conferenties die de amish tussen 1862 en 1878 hielden?
Dienerversammlungen
Bisschoppen die vanuit heel Amerika samenkwamen om eenheid te bespreken, was destijds nieuw voor de amish.