Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Artemis, tweelingzus van Apollo en dochter van Zeus en Leto, is de Griekse godin van de jacht, de vrouwen en de maan. De Romeinen kenden haar als Diana. Deze quiz gaat over haar geboorte op een drijvend eiland, haar wraak op Niobe, Aktaion en Orion, haar rol aan het begin van de Trojaanse oorlog en haar tempel in Efeze, een van de zeven wereldwonderen. Speel direct online of print de vragen uit voor een quizavond.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Met welke godin stelden de Romeinen Artemis gelijk?
Diana
Artemis behoorde tot de twaalf goden van het Griekse pantheon, als dochter van de oppergod Zeus en tweelingzus van Apollo.
Q 02Van welk hemellichaam is Artemis, naast de jacht en de vrouwen, de godin?
Maan
Op afbeeldingen staat dat hemellichaam soms op haar voorhoofd, met twee puntjes die de vorm van een boog hebben.
Q 03Tot welke beroemde lijst van bouwwerken wordt de tempel van Artemis in Efeze gerekend?
Zeven wereldwonderen
Het Artemision was het grootste tempelgebouw van de oudheid en stond in een stad die later hoofdstad van een Romeinse provincie werd.
Q 04Wie was de moeder van Artemis?
Leto
Artemis werd als eerste van de tweeling geboren en hielp daarna haar moeder bij de geboorte van Apollo.
Q 05Welk giftig dier stuurde Artemis volgens één versie op Orion af nadat hij had opgeschept?
Schorpioen
Orion had gepocht dat hij alle dieren op aarde zou vernietigen; in andere versies doodde Artemis hem zelf met haar pijlen.
Q 06Naar welk drijvend eiland verbande Hera de zwangere moeder van Artemis?
Delos
Het eiland was omringd door zwanen; Hera liet de bevalling van Apollo bovendien negen dagen en negen nachten duren.
Q 07Welk dier werd op het laatste moment geofferd in plaats van de dochter van Agamemnon?
Hert
Artemis voerde het meisje weg naar een plaats ver van haar familie, die dacht dat ze dood was, en maakte haar tot haar priesteres.
Q 08Welke koning van Lydië was de bouwheer van de marmeren Artemistempel in Efeze?
Croesus
De bouw begon met de eerstesteenlegging rond 560 v.Chr. en sleepte ongebruikelijk lang aan.
Q 09Welke twee dieren waren Artemis het meest geliefd?
Hinde en beer
Vergezeld van haar nimfen doorkruiste ze de bergen en wouden van Arcadië en Lacedaemonië.
Q 10Welke dochter moest Agamemnon van Artemis offeren om een gunstige wind te krijgen?
Iphigenia
De windstilte was een straf omdat Agamemnons mannen een aan Artemis gewijde hinde hadden gedood.
Q 11Waar worden brokstukken van de tempel van Artemis tegenwoordig bewaard?
Brits Museum
Op de plaats van de tempel zelf staat nog maar één zuil overeind; de stenen werden vroeger voor andere gebouwen gebruikt.
Q 12Wie stak op 21 juli 356 v.Chr. de tempel van Artemis in Efeze in brand?
Herostratos
Hij deed het uit geldingsdrang: door het wereldwonder af te branden wilde hij beroemd en onsterfelijk worden, en dat lukte.
Q 13Wie zou volgens de legende in de nacht van de tempelbrand van 356 v.Chr. zijn geboren?
Alexander de Grote
Later bood hij financiële hulp aan voor de wederopbouw van de tempel, maar dat aanbod werd beleefd afgeslagen.
Q 21In welk gebouw in Istanboel zijn acht donkergroene pilaren van de Artemistempel te zien?
Aya Sofia
De circa 18 meter hoge pilaren werden hergebruikt voor het aanvankelijk christelijke, prestigieuze kerkgebouw.
Q 22Aan wie schreef Kallimachos de oorsprong van het Artemisheiligdom in Efeze toe?
Amazonen
Kallimachos vermoedde dat hun eredienst al draaide rond een cultusbeeld, een zogenaamd bretas.
Q 23Hoeveel jaar vergde de bouw van de marmeren tempel van Artemis in Efeze?
120 jaar
De drie eerdere tempels op die plek waren ten dele uit hout opgetrokken en stonden in een moerassig gebied.
Q 14Wie maakte de zilveren pijl-en-boog waarmee Artemis wordt afgebeeld?
Hephaistos
Naast het wapen wordt ze meestal afgebeeld met een hinde naast zich; net als haar broer had ze pijlen die nooit misten.
Q 15Welke favoriete jachthond gaf Artemis aan Orion mee toen ze hem tussen de sterren plaatste?
Sirius
Volgens het bekendste verhaal hielden Artemis en Orion van elkaar, tot haar jaloerse broer haar misleidde en ze hem neerschoot.
Q 16Van welke Romeinse provincie was Efeze de hoofdstad?
Asia
In de hellenistische periode werd aan de stad een fabelachtige rijkdom toegeschreven; ze gold als een van de grootste steden van de oudheid.
Q 17Hoeveel dochters van Niobe doodde Artemis met haar pijlen?
Zeven
Niobe had opgeschept dat ze meer kinderen had dan de moeder van Artemis; Apollo doodde op zijn beurt haar zonen.
Q 18Met welke held zou de dochter van Agamemnon volgens de lokbrief van Odysseus mogen trouwen?
Achilles
De familie kwam meteen, om te horen dat er iemand geofferd moest worden; Klytaimnestra zou het Agamemnon nooit vergeven.
Q 19Welk volk verwoestte de herbouwde tempel van Artemis in 262, ten tijde van keizer Gallienus?
Goten
Hun leiders Respa, Veduc en Thuruar zeilden over de Hellespont naar Klein-Azië; de Efeziërs herbouwden de tempel opnieuw.
Q 20In welke bosrijke streek werd Artemis vooral vereerd?
Arcadia
Als eeuwige maagd was ze ook de beschermgodin van de kuisheid, en haar priesteressen waren ongehuwde vrouwen.
Q 24Bij welke Turkse plaats liggen de resten van Efeze tegenwoordig?
Selçuk
De plaats ligt niet ver van de grote havenstad İzmir aan de Turkse westkust.
Q 25Wat was de oudste functie van Artemis?
Heerseres over het wild
Dat godentype was vooral in het Midden-Oosten wijdverbreid, maar al Homerus beschrijft haar als de jachtgodin.
Q 26Uit welk hout was het dak van de marmeren Artemistempel in Efeze gemaakt?
Cederhout
Door de twee rijen zuilen ontstond een brede ceremoniële doorgang rond de naos, het eigenlijke tempelhuis.
Q 27Hoeveel jachthonden had de jager Aktaion, die Artemis naakt zag baden?
Vijftig
Toen Artemis merkte dat hij haar bespiedde, veranderde ze hem in een dier dat door zijn eigen honden werd verscheurd.
Q 28Met de cultus van welke Anatolische moedergodin was de Artemiscultus in Efeze nauw verwant?
Cybele
De Efezische Artemis was een jacht-, vruchtbaarheids- en maangodin met een oorsprong als moedergodin in Anatolië.
Q 29Welke bijnaam draagt Artemis, genoemd naar het eiland waar ze werd geboren?
Dhelia
Op datzelfde eiland hoorde ook de olijfboom bij haar attributen, naast de gans en wilde honden.
Q 30Uit hoeveel marmerzuilen van 18 meter hoog bestond de tempel van Artemis in Efeze?
127
De zuilen stonden op een oppervlakte van 115 bij 55 meter en droegen buitengewoon zware dwarsbalken.