Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Centauren zijn fabelwezens uit de Griekse mythologie: half mens, half paard. Ze gelden als brute, beestachtige wezens, maar er is één beroemde uitzondering: de wijze Cheiron, leraar van verschillende helden. Deze quiz gaat over hun afkomst, hun woongebied, hun gevechten met de Lapithen en met Herakles, en over het leven van Cheiron. Ook de centauren bij Dante en in moderne fantasyboeken komen voorbij.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Uit welke mythologie stammen de centauren?
Griekse
De naam gaat terug op het Oudgriekse ‘kentauros’; in het Nederlands zegt men daarom ook wel kentauren.
Q 02Hoeveel ledematen heeft een centaur in totaal?
Zes
Het gaat om vier paardenbenen en twee menselijke armen.
Q 03In welke boekenreeks komen centauren voor, net als in de verhalen van Harry Potter?
De Kronieken van Narnia
Eeuwen eerder gaf ook de dichter Dante de centauren al een rol in zijn werk.
Q 04Welke held werd geboren als zoon van Peleus?
Achilles
Net als Jason kreeg hij de wijze centaur Cheiron als leraar.
Q 05Welke schrijver voert Cheiron op in boeken als De Bliksemdief?
Rick Riordan
Ook in de films die naar deze boeken zijn gemaakt, komt de centaur voor.
Q 06Wie werd als zoon van Ixion en Nephele de stamvader van de centauren?
Centaurus
Niet alle centauren stammen van hem af: de wijze Cheiron had andere ouders.
Q 07Welke rol vervulde Cheiron voor helden als Jason en de jager Aktaion?
Leraar en opvoeder
Dat past bij zijn reputatie: hij was de wijze uitzondering onder de doorgaans woeste centauren.
Q 08In welke streek lagen de bergketens waar de centauren hoofdzakelijk voorkwamen?
Thessalië
Ook het volk der Lapithen, de grote tegenstanders van de centauren, kwam uit deze streek.
Q 09Welke delen van het paardenlichaam ontbreken bij een centaur?
Nek en hoofd
Op die plek zit het bovenlichaam van een mens; de rest van het lichaam is volledig dat van een paard.
Q 10Hoe heet de mythische strijd tussen de centauren en de Lapithen?
Centauromachie
De strijd brak uit op een huwelijksfeest, waar de centauren de bruid en de andere vrouwen wilden ontvoeren.
Q 11Welke held hielp de strijd op de bruiloft van koning Pirithoüs te beslechten?
Theseus
De centauren wilden op het feest de bruid Hippodamia en de andere vrouwen ontvoeren; de lange strijd eindigde in het voordeel van de Lapithen.
Q 12In welk werk van Dante komen veel centauren voor?
Inferno
Ook moderne fantasy kent centauren, bijvoorbeeld de verhalen van Harry Potter.
Q 13Uit welke taal komt de spelling ‘Chiron’ voor de centaur Cheiron?
Latijn
In het Oudgrieks wordt de naam van deze mythologische figuur geschreven als Χείρων.
Q 14Op de top van welke berg bevond zich de school van de centaur Cheiron?
Q 21Wiens liefde won Peleus dankzij de raad van de centaur Cheiron?
Thetis
Uit hun huwelijk werd een van de bekendste helden uit de mythen geboren.
Q 22Welke familieband had Cheiron met de held Peleus?
Grootvader
Cheiron beschermde Peleus ook tegen een aanval van vijandige centauren.
Q 23Wat heeft Cheiron in de klassieke kunst in plaats van de voorpoten van een paard?
Menselijke benen
Zo lieten kunstenaars zien dat hij een andere afkomst had dan de overige centauren.
Q 24Op welk dier ging Herakles jagen toen hij met de centauren slaags raakte?
Pilion
Rond deze berg kwamen volgens de mythen ook de andere centauren voor.
Q 15Naar het beeld van welke godin schiep Zeus de nimf Nephele?
Hera
Koning Ixion had laten blijken een oogje te hebben op de vrouw van de oppergod. Uit zijn verbintenis met de nimf stammen de meeste centauren af.
Q 16In welke wapenkunst bekwaamde de ‘goede centaur’ Cheiron zich?
Boogschieten
Daarnaast verdiepte hij zich in muziek, geneeskunde, geneesmiddelen en kunst, en daarmee onderscheidde hij zich van de andere centauren.
Q 17Aan welke god gaf Cheiron zijn kennis van de geneeskunde door?
Asklepios
Cheiron was beroemd om die kennis, maar hij was bovendien een uitstekend beeldhouwer.
Q 18Met welk wapen worden centauren naast de boog vaak afgebeeld?
Knuppel
Dat wapen benadrukt het wilde element in het karakter van deze wezens, die meestal als bruut en beestachtig worden afgeschilderd.
Q 19Wie was de vader van de wijze centaur Cheiron?
Kronos
Door zijn afkomst stamde Cheiron niet af van de stamvader van de andere centauren; hij gold als uitzondering op hun woeste karakter.
Q 20Aan wie stond Cheiron zijn onsterfelijkheid af om van zijn pijn verlost te worden?
Prometheus
Cheiron was verwond door een giftige pijl van Herakles.
Erymanthisch zwijn
Het gevecht ontstond toen een gastvrije centaur hem wijn aanbood uit een kruik die aan alle centauren geschonken was.
Q 25Welke zondaars worden in de hel van Dante door centauren gekweld?
Geweldplegers
De dichter voert de centauren in zijn hel op als duivels.
Q 26Welke god schonk de centauren de kruik waaruit Folos wijn aanbood aan Herakles?
Dionysos
In het gevecht dat volgde doodde Herakles meerdere centauren met pijlen die in het gif van de Hydra gedrenkt waren.
Q 27Waarmee troostte Cheiron de honden van zijn gestorven leerling Aktaion?
Beeld van hun meester
De honden blaften en huilden van eenzaamheid na de dood van hun baas.
Q 28Van welk dier heeft een onocentaur de helft van zijn lichaam?
Ezel
Er bestaan meer varianten: de bucentaur is half rund en de ichtyocentaur half vis, met de voorpoten van een paard.
Q 29Wat symboliseert Cheiron in de westerse astrologie?
Gewonde genezer
Dat beeld sluit aan bij de mythe: hij was beroemd om zijn geneeskunde, maar werd zelf getroffen door een giftige pijl.
Q 30Wat voor soort nimf was Philyra, de moeder van de centaur Cheiron?
Oceanide
Cheirons vader was een oppertitaan, wat hem een heel andere afkomst gaf dan de overige centauren.