Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Dovencultuur draait niet om wat iemand hoort, maar om identiteit: gebarentaal als gemeenschappelijke taal, eigen omgangsvormen en een gedeelde geschiedenis. Wie zich thuis voelt in de dovenwereld kan zich Doof noemen, met hoofdletter. Deze quiz behandelt de kernbegrippen van de dovencultuur, de omgangsvormen, de discussie rond het cochleair implantaat en de roerige geschiedenis van Gallaudet University in Washington. Speel direct online of print de vragen uit voor een les of quizavond.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Wat vormt de kern van de dovencultuur?
Gebarentaal
Een gemeenschappelijke taal zorgt voor saamhorigheid; wie als horende probeert te gebaren, wordt daarom gewaardeerd.
Q 02Voor welke groep is Gallaudet University de eerste en enige universiteit ter wereld?
Doven en slechthorenden
De universiteit staat in Washington D.C. en werd in 1857 opgericht, nog onder een andere naam.
Q 03Als wat zien cultureel dove mensen hun doofheid uitdrukkelijk niet?
Handicap
Binnen de dovenwereld geldt doof zijn juist als iets positiefs dat voor een sterk eenheidsgevoel zorgt.
Q 04Met welk perspectief op doofheid contrasteert de term dovencultuur?
Medisch
Cultureel doof zijn is een identiteit; wie alleen naar het gehoor kijkt, ziet slechts een deel van de dovenwereld.
Q 05Welke houding van horenden wordt in de dovenwereld gewaardeerd?
Proberen gebaren te leren
Positief zijn over de taal van de dovenwereld telt al mee, zelfs als de eigen vaardigheid nog beperkt is.
Q 06Waarvan is het woord doof binnen de dovencultuur vooral een uiting?
Persoonlijke identiteit
Het woord zegt dus meer over wie je bent dan over wat je wel of niet kunt horen.
Q 07Hoe wordt het doof zijn binnen de dovenwereld zelf ervaren?
Pluspunt
Het eenheidsgevoel wordt nog versterkt doordat doven zich vaak buitengesloten voelen bij aspecten van de horende samenleving.
Q 08Waarom waren dove studenten woedend over de benoeming van een nieuwe voorzitter van Gallaudet?
De benoemde persoon was horend
Zoals altijd was weer iemand gekozen die zelf niet doof was; de studenten voelden zich betutteld en gemarginaliseerd.
Q 09Welk gedrag wordt in de dovencultuur niet als onbeleefd ervaren?
Naar mensen wijzen
Aandacht trekken gebeurt met een wuivende hand, het licht aan- en uitdoen of een tik op de schouder.
Q 10Waarnaar verwijst het woord Doof met een hoofdletter?
Culturele betekenis
De hoofdletter onderscheidt de gemeenschap en haar identiteit van de louter audiologische toestand.
Q 11Wat was doven vroeger jarenlang niet toegestaan?
Gebarentaal gebruiken
Ook konden doven toen niet zelf bepalen welke opleiding ze wilden volgen; die ervaringen verklaren veel felle reacties van nu.
Q 12Onder welke voorwaarde kunnen ook horenden cultureel doof zijn?
Zich thuis voelen in de dovenwereld
Iemand die zichzelf doof noemt, kan dus in feite meer horen dan iemand die zich slechthorend noemt.
Q 13Welke reactie kunnen horenden krijgen die het bestaan van een dovencultuur in twijfel trekken?
Boze reacties
Q 21Waardoor kunnen horenden vaak niet volledig opgaan in de dovenwereld?
Verschil in levensbeschouwing
Horenden kunnen wel degelijk deel uitmaken van de dovenwereld, alleen zelden voor de volle honderd procent.
Q 22Waarom zien mensen die later doof werden hun doofheid vaker als een beperking?
Herinneringen aan hun vroegere leven
Daardoor voelen ze zich dikwijls niet thuis in de dovenwereld en missen ze de culturele identiteit die prelinguale doven delen.
Q 23In welk jaar zorgden studentenprotesten op Gallaudet ervoor dat doven als culturele groep werden gezien?
1988
Hetzelfde geldt voor horenden die doofheid als een beperking behandelen; de felheid komt voort uit pijnlijke ervaringen uit het verleden.
Q 14Waar staat de afkorting CODA voor?
Children Of Deaf Adults
Deze horende kinderen van dove ouders worden volledig geaccepteerd: ze gebaren van jongs af aan en hebben dove vrienden.
Q 15Welke wens van veel doven illustreert hoe positief doofheid wordt ervaren?
Dove kinderen krijgen
Voor horenden is dat vaak moeilijk te begrijpen, zeker omdat horende ouders het opvoeden van dove kinderen erg lastig vinden.
Q 16Als wat voor soort cultuur kan de dovencultuur worden beschouwd?
Minderheidscultuur
De dovenwereld vormt een kleine wereld op zichzelf, in veel opzichten los van de omringende samenleving.
Q 17Wat vinden dove ouders omgekeerd juist moeilijk?
Horende kinderen hebben
Dove ouders weten uit eigen ervaring precies hoe dove kinderen iets beleven; bij horende kinderen missen ze dat houvast.
Q 18Naar welke onderwijshervormer is Gallaudet University vernoemd?
Thomas Hopkins Gallaudet
Hij maakte zich sterk voor beter onderwijs aan doven; de universiteit die zijn naam draagt is de enige ter wereld voor doven.
Q 19Hoe heten mensen die pas op latere leeftijd doof zijn geworden?
Plots- en laatdoven
Dat kan geleidelijk of ineens gebeuren; sommigen van hen voelen zich uiteindelijk toch meer thuis in de dovenwereld dan in de horende wereld.
Q 20Uit welke groep bestaat de dovenwereld voor het grootste deel?
Prelinguale doven
Niet kunnen horen is overigens geen vereiste om je doof te voelen; ook horenden kunnen tot de dovenwereld behoren.
De demonstraties begonnen op 9 maart en dwongen binnen een week het vertrek van de net benoemde voorzitter af.
Q 24Waarom werd er volgens Jane Fernandes zelf tegen haar benoeming geprotesteerd?
Ze zou niet 'dovencultuur' genoeg zijn
De studenten zelf noemden heel andere redenen: haar manier van leidinggeven en een vermoeden van corruptie.
Q 25Wie werd in 1988 de eerste dove voorzitter in de geschiedenis van Gallaudet University?
King Jordan
Zijn voorganger trad na minder dan een week protest af, mede vanwege onjuiste uitspraken over de vaardigheden van doven.
Q 26Waarop richtte de kritiek van de Gallaudet-studenten op Jane Fernandes zich in werkelijkheid?
Leiderschapsstijl en corruptieverdenking
De verdenking van corruptie betrof het selectieproces waarmee ze was aangesteld.
Q 27Onder welke naam werd Gallaudet University in 1857 in Washington opgericht?
National Deaf Mute College
De oprichtingsdatum was 16 februari van dat jaar; de huidige naam eert een pleitbezorger van dovenonderwijs.
Q 28Waarvoor werden de Gallaudet-studenten na de protesten van 2006 individueel aansprakelijk gesteld?
Schade en regelovertredingen
Het bestuur trok de omstreden aanstelling in om de rust te herstellen, maar liet de deelnemers niet ongemoeid.
Q 29Wanneer werd Jane Fernandes benoemd tot voorzitter van Gallaudet University?
Mei 2006
Ook tegen haar benoeming kwamen de studenten in opstand, net als achttien jaar eerder.
Q 30Wanneer trok het bestuur van Gallaudet de aanstelling van Jane Fernandes weer in?
Oktober 2006
Daar gingen maanden van protest aan vooraf, met een blokkade van de campus en een tentenkamp.