Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De geschiedenis van Europa loopt van de eerste Griekse stadstaten en het Romeinse Rijk via de middeleeuwen naar de vorstenhoven van de nieuwe tijd. Veldslagen, verdragen, pausen en keizers bepaalden de kaart van het continent. Deze quiz bestrijkt de klassieke oudheid, de vroege en hoge middeleeuwen, de kruistochten en de late middeleeuwen, en sluit af met het leven van Lodewijk XIV, de Zonnekoning. Van de moord op Caesar tot het Edict van Fontainebleau: test hoe goed je de grote lijnen én de details kent.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke hertog van Normandië veroverde vanaf 1066 in korte tijd Engeland?
Willem de Veroveraar
Zijn opvolgers beheersten eeuwenlang ook grote delen van Frankrijk, wat talloze conflicten met de Capetingen veroorzaakte.
Q 02In welk jaar werd Julius Caesar vermoord?
44 v.Chr.
Caesar was na de onderwerping van Gallië dictator voor het leven geworden; de senaat vreesde dat hij een nieuwe koning zou worden.
Q 03Welke sultan veroverde in 1187 Jeruzalem, wat leidde tot de Derde Kruistocht?
Saladin
In 1192 kwam Richard Leeuwenhart met de sultan overeen dat Jeruzalem in moslimhanden bleef, maar christelijke pelgrims vrije toegang kregen.
Q 04In welke slag bracht Karel Martel in 732 de opmars van de Moren tot staan?
Slag bij Poitiers
Karel Martel had zich in 719 laten uitroepen tot hofmeier van de Franken; de overwinning kwam zijn prestige enorm ten goede.
Q 05Bij welke plaats werd Hannibal in 202 v.Chr. door de Romeinen verslagen?
Zama
Hannibal was eerder met krijgsolifanten vanuit Hispania over de Alpen getrokken, maar kon Rome zelf nooit belegeren.
Q 06Wie werd in 1099 de eerste koning van het Koninkrijk Jeruzalem?
Godfried van Bouillon
Het Koninkrijk Jeruzalem hield stand tot 1291, toen het Beleg van Akko het einde van het kruisvaarderstijdperk in de Levant betekende.
Q 07Waar staken de Franse legers op 12 juni 1672 de Rijn over?
bij het tolhuis in Lobith
Lodewijk XIV vierde dit wapenfeit groots in Versailles, maar de Franse opmars werd gestuit door de Hollandse Waterlinie.
Q 08Welke keizer wist Britannia aan het Romeinse Rijk toe te voegen?
Claudius
De pogingen om ook Germanië in te lijven, tussen 12 v.Chr. en 16 n.Chr., mislukten daarentegen allemaal.
Q 09In welk jaar zette Odoaker de laatste West-Romeinse keizer af?
476
Odoaker, een Germaanse koning uit het huis der Skiren, stuurde de regalia naar Constantinopel en stichtte in Italië zijn eigen rijk.
Q 10Welke paus kroonde Karel de Grote in het jaar 800 tot keizer?
Leo III
De keizerstitel was in het westen sinds de afzetting van de laatste West-Romeinse keizer niet meer gebruikt.
Q 11Welke Engelse koning versloeg het Franse leger in 1415 verpletterend bij Azincourt?
Hendrik V
Frankrijk was toen stuurloos door de mentale ontreddering van koning Karel VI en zwaar geteisterd door burgeroorlog.
Q 12Met welk verdrag werd het Karolingische Rijk na 840 in drieën gedeeld?
Verdun
Karel III de Dikke herenigde het rijk nog kortstondig (884-887), waarna het definitief uiteenspatte: het begin van de IJzeren Eeuw.
Q 13In welk jaar bereikte de Zwarte Dood Europa met een Genuees schip?
1347
Ongeveer een derde van de Europese bevolking stierf aan de pest; boeren konden daarna viermaal zoveel voor hun graan vragen.
Q 21Op welke datum viel Granada, het einde van de reconquista?
2 januari 1492
Kort daarna tekenden Ferdinand II en Isabella het verdrijvingsedict, dat alle Joden dwong zich te bekeren of het land te verlaten.
Q 22Door welk Grieks volk werden de Myceners tussen 1200 en 1000 v.Chr. onderworpen?
Doriërs
Met die onderwerping begon de Griekse klassieke oudheid; de Myceners zelf hadden eerder de Minoïsche beschaving op Kreta ten val gebracht.
Q 23Op welke synode riep paus Urbanus II op tot de Eerste Kruistocht?
Clermont
De missie begon met een valse start, de Volkskruistocht, waarbij boeren en havelozen met vrouw en kinderen naar het Heilige Land trokken.
Q 14Met welke Spaanse infanta trouwde Lodewijk XIV op 9 juni 1660?
Maria Theresia
Het huwelijk was onderdeel van de vrede met Spanje; Lodewijk zelf had liever het nichtje van Mazarin getrouwd.
Q 15Welk schrift werd ontwikkeld door de Minoïsche beschaving op Kreta?
Lineair A
De Minoïsche beschaving, ontstaan rond 3000 v.Chr., is de eerste geletterde beschaving in Europa die we op dit moment kennen.
Q 16Wie bedacht de directe democratie van Athene, waarin alleen vrije mannen stemrecht hadden?
Clisthenes
In die democratie stemde men vooral volgens het eigen belang, iets waar Socrates verandering in probeerde te brengen.
Q 17Wie werd in 987 koning van Frankrijk, waarmee de Capetingen de Karolingen opvolgden?
Hugo Capet
Lodewijk V, de laatste Karolingische koning van West-Francië, was dat jaar zonder erfgenamen gestorven.
Q 18Welk gebied veroverde keizer Trajanus aan het begin van de 2e eeuw?
Dacië
Rond 110 strekte het Romeinse Rijk zich uit van Noord-Engeland tot Egypte, een omvang die het nooit meer zou overtreffen.
Q 19In welk jaar verhuisde Constantijn de Grote de Romeinse hoofdstad naar Byzantium?
330
Constantijn noemde de stad Nova Roma, maar ze stond al gauw bekend als Constantinopel.
Q 20In welk jaar wordt het Oosters Schisma tussen de westerse en de oosterse kerk gedateerd?
1054
Paus Leo IX en patriarch Michaëlis Caerularius excommuniceerden elkaar toen wederzijds, na eeuwen van vervreemding.
Q 24In welke stad vond in 1356 de eerste Hanzedag plaats?
Lübeck
Handelaren en later hele steden verbonden zich in de 14e eeuw, zoals in de Hanze; zo ontstond een Europese economie.
Q 25In welk jaar nam Lodewijk XIV het bewind zelf in handen?
1661
Hij wees geen opvolger voor kardinaal Mazarin aan, maar degradeerde de hoge raad tot zijn adviesraad.
Q 26Wie nam in 1570 de oudst bekende volwaardige kaart van Europa op in de eerste atlas?
Abraham Ortelius
Die eerste atlas heette Theatrum Orbis Terrarum; eerdere gedrukte kaartuitgaven verdeelden Europa in tien deelkaarten zonder overzichtskaart.
Q 27Welke naam, 'door God gegeven', kreeg Lodewijk XIV bij zijn geboorte in 1638?
Dieudonné
Zijn geboorte werd in Parijs drie dagen lang gevierd; de Nederlandse rechtsgeleerde Hugo de Groot schreef erover dat het volk nooit zo blij was geweest.
Q 28Welke Keltische leider bezette in 387 v.Chr. de stad Rome?
Brennus
De Kelten vertrokken pas nadat de Romeinen een grote afkoopsom hadden betaald; Rome reorganiseerde daarna zijn leger en begon een expansie van 460 jaar.
Q 29Welke Oostgotische koning verjoeg Odoaker uit Italië op verzoek van keizer Zeno?
Theoderik de Grote
Hij stichtte daarna het Ostrogotische Rijk naar Romeins voorbeeld; het Oost-Romeinse Rijk zelf bestond nog duizend jaar verder als het Byzantijnse Rijk.
Q 30Op welke datum liet Otto I de Grote zich in Rome door de paus tot keizer kronen?
2 februari 962
Die kroning wordt het vaakst gezien als het begin van het Heilige Roomse Rijk; Otto schafte ook de erfopvolging van de Salische wet af.