Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De Franse Revolutie (1789–1799) maakte een einde aan de absolute monarchie en bracht de Eerste Franse Republiek, maar liep uit op het Schrikbewind en uiteindelijk de dictatuur van Napoleon. Deze quiz gaat van de Eed op de Kaatsbaan en de bestorming van de Bastille, via de vlucht naar Varennes en de Terreur, tot het Directoire. Ook het leven en de terechtstelling van Marie Antoinette komen aan bod. Speel direct online of print de vragen uit voor een quizavond.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Wie was de moeder van Marie Antoinette?
Maria Theresia
Marie Antoinette was de jongste dochter van het keizerspaar; haar vader, keizer Frans I Stefan, overleed in augustus 1765 na een onverwachte beroerte.
Q 02Welke voorraad lag in de Bastille toen revolutionairen het fort op 14 juli 1789 bestormden?
Buskruit
Het fort bleek nauwelijks gevangenen te herbergen: vier valsemunters, twee krankzinnigen en de graaf van Solages werden triomfantelijk 'bevrijd'.
Q 03Tot welk orgaan riep de derde stand zich op 17 juni 1789 uit?
Assemblée nationale
Lodewijk XVI, in diepe rouw over de dood van zijn zoon, liet op dat moment de vergaderzaal sluiten, waarop de afgevaardigden uitweken naar de Kaatsbaan.
Q 04In welke plaats werd de koninklijke familie op 21 juni 1791 gevat tijdens haar vluchtpoging?
Varennes
Het doel van de vlucht was de citadel van Montmédy, die op korte afstand lag toen het gezelschap werd aangehouden en vernederd naar Parijs teruggebracht.
Q 05Op welke datum werd Lodewijk XVI onthoofd?
21 januari 1793
In oktober van datzelfde jaar begon voor het Revolutionair Tribunaal de rechtszaak tegen zijn echtgenote, met een samenraapsel van verzonnen aanklachten.
Q 06Waarvoor stemde de Assemblée op 4 augustus 1789?
Afschaffing van het feodalisme
Artikel 1 van de verklaring luidde dat de Assemblée Nationale het feodale regime totaal vernietigde, al moesten veel heerlijke rechten later worden afgekocht.
Q 07Wat zwoeren de afgevaardigden op 20 juni 1789 bij de Eed op de Kaatsbaan?
Niet uiteen te gaan tot er een grondwet was
Op 27 juni verzocht Lodewijk XVI de resterende leden van adel en geestelijkheid zich eveneens bij de vergadering te voegen, wat de meesten deden.
Q 08Aan welk land verklaarde Frankrijk op 20 april 1792 de oorlog?
Oostenrijk
De girondijnen gebruikten de Verklaring van Pillnitz als hoofdargument; Pruisen antwoordde prompt met een eigen oorlogsverklaring aan Frankrijk.
Q 09Op welk Parijs plein herinnert een gedenkplaat aan de onthoofding van het koninklijk paar?
Place de la Concorde
Op de plek waar de koninklijke lichamen later werden teruggevonden, staat nu een boetekapel, de chapelle expiatoire.
Q 10Welk Parijs paleis werd op 10 augustus 1792 bestormd?
Tuilerieën
Een deel van de Gardes-Françaises keerde zich tegen de koning, maar de Zwitserse lijfwachten bleven hem trouw; de koning vluchtte en werd opgesloten in de Temple.
Q 11Welke bijnaam kreeg Marie Antoinette vanwege haar hoge uitgaven?
Madame Déficit
Ze gaf veel meer uit dan haar toelage toeliet, maar de koning betaalde altijd haar schulden; pas toen ze werd verafschuwd, kwam ze tot inkeer.
Q 12Naar welke republikeinse maand is de staatsgreep tegen Robespierre van juli 1794 genoemd?
Thermidor
Robespierre en andere leiders van het Comité de Salut Public werden rond 2 uur 's nachts gearresteerd in het Stadhuis van Parijs en dezelfde middag terechtgesteld.
Q 13Welk hoofddeksel zette Lodewijk XVI op 20 juni 1792 op om zijn trouw aan het volk te bewijzen?
Frygische muts
De demonstranten die het paleis waren binnengedrongen, eisten ook dat de koning zijn ontslagen girondijnse ministers terugnam en zijn veto introk, wat hij weigerde.
Q 21In welk nummer van Queen wordt verwezen naar de brioche-uitspraak van Marie Antoinette?
Killer Queen
Een soortgelijk verhaal doet in China de ronde over een keizer, maar dan met rijst en vlees in plaats van brood en cake.
Q 22Met welke paus ondertekende Napoleon in 1801 een concordaat?
Pius VII
In de aansluitende encycliek Ecclesia Christi erkende de paus de Franse Republiek, die het katholicisme uitriep tot godsdienst van de meerderheid.
Q 23Welk scheldblad gaf Hébert uit, financieel gesteund door het Ministerie van Oorlog van Pache?
Le Père Duchesne
Het ministerie nam maar liefst 600.000 abonnementen af op de demagogische pers waarmee de Exagérés de sansculotten ophitsten.
Q 14Welke streek kwam in maart 1793 in opstand tegen de Republiek?
Vendée
In Parijs verweten de montagnards de girondijnen een gebrek aan kordaat optreden, wat leidde tot de oprichting van het Revolutionair Tribunaal.
Q 15Welke populaire minister ontsloeg Lodewijk XVI op 12 juli 1789?
Necker
In zijn plaats werd de hardliner De Breteuil benoemd, wat de rijke burgerij als een voorbode van een staatsgreep zag.
Q 16Onder welke burgernaam werd Lodewijk XVI in januari 1793 ter dood veroordeeld?
Louis Capet
De stemming in de Conventie was krap: 387 afgevaardigden stemden voor de doodstraf, 334 tegen.
Q 17Hoe heette het papiergeld waarvoor de geconfisqueerde kerkgoederen als onderpand dienden?
Assignaten
De kunstgreep verliep zo goed en de belastinginning zo slecht, dat men steeds meer biljetten drukte, met hyperinflatie tot gevolg.
Q 18Welke bijnaam kreeg Robespierre omdat hij zich als enige revolutionair niet verrijkte?
Onomkoopbare
Die reputatie zou hem zuur opbreken: juist de meest corrupte politici brachten hem later ten val.
Q 19Bij welke plaats werd een artillerieschermutseling op 20 september 1792 een keerpunt?
Valmy
Tactisch bleef de slag onbeslist, maar de Pruisisch-Oostenrijkse coalitie trok zich terug, mede uit vrees dat Rusland intussen een deel van Polen zou bezetten.
Q 20In welk Weens paleis werd Marie Antoinette in 1755 geboren?
Hofburg
Ze kwam ter wereld op Allerzielen, het katholieke feest van de overledenen, wat als een ongunstig voorteken werd gezien.
Q 24Met wie had Marie Antoinette een relatie waarvan de koning op de hoogte was?
Axel von Fersen
Geruchten dat de koningin lesbisch, biseksueel of nymfomaan zou zijn geweest, zijn nooit bewezen en werden door haar tegenstanders in omloop gebracht.
Q 25Hoe oud was Marie Antoinette bij haar ceremoniële huwelijk in het kasteel van Versailles?
14 jaar
Een maand eerder was ze in Wenen al bij volmacht getrouwd, waarbij haar broer aartshertog Ferdinand de afwezige dauphin verving.
Q 26Uit hoeveel artikelen bestond de Verklaring van de rechten van de mens en de burger van 1789?
17
Opmerkelijk is dat één recht tweemaal wordt genoemd, de tweede keer als onaantastbaar en heilig: het eigendomsrecht.
Q 27Wie leidde de communistische samenzwering die onder het Directoire werd onderdrukt?
Gracchus Babeuf
De samenzweerders eisten algemene dienstplicht en gelijkstelling van arm en rijk en verwierpen particulier grondbezit; hun leider werd in 1797 terechtgesteld.
Q 28Sinds welk jaar is 14 juli de nationale feestdag van Frankrijk?
1880
De feestdag herdenkt twee momenten: de bestorming van de Bastille in 1789 en het Fête de la Fédération op het Champ-de-Mars een jaar later.
Q 29Welke bijnaam droegen de Dantonisten, de 'vergevingsgezinde' vleugel van de Cordeliers?
Indulgents
De club werd gefinancierd door groepen die baat hadden bij oorlog en chaos: speculanten, corrupte politici en buitenlandse bankiers.
Q 30Hoeveel van de 900 Zwitserse lijfwachten van de koning sneuvelden op 10 augustus 1792?
600
De aanvallers waren een combinatie van overgelopen Gardes, Parijse sansculotten en Zuid-Franse jakobijnen; de Assemblée verklaarde de koning daarna afgezet.