Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Het oude Rome begon als een handvol Latijnse dorpjes op de heuvels langs de Tiber en groeide uit tot het grootste rijk van de antieke wereld. Koningen, consuls, een princeps en uiteindelijk een dominus: de regeringsvormen wisselden, de stad bleef het centrum. Deze quiz gaat over de ligging en stichting van Rome, de uitbreiding van het Imperium Romanum, taal, leger en godsdienst, en over het Colosseum: wie het bouwde, wat er te zien was en hoe het de eeuwen overleefde. Speel direct of print de vragen uit voor een geschiedenisquiz.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke taal spraken de Romeinen?
Latijn
Hun schrift hadden de Romeinen niet zelf bedacht: het kwam oorspronkelijk van de Grieken.
Q 02Aan welke rivier ligt Rome, op de eerste doorwaadbare plaats vanaf de monding?
Tiber
De stad ligt bovendien in het midden van Italië, een uitermate gunstige plek voor een vroege nederzetting.
Q 03Op hoeveel heuvels is de stad Rome gebouwd?
Zeven
De overblijfselen van die heuvels liggen ten oosten van de rivier; de Palatijn gold als de belangrijkste.
Q 04Wie stichtte Rome volgens de legende?
Romulus
De stichting zou op de Palatijn hebben plaatsgevonden, later de heuvel van de rijkere bevolking vanwege het mooie uitzicht.
Q 05Hoe heet het Romeinse bouwwerk voor de watervoorziening?
Aquaduct
De Romeinse technologie was gericht op praktische zaken; naast water was dat vooral wegenbouw.
Q 06Hoe luidt de Latijnse naam van het Colosseum?
Amphitheatrum Flavium
Het was het grootste amfitheater in het Romeinse Rijk en werd in de 1e eeuw na Chr. gebouwd.
Q 07Wat lag er op de plek van het Colosseum voordat het werd gebouwd?
Kunstmatig meer van Nero
Dat meer, het stagnum van de Domus Aurea, besloeg vijf voetbalvelden en werd drooggelegd met kanalen.
Q 08Op welke Italiaanse euromunt staat het Colosseum afgebeeld?
5 eurocent
Sinds 7 juli 2007 hoort het gebouw bovendien bij de nieuwe wereldwonderen.
Q 09Waar werd het half nagemaakte Colosseum gebouwd voor de opnames van de film ‘Gladiator’?
Op Malta
Het echte Colosseum speelt in de film een cruciale rol, maar er werd niet in Rome gefilmd.
Q 10Onder wiens heerschappij werd het Forum Romanum gedraineerd en werd Rome een echte stad?
Etrusken
Het Forum was oorspronkelijk een moerassige, gemeenschappelijke weide voor het vee.
Q 11Aan welke adoptiezoon gaf Augustus de fakkel door, waarmee het principaat was geboren?
Tiberius
Augustus had als princeps een einde gemaakt aan de burgertwisten en bleef tot zijn dood alleenheerser.
Q 12Welke keizer wijdde het Colosseum na de voltooiing in 80 in?
Titus
Hij was de oudste zoon van de keizer op wiens initiatief de bouw was begonnen.
Q 13Welk gebied maakte tegen 44 v.Chr. in zijn geheel deel uit van het Imperium Romanum?
Gallia
Ook grote delen van Klein-Azië en Noord-Afrika hoorden toen al bij het groeiende rijk.
Hoeveel dagen duurden de openingsspelen van het Colosseum?
Q 21Door welk volk, verwant aan de Latijnen, zou de Quirinaal bewoond zijn geweest?
Sabijnen
Die suggestie is onder andere gebaseerd op de religie; zeker is de Latijnse oorsprong van alle nederzettingen niet.
Q 22Welke gladiatorenschool was de grootste en via een gang met het Colosseum verbonden?
Ludus Magnus
Een deel ervan is bij opgravingen ten oosten van het Colosseum blootgelegd.
Q 23Welke dichter wijdde een bundeltje epigrammen aan de openingsspelen van het Colosseum?
Martialis
Het bundeltje telde 33 epigrammen.
100
Er waren gevechten tussen kraanvogels en tussen vier olifanten, en ook vrouwen traden op als wilde-dierenvechters.
Q 15Hoe heetten de jachtpartijen op wilde dieren waarmee een dag in het Colosseum begon?
Venationes
De arena werd ervoor ingericht met rotspartijen en struiken; het hoogtepunt van de dag waren de gladiatorenshows in de middag.
Q 16Welke keizer voegde een extra verdieping en de gangen onder de arena aan het Colosseum toe?
Domitianus
Hij was de jongere broer en opvolger van de keizer die het gebouw had ingewijd.
Q 17Hoe heette het canvas zonnescherm waarmee het Colosseum kon worden afgedekt?
Velarium
Het scherm werd met kabels over 240 masten opgetrokken, naar schatting door wel duizend man.
Q 18Welke christelijke keizer verbood in 404 de gladiatorenspelen?
Honorius
Aanleiding was de lynchpartij op een monnik die bij een gevecht tussen gladiatoren tussenbeide wilde komen.
Q 19Onder welke keizer vond in 117 de laatste uitbreiding van het rijk naar het oosten plaats?
Traianus
Armenia en Mesopotamia bleven slechts tijdelijk in Romeins bezit.
Q 20Welke keizer was tegen de gladiatorengevechten, maar kon ze niet afschaffen?
Marcus Aurelius
De gevechten verdwenen pas nadat het christendom tot staatsgodsdienst was verheven.
Q 24Hoe heet het samenwerkingsverband van nederzettingen waaruit de stad Rome ontstond?
Synoikisme
De Latijnse dorpjes lagen op de Palatijn, de Capitolijn en de Quirinaal.
Q 25Hoeveel ingangen had het Colosseum?
76
Ze waren genummerd met Romeinse cijfers; boven de ingangen XXIII tot LIV zijn de nummers nog te zien.
Q 26Welk rijk werd in 133 v.Chr. ingelijfd als de provincia Asia?
Pergamon
Dat gold als de eerste grote uitbreiding, samen met de tijdens de Punische oorlogen veroverde provincies Sicilia, Sardinia en Hispania.
Q 27In welke twee jaren verwoestten grote aardbevingen het Colosseum verder?
847 en 1349
Zolang het gebouw in gebruik was, werd het na aardbevingen telkens gerepareerd, later ook door de Ostrogoten.
Q 28In welk jaar vond de laatst bekende voorstelling in het Colosseum plaats?
523
Na het verbod op gladiatorengevechten bleef het gebouw vooral in gebruik voor jachten op wilde dieren.
Q 29Wie stelde volgens Tacitus de vrijheid en het consulaat in Rome in?
L. Brutus
Daarvoor had de stad vanaf het begin koningen gehad; het koningschap viel door een interne revolutie.
Q 30Van welke Nederlandse priester kwam het stadsgezicht voor een fresco in het Colosseum?
Christiaan Kruik van Adrichem
Het fresco toont de kruisweg van Jezus in Jeruzalem en hoort bij de inwijding van het gebouw als kerk.