Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
IJsland is een eilandstaat op de Mid-Atlantische Rug, waar Europa en Noord-Amerika langzaam uit elkaar drijven. Het land van vulkanen, gletsjers en geisers is het dunstbevolkte land van Europa en heeft de langste democratische traditie ter wereld. Deze quiz gaat over de Vikingen die het eiland koloniseerden, het Althing van 930, de onafhankelijkheid van 1944 en de roerige jaren na de bankencrisis. Ook de natuur komt aan bod: van de enige echte geiser van het land tot de poolvos, de papegaaiduiker en de grootste waterval van Europa.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Onder welke gletsjer barstte in april 2010 een vulkaan uit die het vliegverkeer ontregelde?
Eyjafjallajökull
IJsland ligt op de Mid-Atlantische Rug én op een hotspot, vandaar de hoge vulkanische activiteit; de vulkanen worden in de gaten gehouden door NordVulk.
Q 02Welke bijzonderheid heeft Reykjavik, de hoofdstad van IJsland, onder alle hoofdsteden op aarde?
Noordelijkst gelegen
De stad telt ongeveer 140.000 inwoners; met de omliggende gemeenten woont ongeveer twee derde van alle IJslanders in de hoofdstadregio.
Q 03Wat heeft IJsland als enige van alle NAVO-lidstaten niet?
Permanent leger
Tot 1 oktober 2006 bewaakten Amerikaanse strijdkrachten het land vanuit de marinevliegbasis in Keflavík, op basis van een verdrag uit 1951.
Q 04Welke twee leiders overlegden in 1986 in de villa Höfði in Reykjavik?
Reagan en Gorbatsjov
Volgens de Global Peace Index is IJsland het vredelievendste land ter wereld, mede door de afwezigheid van strijdkrachten en de lage criminaliteit.
Q 05Welk land stuurde oorlogsschepen tijdens de Kabeljauwoorlogen met IJsland (1958-1975)?
Verenigd Koninkrijk
De tegenstander bond pas in nadat IJsland dreigde uit de NAVO te stappen; inzet was de uitbreiding van de maritieme grens rond de rijke visgronden.
Q 06Waarop worden IJslanders in telefoonboeken en andere alfabetische persoonslijsten gerangschikt?
Voornaam
Geslachtsnamen zijn zeldzaam: men gebruikt patroniemen als 'Karlsdóttir' (dochter van Karl) of 'Grímsson' (zoon van Grímur).
Q 07Welk dier is het enige oorspronkelijke landzoogdier van IJsland?
Poolvos
Rendieren werden pas in de 18e eeuw ingevoerd; muizen, ratten, nertsen en konijnen kwamen meestal per ongeluk mee.
Q 08Op welke datum werd IJsland een volledig onafhankelijke republiek met een president?
17 juni 1944
De personele unie met de Deense Kroon kon door de Duitse bezetting van Denemarken niet worden verlengd; de dag is nu het nationale volksfeest þjóðhátið.
Q 09Wat betekent de naam van het IJslandse meer Mývatn letterlijk?
Muggenmeer
Reptielen, amfibieën en giftige dieren zoals schorpioenen komen op IJsland helemaal niet voor.
Q 10Welk groot concertgebouw werd in 2011 in Reykjavik in gebruik genomen?
Harpa
Het enige beroepsorkest van het land, het IJslands Symfonieorkest, heeft er zijn vaste basis.
Q 11Wie geldt volgens de overlevering als de eerste permanente bewoner van IJsland, in 874?
Ingólfur Arnarson
Deze Noor landde aan de zuidkust en vestigde zich omstreeks 877 aan een baai in het zuidwesten, die hij Reykjavík noemde; 60 jaar later was het land volledig gekoloniseerd.
Q 12Welke kerkelijke richting vormt de staatskerk van IJsland?
Evangelisch-luthers
Ongeveer 3,9 procent van de IJslanders is rooms-katholiek; de meeste IJslanders gaan niet met regelmaat naar de kerk.
Q 13In welk jaar werd het Althing, het parlement van IJsland, opgericht?
930
De vergaderplaats was een vlakte die nog in gemeenschappelijk bezit was; in 1845 verhuisde het parlement naar Reykjavik.
Q 21Hoe kwam de opgezette ijsbeer van Húsavík in 1969 op IJsland terecht?
Op een ijsschots vanuit Groenland
Ook in de zomers van 2007 en 2008 kwamen ijsberen aan land; ze werden gedood omdat ze buiten hun habitat als gevaarlijk worden beschouwd.
Q 22Hoeveel meter hoog is de Hvannadalshnúkur, de hoogste berg van IJsland?
2.110
De top gaat grotendeels schuil onder de Öræfajökull; het binnenland van IJsland is vrijwel onbewoond.
Q 23Welke oprichter van de Beste Partij werd in 2010 burgemeester van Reykjavík?
Jón Gnarr
De anti-establishmentpartij Besti flokkurinn was in 2009 opgericht als reactie op de bankencrisis en bestond niet lang.
Q 14Welke IJslandse waterval is qua watervolume de grootste van Europa?
Dettifoss
In het IJslands heet een waterval 'foss'; omdat rivieren zich nog door hard basalt moeten slijten, telt het jonge eiland veel watervallen.
Q 15Welk eilandje ontstond vanaf 1963 bij de Vestmannaeyjar tijdens een vulkaanuitbarsting?
Surtsey
De uitbarsting duurde 3,5 jaar; het eiland IJsland groeit door vulkanisme nog altijd aan.
Q 16Welke bron is momenteel de enige op IJsland die aan de beschrijving van een geiser voldoet?
Strokkur
Tot circa 1950 kwamen er verspreid over IJsland zo'n 30 geisers voor; door boringen naar warm water in de buurt is het aantal afgenomen.
Q 17Welk percentage van de wereldpopulatie papegaaiduikers komt op IJsland voor?
60%
Ook de zeekoet komt veel voor langs de klifkusten, en de wilde zwaan is zeer algemeen in Reykjavík.
Q 18In welk jaar verkreeg IJsland soevereiniteit van Denemarken, jaarlijks herdacht op 1 december?
1918
Het werd toen het koninkrijk IJsland in een personele unie met de Deense Kroon voor 25 jaar, waarbij Denemarken de diplomatieke relaties verzorgde.
Q 19Welk gebied werd in 1928 het eerste Nationale Park van IJsland?
Þingvellir
Op deze vlakte vond tijdens de volksvergadering onder meer de officiële overgang tot het christendom in het jaar 1000 plaats.
Q 20Welke stad is buiten de regio van Reykjavik de enige stad van enige omvang op IJsland?
Akureyri
De stad telde in 2005 zo'n 17.000 inwoners; 96 procent van de IJslanders woont in centra van steden en dorpen.
Q 24Welke Nederlandse bisschop was van 1996 tot 2009 bisschop van Reykjavik?
Jo Gijsen
In het IJslandse nationaal register wordt altijd bijgehouden welke religieuze overtuiging iemand aanhangt.
Q 25Welke Noorman nam drie raven mee die hem hielpen het nog onbewoonde IJsland te vinden?
Flóki Vilgerðarson
Na een strenge winter waarin al zijn vee verhongerde vertrok hij berooid weer, maar niet voordat hij het land zijn naam had gegeven: IJsland.
Q 26Uit hoeveel tekens bestaat het IJslandse alfabet?
36
Nieuwe woorden voor technologische ontwikkelingen worden meestal gevormd door bestaande IJslandse woorden te combineren; een instituut ziet daarop toe.
Q 27Hoe heet de officiële residentie van de president van IJsland?
Bessastaðir
De president wordt via algemeen kiesrecht gekozen; IJsland is een parlementaire republiek naar Scandinavisch model.
Q 28Welke oud-premier werd in april 2012 door het tribunaal Landsdómur veroordeeld, zonder straf?
Geir Haarde
Hem werd verweten dat hij onvoldoende toezicht hield op de grote banken; zijn beroep bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens werd in 2017 afgewezen.
Q 29Wiens geboortedag, 16 november, wordt jaarlijks gevierd als de Dag van de IJslandse Taal?
Jónas Hallgrímsson
IJslandse kinderen leren vanaf hun achtste of negende jaar Engels als tweede taal; ook Deens wordt veel gesproken.
Q 30Hoeveel liter kokend water per seconde levert de IJslandse bron Deildartunguhver?
180
Daarmee is het de grootste heetwaterbron van Europa; de aardwarmte voedt ook geothermische centrales zoals Nesjavellir.