Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Jozef Stalin groeide op in een arm gezin in Georgië, werd revolutionair en klom op tot alleenheerser van de Sovjet-Unie. Onder zijn bewind werd het land een industriële wereldmacht, tegen de prijs van miljoenen slachtoffers. Deze quizvragen gaan over zijn jeugd en ballingschappen, de machtsstrijd na Lenin, de Grote Zuivering, de Tweede Wereldoorlog en zijn laatste jaren. Van instapvragen tot weetjes voor echte kenners van de Sovjetgeschiedenis.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Van welk woord is de naam Stalin een verbastering?
Staal
Hij koos de naam toen hij op nationaal niveau ging opereren, omdat hij meende dat een Georgische naam daar niet sympathiek zou worden ontvangen.
Q 02In welke Georgische stad werd Jozef Stalin geboren?
Gori
Zijn vader Vissarion was schoenmakersknecht; het gezin leefde in armoede en de andere kinderen stierven op jonge leeftijd.
Q 03In welke Sovjetrepubliek voltrok zich onder Stalins bewind de hongersnood Holodomor?
Oekraïne
Ook in Kazachstan stierven massa's mensen door honger tijdens zijn bewind.
Q 04Over welke denker las Jozef Stalin heimelijk teksten tijdens zijn priesterstudie?
Karl Marx
Na vijf jaar studie werd hij vanwege zijn revolutionaire denkbeelden van de opleiding gestuurd, waarna hij in contact kwam met de bolsjewieken.
Q 05Welk partijambt verkreeg Jozef Stalin in april 1922?
Secretaris-generaal
Niemand wist toen dat dit ambt zou uitgroeien tot het machtigste van de Sovjet-Unie: wie het bekleedde, kon partijleden posities geven of ontnemen.
Q 06In welk land werd Lev Trotski in 1940 door een agent van de Russische geheime dienst vermoord?
Mexico
De grootste criticus van Stalin en zijn beleid was al in 1929 uit de Sovjet-Unie verbannen.
Q 07Onder welke operatienaam viel Duitsland op 22 juni 1941 de Sovjet-Unie binnen?
Barbarossa
Stalin had wel rekening gehouden met oorlog, maar niet zo snel. De eerste dagen trok hij zich terug in zijn datsja.
Q 08Bij welke bolsjewistische krant werd Jozef Stalin op 28 maart 1917 redacteur?
Pravda
Hij weigerde er aanvankelijk artikelen van Lenin te plaatsen die opriepen tot omverwerping van de Voorlopige Regering.
Q 09Welk land viel het Rode Leger van Jozef Stalin in de winter van 1939 binnen?
Finland
Na hevig verzet moest het land in de lente van 1940 de wapens neerleggen en grote stukken van Karelië afstaan.
Q 10Welke voornaam droeg de dochter van Jozef Stalin en Nadezjda Alliloejeva?
Svetlana
Zij emigreerde in 1967 naar de Verenigde Staten. Haar broer Vasili onderscheidde zich in de Tweede Wereldoorlog als capabele vlieger.
Q 11Welke schuilnaam nam Jozef Stalin aanvankelijk aan bij de bolsjewieken?
Koba
In het plaatselijke dialect betekent die naam zoveel als de onbedwingbare.
Q 12Hoe noemde de Sovjetpropaganda de rijkere zelfstandige boeren die onder Stalin werden vervolgd?
Koelakken
Uiteindelijk gold iedere boer met ten minste één stuk vee, zoals een paard, koe of varken, al als zodanig.
Q 13Onder welke naam staat het samenwerkingsverband van Stalin, Kamenev en Zinovjev bekend?
Trojka
De drie werkten tijdens de ziekte van Lenin nauw samen tegen de invloed van Trotski.
Q 14Welke stad, later naar hem vernoemd, verdedigde Jozef Stalin in de Russische Burgeroorlog?
Q 21Voor de Nobelprijs in welke categorie werd Jozef Stalin in 1945 en 1948 genomineerd?
Vrede
Gewonnen heeft hij de prijs nooit, ook al werd hij na de Duitse capitulatie bewierookt als de Grote Leider.
Q 22In welk jaar werd Jozef Stalin wegens niet afgelegde examens van zijn opleiding verwijderd?
1899
Naast de gemiste examens speelde het koesteren van revolutionaire ideeën mee. Het onderwijs op het seminarie gold indertijd als beter dan op andere scholen.
Q 23In welk jaar sloot Jozef Stalin zich aan bij Lenins bolsjewistische vleugel van de RSDAP?
1904
Als gedelegeerde van de partij woonde hij daarna conferenties bij in Tampere en Stockholm.
Tsaritsyn
In de omgeving liet hij verschillende dorpen tot de grond toe afbranden om het verzet van boeren te breken.
Q 15Met welke leer wilde Jozef Stalin het communisme eerst in de Sovjet-Unie opbouwen?
Socialisme in één land
Een wereldrevolutie had daarmee geen haast meer, wat hem in conflict bracht met Trotski, Kamenev en Zinovjev.
Q 16De moord op welke partijbestuurder luidde in 1934 de Grote Zuivering in?
Sergej Kirov
Binnen enkele uren verklaarde Stalin dat de daders uit de kringen rond Grigori Zinovjev kwamen.
Q 17Bij welke stad werd in juli 1943 een hernieuwd Duits offensief in de kiem gesmoord?
Koersk
Daarna rukte het Sovjetleger gestaag naar het westen op. In de loop van 1944 nam het al delen van de latere Oostbloklanden in.
Q 18Door wie liet Jozef Stalin NKVD-chef Jezjov na de Grote Zuivering vervangen?
Lavrenti Beria
Jezjov gold ooit als de nummer twee van het regime, maar werd zelf gearresteerd, berecht en ter dood gebracht.
Q 19Naar welke stad is de bekende bankoverval van 1907 uit Stalins revolutionaire jaren genoemd?
Tiflis
Met bankovervallen, afpersing van industriëlen en zelfs piraterij op veerboten vormde zijn groep de belangrijkste geldbron van de bolsjewieken.
Q 20In welk jaar testte de Sovjet-Unie onder Jozef Stalin haar eerste atoombom?
1949
Stalin had na de oorlog opdracht gegeven om het Russische atoomprogramma uit te breiden.
Q 24Naar welke stad verhuisde het Sovjetregeringsapparaat in 1941 terwijl Stalin in Moskou bleef?
Koejbysjev
Begin december 1941 stond het Duitse leger voor Moskou. De voorste spitsen konden het Kremlin al in de verte zien liggen.
Q 25Op welke datum in 1939 viel de Sovjet-Unie onder Jozef Stalin Oost-Polen binnen?
17 september
De inval volgde op de Duitse aanval op Polen en kwam overeen met de geheime afspraken van het niet-aanvalsverdrag tussen beide landen.
Q 26Welke minister van Buitenlandse Zaken liet Jozef Stalin in 1939 vervangen door Molotov?
Maksim Litvinov
De gematigde minister had toenadering gezocht tot het Westen om een blok te vormen tegen Hitler en Mussolini.
Q 27In welke stad leefde Lev Trotski in ballingschap voordat hij in januari 1929 werd uitgezet?
Alma-Ata
Anders dan Kamenev en Zinovjev weigerde hij zich bij Stalin te verontschuldigen, zodat hij geen partijlid meer mocht worden.
Q 28In welk jaar stelde Jozef Stalin in een nota een neutraal en verenigd Duitsland voor?
1952
Het veel bediscussieerde voorstel staat bekend als de Stalin-nota.
Q 29Tijdens welke operatie veroverde het leger van Jozef Stalin Mantsjoerije op Japan?
Augustusstorm
De bezetting wekte groot ongenoegen bij Mao. Na besprekingen trok Stalin zijn troepen terug en gaf hij de gebieden aan China terug.
Q 30Naar welk dorpje boven de poolcirkel werd Jozef Stalin in maart 1914 gebracht?
Koerejka
Hij stond er onder nog zwaardere politiebewaking dan eerder in Kostino en bleef tot de Februarirevolutie in de streek rond Toeroechansk.