Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Judas Iskariot is de apostel die Jezus uitleverde en wiens naam sindsdien voor verraad staat. Toch spreken de bronnen elkaar op veel punten tegen: over zijn beloning, zijn motief en zelfs over zijn dood. Deze quizvragen gaan over de evangeliën, het Evangelie van Judas, de wonderlijke levensloop uit de Legenda aurea en de plek van Judas op het beroemde Laatste Avondmaal van Leonardo da Vinci.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoeveel zilverstukken kreeg Judas Iskariot als beloning voor het uitleveren van Jezus?
30
Over het moment van betalen zijn de evangeliën het oneens: in de ene versie kreeg hij de som vooraf, in andere werd het geld hem alleen in het vooruitzicht gesteld.
Q 02Met welk gebaar zou Judas Iskariot Jezus hebben begroet vlak voor diens arrestatie?
Kus
Het gebaar leeft voort in de taal: een teken van vriendschap dat door een verrader wordt gegeven, heet nog altijd naar Judas.
Q 03Hoe kwam Judas Iskariot volgens het Evangelie volgens Matteüs aan zijn einde?
Ophanging
Eerst wilde hij zijn beloning teruggeven aan de hogepriesters en oudsten. Toen zij hem afwezen, smeet hij het geld op de tempelvloer en vluchtte weg.
Q 04In welke stad schilderde Leonardo da Vinci „Het Laatste Avondmaal”, met Judas in de schaduw?
Milaan
De muurschildering siert de refter van het dominicaner klooster Santa Maria delle Grazie en werd besteld door hertog Ludovico Sforza.
Q 05In welke rockopera wordt Judas niet alleen als een slecht personage neergezet?
„Jesus Christ Superstar”
In dit stuk wordt het verhaal juist van zijn kant verteld.
Q 06Uit welke streek kwam Judas Iskariot, als enige van de twaalf apostelen?
Judea
De overige elf apostelen kwamen, net als Jezus zelf, allemaal uit Galilea.
Q 07In de nacht voor welk joods feest leverde Judas Iskariot Jezus uit?
Pesach
Judas had met de hogepriesters en schriftgeleerden afgesproken een gunstige gelegenheid te zoeken, zodat het volk er niets van zou merken.
Q 08Naar welke tuin op de Olijfberg ging Jezus na het laatste avondmaal om te bidden?
Getsemane
Jezus nam Petrus, Johannes en Jakobus mee. Na enige tijd verscheen daar een groep hogepriesters, tempelwachters en oudsten, met Judas aan het hoofd.
Q 09Wie zette Judas Iskariot volgens de traditionele verklaring aan tot zijn verraad?
Duivel
Die uitleg steunt op Lucas en Johannes. Een latere theorie stelt dat Judas Jezus juist wilde aanmoedigen zich als de Messias te manifesteren.
Q 10Welke andere apostel heette ook Judas en moet niet met Judas Iskariot worden verward?
Taddeüs
Op de beroemde muurschildering van Leonardo da Vinci zit deze naamgenoot in de laatste groep van drie, samen met Mattheüs en Simon de Zeloot.
Q 11Welke rol vervulde Judas volgens de „Legenda aurea” onder de leerlingen van Jezus?
Penningmeester
De andere leerlingen weigerden geld aan te raken. Judas zou zich bij wijze van zelfopgelegde straf bij Jezus hebben aangesloten.
Q 12Wat betekent Hakeldama, de naam van het stuk land dat met het geld van Judas werd gekocht?
Bloedakker
In Handelingen is het Judas zelf die van het geld een stuk grond koopt; bij Matteüs doen de hogepriesters dat.
Q 13Wie nam door loting de opengevallen plaats van Judas Iskariot onder de apostelen in?
Mattias
De keuze staat in Handelingen, het boek dat ook vertelt hoe bij een val de buik van Judas werd opengereten.
Q 21In welke taal is het Evangelie van Judas in de Codex Tschacos overgeleverd?
Koptisch
De codex dook omstreeks 1978 op, maar pas in 2004 werd de vondst van het geschrift formeel op een congres bekendgemaakt.
Q 22Op welk eiland spoelde de kleine Judas volgens de „Legenda aurea” aan?
Scarioth
De nog kinderloze koningin van het eiland adopteerde hem, verrukt van zijn schoonheid. Kort daarna beviel zij van een eigen zoon.
Q 23Welke twee evangelisten vermelden uitdrukkelijk dat Judas Jezus bij de arrestatie kuste?
Marcus en Matteüs
In het derde evangelie maakt Judas alleen aanstalten voor het gebaar, en het vierde evangelie vermeldt het helemaal niet.
Q 14Waaruit stal Judas Iskariot volgens de evangelist Johannes?
Gemeenschappelijke kas
Of die kas echt bestond is twijfelachtig: Jezus droeg zijn leerlingen juist op geen gouden, zilveren of koperen munten mee te nemen.
Q 15Wiens naam is, net als die van Judas, een direct synoniem voor verrader geworden?
Vidkun Quisling
Lucas noemt Judas in zijn evangelie al letterlijk een verrader, in het Grieks 'prodōtès'.
Q 16Wat betekent de bijnaam Iskariot volgens de meest waarschijnlijke verklaring?
Man uit Keriot
Het plaatsje wordt alleen in het boek Jozua genoemd; niets wijst erop dat het in de eerste eeuw nog bestond.
Q 17Waarvoor moest de akker dienen die de hogepriesters van het geld van Judas kochten?
Begraafplaats voor vreemdelingen
De hogepriesters wilden het geld niet in de offerkist doen, omdat de Joodse wet dat verbood.
Q 18Waarin zette de vader van Judas zijn pasgeboren zoon volgens de „Legenda aurea” in zee?
Mandje
Het motief komt uit het verhaal van Mozes; de legende leent daarnaast van de onheilsboodschap bij de geboorte van Paris van Troje.
Q 19Naar welk wapen, in het Latijn 'sica', is de joodse bende van de Sicarii genoemd?
Dolk
Een verband tussen deze nationalisten en de bijnaam Iskariot wordt meestal verworpen: de omzetting van Sik- naar Isk- geldt als onwaarschijnlijk.
Q 20Bij welke landvoogd werd Judas volgens de „Legenda aurea” hoofd van de hofhouding?
Pontius Pilatus
Judas was met kooplieden per schip naar Jeruzalem gevlucht, nadat hij zijn koninklijke pleegbroer had gedood.
Q 24Op welk Middelnederlands werk volgt de Judaslegende direct in het Comburgse handschrift?
„Van den vos Reynaerde”
De levensbeschrijving van Judas werd in de middeleeuwen wijd en zijd verspreid en ook als los verhaal in het Middelnederlands vertaald.
Q 25Voor hoeveel zilverlingen vermorste Maria Magdalena in de „Legenda aurea” balsem over Jezus?
300
Judas zag dat als verspilling en voelde zich benadeeld, wat hem er in de legende toe bracht Jezus aan de hogepriesters te verraden.
Q 26Welk voertuig verpletterde Judas volgens de versie van Papias in een nauwe straat?
Strijdwagen
In deze versie hing Judas zich niet op: zijn lichaam was door goddeloos leven zo dik geworden dat er in de straat geen ontwijken meer aan was.
Q 27Waarmee sloeg Judas in de „Legenda aurea” zijn vader Ruben dood?
Steen
De weduwe klaagde haar nood bij de landvoogd, die haar Judas als nieuwe echtgenoot gaf. Pas na verloop van tijd ontdekte Judas met wie hij getrouwd was.
Q 28Welke vruchten plukte Judas in de „Legenda aurea” uit de boomgaard van zijn vader Ruben?
Appels
Hij plukte ze voor zijn heer in Jeruzalem. Het liep uit op een handgemeen dat Ruben niet overleefde.
Q 29Van welke gnostische stroming geldt het Evangelie van Judas als vroegste oorspronkelijke tekst?
Sethianisme
De tekst is fragmentarisch overgeleverd en heeft het historische beeld van het lijden en de dood van Jezus niet veranderd.
Q 30Hoe heette de moeder van Judas volgens de middeleeuwse „Legenda aurea”?
Cyboria
Meteen na de conceptie kreeg zij het onheilspellende gevoel dat haar zoon zijn volk te gronde zou richten.