Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Gaius Julius Caesar veroverde Gallië, stak de Rubicon over, werd dictator van Rome en stierf op de Idus van maart 44 v.Chr. onder de dolken van de senatoren. Zijn naam leeft voort in de titels keizer en tsaar. Deze quiz volgt zijn leven van de wijk Subura tot het Theater van Pompeius: zijn ambten, zijn oorlogen, Cleopatra, de kalenderhervorming en de moord. Ook Shakespeares tragedie Julius Caesar komt aan bod, van de waarzegger tot de verfilming met Marlon Brando.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke maand noemde Caesar naar zichzelf?
Juli
Het was zijn eigen geboortemaand; de juliaanse kalender verschilt slechts op details van de gregoriaanse die wij nu gebruiken.
Q 02Welke Latijnse woorden worden aan Caesar toegeschreven bij het oversteken van de Rubicon?
Alea iacta est
Hij sprak de woorden waarschijnlijk in het Grieks; ten noorden van de rivier genoot hij als consul onschendbaarheid, ten zuiden ervan mocht hij geen troepen meenemen.
Q 03Welke twee heerserstitels zijn aan de naam Caesar ontleend?
Keizer en tsaar
De Romeinen spraken de naam uit als Kaisar, zoals in het Duits nog altijd; Caesar zelf is overigens nooit keizer geweest.
Q 04Waarin zou Cleopatra zijn binnengesmokkeld om Caesar in het paleis te ontmoeten?
Tapijt
Door partij voor haar te kiezen raakte Caesar verwikkeld in de Alexandrijnse Oorlog, waarbij de beroemde bibliotheek deels afbrandde.
Q 05Hoe heet Caesars eigen verslag van de Gallische oorlog?
Commentarii de bello Gallico
Elk jaar verscheen een nieuw boek, dat in Rome gretig werd gelezen; dankzij dit werk is nog veel bekend over de Galliërs, die zelf geen schrift kenden.
Q 06Wat bood farao Ptolemaeus XIII aan Caesar aan bij zijn aankomst in Alexandrië?
Het hoofd van Pompeius
Caesar zou geschokt zijn geweest toen hij hoorde dat zijn rivaal in het bijzijn van diens vrouw was onthoofd.
Q 07Hoeveel dolksteken liep Caesar bij de aanslag op?
23
De moordenaars duwden hem tegen het standbeeld van zijn oude vijand Pompeius en verwondden in het gedrang ook elkaar.
Q 08Als welke aandoening wordt Caesars ‘vallende ziekte’ achteraf geïnterpreteerd?
Epilepsie
Plutarchus vermeldt de ziekte samen met Caesars kaalheid en beschrijft hem verder als een plagerige en arrogante pestkop.
Q 09Welke dictator eiste dat Caesar van zijn vrouw Cornelia zou scheiden?
Sulla
Caesar weigerde, belandde daardoor op een proscriptielijst en moest onderduiken, waarbij hij waarschijnlijk malaria opliep.
Q 10In welke ommuurde stad verschanste de leider van de Gallische opstand zich in 52 v.Chr.?
Alesia
Caesar omsingelde de stad met een houten muur en liet een tweede muur bouwen toen Gallische versterkingen naderden, zodat belegeraars zelf belegerd werden.
Q 11Wiens standbeeld confronteerde Caesar in Hispania met zijn eigen gebrek aan prestaties?
Alexander de Grote
Caesar diende er als quaestor in Hispania Ulterior en zou later als propraetor naar dezelfde provincie terugkeren.
Q 12Welke familieband had Julia, die in 59 v.Chr. met Pompeius trouwde, met Caesar?
Dochter
Het huwelijk moest de driemannen nauwer aan elkaar binden; toen zij in 54 v.Chr. in het kraambed stierf, bekoelde de relatie met Pompeius.
Q 13Bij welke slag in 48 v.Chr. versloeg Caesar Pompeius definitief?
Pharsalus
Caesar nam 20.000 soldaten en vele senatoren gevangen en bood zijn tegenstanders clementie, ook aan Brutus.
Q 21Met de volksverhuizing van welke stam kreeg Caesar in Gallië als eerste te maken?
Helvetii
De stam kwam uit het huidige Zwitserland en werd opgejaagd door Germaanse stammen; Caesar liet bij Genève de brug over de Rhône vernietigen.
Q 22Welke Alexandrijnse astronoom adviseerde Caesar bij zijn kalenderhervorming?
Sosigenes
Het nieuwe jaar telde gemiddeld 365,25 dagen, met om de vier jaar een schrikkeldag; tot dan werd de Romeinse kalender naar believen aangepast.
Q 23In welk jaar werd Shakespeares tragedie ‘Julius Caesar’ voor het eerst opgevoerd?
1599
Het stuk hoort bij een reeks op de Romeinse geschiedenis gebaseerde toneelstukken, net als Coriolanus en Antony and Cleopatra.
Q 14Welke echtgenote van Caesar waarschuwde hem op grond van haar dromen voor gevaar?
Calpurnia
Caesar negeerde haar dromen, net als de waarschuwing van een waarzegger voor de Idus van maart.
Q 15Op welk ambt zette Caesar in 63 v.Chr. zijn zinnen, het jaar dat Cicero consul was?
Pontifex maximus
Hij stak zich diep in de schulden voor de verkiezing, won, en woonde sindsdien in luxe in een huis op het Forum Romanum.
Q 16In welke slag werd Brutus in 42 v.Chr. verslagen, waarna hij zelfmoord pleegde?
Philippi
De slag vond plaats in Griekenland, twee jaar na de moord; de overwinnaar was Marcus Antonius.
Q 17Bij welke stad behaalde Caesar de snelle overwinning die hij samenvatte als ‘Veni, vidi, vici’?
Zela
De tegenstander was koning Pharnaces van Pontus, zoon van Mithridates VI; de zege kwam vijf dagen nadat Caesar de grens was overgestoken.
Q 18Welk ambt bekleedde Caesar vanaf 69 v.Chr.?
Quaestor
In datzelfde jaar overleden zijn vrouw Cornelia en zijn tante Julia, voor wie hij een opvallende lijkrede hield.
Q 19Waarheen was de 25-jarige Caesar in 75 v.Chr. op weg om les te krijgen in de retorica?
Rhodos
Onderweg werd hij gevangengenomen door Cilicische piraten, wat een legendarisch verhaal zou worden.
Q 20In hoeveel dagen liet Caesar een houten brug over de Rijn bouwen?
10 dagen
Na een strafexpeditie waarbij alle gewassen werden vernietigd, liet hij de brug meteen weer afbreken.
Q 24Welk losgeld eisten de piraten aanvankelijk voor de gevangen Caesar?
20 talenten
De arrogante Caesar vond het bedrag veel te laag en stelde zelf een hoger losgeld voor.
Q 25In welke wijk van Rome werd Julius Caesar geboren?
Subura
Het was een van de dichtstbevolkte en slechtste buurten van de stad; de patricische familie van de Caesares was in de loop der eeuwen verpauperd.
Q 26Welke onderscheiding verdiende Caesar in 81 v.Chr. bij de slag om Mytilini?
Corona civica
De burgerkroon werd toegekend voor moed in de strijd en het redden van het leven van een medeburger.
Q 27Wie drong als vrouw verkleed het huis van Caesar binnen tijdens een Bona Dea-ceremonie?
Publius Clodius Pulcher
Het schandaal kostte Pompeia Sulla haar huwelijk: Caesar liet zich van haar scheiden, hoewel haar geen directe schuld trof.
Q 28Hoeveel dagen hield Caesars gevangenschap bij de piraten stand?
38 dagen
Na zijn vrijlating organiseerde hij een strafexpeditie en liet hij zijn ontvoerders kruisigen, zoals hij hen had beloofd.
Q 29Wie werd in 59 v.Chr. op aandringen van Cato naast Caesar als medeconsul aangewezen?
Bibulus
De medeconsul saboteerde de besluitvorming door thuis te blijven en slechte voortekenen te melden, tot een menigte hem van het Forum verdreef.
Q 30Voor welk priesterambt werd Caesar in 84 v.Chr. voorgedragen?
Flamen Dialis
Als priester van Jupiter gold hij als de meest sacrale persoon van Rome, maar het ambt verbood hem onder meer een leger onder de wapenen te zien.