Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Stegosaurus is een van de bekendste dinosauriërs: een planteneter van negen meter met grote beenplaten op de rug en lange stekels aan de staart. Hij leefde zo'n 150 miljoen jaar geleden in Noord-Amerika. Deze quiz gaat over de ontdekking en naamgeving, de bouw van het dier, de omstreden functie van de platen en de levenswijze. Van makkelijke weetjes tot vragen voor echte kenners.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welk tijdvak leefde Stegosaurus, zo'n 150 miljoen jaar geleden?
Laat-Jura
De groep van de stegosauriërs bereikte in deze tijd haar hoogtepunt; Stegosaurus zelf is er het grootste bekende lid van.
Q 02Wat betekent de naam Stegosaurus?
daksauriër
De naam verwijst naar de rugplaten, die Marsh aanvankelijk voor een soort huidbedekking aanzag. Het Griekse stegos ligt eraan ten grondslag.
Q 03Met welke noot worden de hersenen van Stegosaurus traditioneel vergeleken?
walnoot
In werkelijkheid waren de hersenen omvangrijker en ingewikkelder van vorm: zeven centimeter breed, vijf lang en ongeveer drie hoog.
Q 04Hoeveel lange stekels stonden er aan het uiteinde van de staart van Stegosaurus?
twee paar
Met dit wapen kon het dier zich verdedigen tegen roofdieren, waar het niet voor kon weglopen.
Q 05Wat droeg Stegosaurus vooraan op zijn tandeloze kaakpunten?
hoornsnavel
Die groeide steeds aan en bleef scherp door het afbijten van plantenmateriaal.
Q 06In welk jaar werd het eerste fossiel van Stegosaurus ontdekt?
1877
Nog datzelfde jaar gaf de Amerikaanse paleontoloog Othniel Charles Marsh het geslacht zijn naam.
Q 07Welke opstelling van de rugplaten van Stegosaurus wordt door recente vondsten gesteund?
afwisselend links en rechts
Bij het zeer gave specimen DMNH 2818 lagen de bases van de platen overlappend, duidelijk gescheiden door een laag sediment.
Q 08Van welke roofdinosauriër is een bot gevonden met een gat waarin een stegosaurusstekel past?
Allosaurus
Veel staartstekels tonen bovendien compressieschade, alsof ze ergens tegenaan geslagen zijn: een teken dat ze echt als wapen dienden.
Q 09In welke stad staat het museum dat in 2014 het Stegosaurus-skelet Sophie aankocht?
Londen
Het skelet kwam van het Sauriermuseum Aathal in Zwitserland en heette daar nog Sarah.
Q 10Wat hielp Stegosaurus wellicht om ingeslikt voedsel verder te vermalen?
maagstenen
Echt kauwen kon het dier niet: het kaakgewricht was daar niet op gebouwd. Het voedsel werd afgerukt, iets verkleind en dan doorgeslikt.
Q 11Voor hoeveel miljoen dollar werd het Stegosaurus-exemplaar „Apex” in 2024 verkocht?
44,6
Het exemplaar was in 2020 in Moffat County gevonden en ging naar een particuliere verzamelaar. Het was tot dan toe het duurste fossiel ooit.
Q 12Hoe lang is de schedel van Stegosaurus ongeveer?
een halve meter
De kop is plat en smal en loopt naar voren spits toe, al is de voorkant van de snuit recht afgesneden.
Q 13Welke functie schreef onderzoeker James Farlow aan de rugplaten van Stegosaurus toe?
temperatuurregeling
Windtunnelproeven moesten aantonen dat de ruitvorm voor extra turbulentie zorgt; later werd de hypothese sterk bekritiseerd.
Q 21Bij welke vindplaats in Wyoming liet Marsh van 1879 tot 1887 veel Stegosaurus-botten opgraven?
Como Bluff
De groeve leverde zoveel beenderen op dat veel van deze fossielen tot op de dag van vandaag nog niet geprepareerd zijn.
Q 22Wie opperde in 1910 als eerste dat Stegosaurus een soort tweede brein bij de heupen had?
Richard Swann Lull
Het idee was dat dit de verdedigende staart sneller liet reageren; de term zelf gebruikte hij overigens niet.
Q 23In welk museum wordt het holotype van Stegosaurus armatus bewaard?
Yale Peabody Museum
Het naamgevende fossiel draagt er inventarisnummer YPM 1850 en bestaat uit wat wervels, delen van de achterpoten en resten van de platen.
Q 14Welke groep geldt tegenwoordig als zustergroep van de Stegosauria?
Ankylosauria
Marsh rekende deze gepantserde dieren nog gewoon tot de Stegosauria zelf.
Q 15Uit welke geologische formatie komen de Stegosaurus-fossielen die Marsh liet opgraven?
Morrisonformatie
De lagen stammen uit het late Kimmeridgien en vroege Tithonien en zijn tussen de 153 en 150 miljoen jaar oud.
Q 16Welke collega van Marsh benoemde in 1879 onbedoeld een Stegosaurus als Hypsirhophus?
Edward Drinker Cope
Hij dacht een roofsauriër te beschrijven, omdat er losse tanden van zo'n dier bij het botfragment lagen, en hield tot zijn dood aan zijn eigen naam vast.
Q 17Welke medewerker van Marsh vond het fossiel waarop de naam Stegosaurus armatus berust?
Arthur Lakes
Het fossiel kwam uit een groeve op de Dinosaur Ridge, ten noorden van het plaatsje Morrison.
Q 18In welk Europees land doken in 2007 resten op die aan Stegosaurus zijn toegeschreven?
Portugal
De vondst gold als teken dat Noord-Amerika destijds nog via een landbrug met Iberia verbonden was.
Q 19Hoe heten huidverbeningen zoals de rugplaten van Stegosaurus met een vakterm?
osteodermen
Stegosaurus had er drie typen van: platen, stekels en kleine pantserplaatjes. Ze horen niet bij het eigenlijke skelet.
Q 20Waarvoor gebruikte Stegosaurus zijn rugplaten volgens een wilde speculatie uit 1920?
van rotswanden afglijden
William Hosea Ballou meende dat het dier met zijn holle beenderen een stuk lichter was dan men zou denken en de platen horizontaal als vleugeltjes hield.
Q 24Welke illustrator schilderde in 1901 een Stegosaurus met een dubbele rij rugplaten?
Charles Robert Knight
Zijn collega George R. Roberts maakte tegelijk een versie met een alternerende rij, en van beide ontwerpen kwamen er ook kleimodellen.
Q 25Hoeveel tanden telde het gebit van Stegosaurus in totaal?
96
De tanden waren bladvormig, tamelijk klein en laag, met vele ribbels en een dikke rand aan de basis.
Q 26Hoe heet de ruimere groep gepantserde dinosauriërs waartoe Stegosaurus behoort?
Thyreophora
Deze groep had binnen de dinosauriërs op de sauropoden na de kleinste relatieve hersenomvang.
Q 27In welk jaar werd Stegosaurus stenops officieel de nieuwe typesoort van het geslacht?
2013
Peter Galton had daar bij de ICZN formeel om verzocht, nadat hij de oude typesoort S. armatus een twijfelachtige naam had genoemd.
Q 28Hoeveel newton bijtkracht haalden de tanden van Stegosaurus volgens onderzoek uit 2010?
275
Dat was genoeg om takken tot een dikte van twaalf millimeter door te bijten; grover materiaal kon misschien met de hoornbek worden afgebeten.
Q 29Hoeveel staartwervels had Stegosaurus ongeveer volgens Peter Galton?
45
Daarnaast telde hij tien halswervels, zestien ruggenwervels en vijf sacrale wervels; andere onderzoekers delen de wervels anders in.
Q 30Onder welke geslachtsnaam staat Stegosaurus longispinus sinds 2016 bekend?
Alcovasaurus
De soort met bijzonder lange staartstekels werd in 1914 benoemd op grond van een volwassen exemplaar uit Wyoming waarvan de schedel ontbreekt.