Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De Koude Oorlog hield de wereld van 1945 tot 1991 in zijn greep: twee machtsblokken, een wapenwedloop en een IJzeren Gordijn dwars door Europa. Van de blokkade van Berlijn tot de Cubacrisis stond de wereld meer dan eens op de rand van een Derde Wereldoorlog. Deze quiz test wat je weet over de NAVO en het Warschaupact, de conflicten in Korea, Vietnam en Afghanistan, en de Berlijnse Muur, van de bouw in 1961 tot de val in 1989. Ook de Nederlandse kant komt langs: van de kruisraketten in Woensdrecht tot ‘De bom’ van Doe Maar.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Op welke dag viel de Berlijnse Muur?
9 november 1989
De grensovergang Bornholmer Straße ging om 23.52 uur open nadat de bevelhebber besloot de drommen mensen niet langer tegen te houden.
Q 02Welk Amerikaans hulpprogramma uit 1947 moest alle landen van Europa economisch herstel bieden?
Marshallplan
Het programma was bedacht door minister van Buitenlandse Zaken George Marshall; de Sovjet-Unie verbood de Oostbloklanden om mee te doen.
Q 03Welke Amerikaanse president sprak in 1963 in West-Berlijn de woorden ‘Ich bin ein Berliner’?
John F. Kennedy
In het zicht van de DDR-grenswachten stond toen al een grote foto van een collega die de benen had genomen naar West-Berlijn.
Q 04Welke Britse politicus sprak in 1946 in zijn Fultonspeech van een IJzeren Gordijn over Europa?
Winston Churchill
Het gordijn liep in zijn beeldspraak van Stettin aan de Oostzee tot Triëst aan de Adriatische Zee, met een zuidoostelijke tak langs Turkije en Griekenland.
Q 05Welke stad koos de Bondsrepubliek Duitsland in 1949 als voorlopige hoofdstad?
Bonn
De stad Berlijn als geheel bleef formeel onder het bestuur van de vier bezettingsmachten, al werd Oost-Berlijn de facto deel van de DDR.
Q 06Met welke politiek wilde Gorbatsjov vanaf 1985 de vastgelopen Sovjeteconomie hervormen?
perestrojka
De tegenhanger glasnost moest politieke openheid brengen en zorgde voor verdere ontspanning met de Verenigde Staten, maar de economie leefde niet op.
Q 07Welke Amerikaanse president riep in 1987 bij de Berlijnse Muur: ‘Tear down this wall!’?
Ronald Reagan
Binnen tweeënhalf jaar na die oproep vanaf een platform met uitzicht op de Muur was het inderdaad zover.
Q 08Wie gebruikte in 1945 als eerste de term ‘koude oorlog’, in een essay in de krant Tribune?
George Orwell
Hij waarschuwde daarin voor een nieuwe wereldorde van totalitaire staten; de term is ontleend aan het Engelse cold war.
Q 09Welke verbinding werd na de Cubacrisis tussen Washington en Moskou aangelegd?
Rechtstreekse telexlijn
Ondanks die hotline ging het later nog een paar keer bijna mis, onder meer door een defecte computerchip en zonlicht dat op hoge bewolking weerkaatste.
Q 10Hoe heette de hervormingsbeweging in Tsjechoslowakije die in 1968 met een inval werd beëindigd?
Praagse Lente
De NAVO greep niet in: de westelijke geallieerden respecteerden de verdeling van Europa in invloedssferen.
Q 11Op welke datum werd de NAVO opgericht?
4 april 1949
Kern van het verdrag is dat de lidstaten gezamenlijk optreden als een van hen door een vijand wordt aangevallen.
Q 12Welke Sovjetleider ging in 1962 akkoord met het weghalen van de kernraketten op Cuba?
Nikita Chroesjtsjov
In het geheim spraken beide partijen ook af dat de Amerikaanse raketten in Turkije, gericht op de Sovjet-Unie, zouden verdwijnen.
Q 13Welke West-Duitse bondskanselier riep de dag na de val van de Muur de Berlijners op tot kalmte?
Helmut Kohl
Zijn oproep was ook gericht aan Moskou, maar de Sovjet-Unie liet al snel weten niet te zullen ingrijpen.
Q 21Welke Sovjetleider gaf zijn naam aan de doctrine achter de inval in Tsjechoslowakije in 1968?
Leonid Brezjnev
Hij leidde de Sovjet-Unie van 1964 tot 1982 en was in de jaren 1970 voorstander van een periode van ontspanning met het Westen.
Q 22Op welke dag werd de Sovjet-Unie in 1991 officieel opgeheven?
26 december 1991
Diezelfde dag riep Boris Jeltsin de Russische Republiek uit en werd Sovjetpresident Gorbatsjov afgezet.
Q 23Welke Amerikaanse generaal overwoog in Korea een atoombom tegen China te gebruiken?
Douglas MacArthur
De zuidelijke troepen waren door het communistische China, dat aan Noord-Korea grenst, teruggedrongen nadat zij een deel van het noorden hadden heroverd.
Q 14Welke Poolse beweging zette in 1980-1981 met massale stakingen vreedzame hervormingen in gang?
Solidarność
De hervormingen werden beëindigd door de staat van beleg die op 13 december 1981 werd afgekondigd.
Q 15In welk jaar tekenden de Sovjet-Unie en haar Europese bondgenoten het Verdrag van Warschau?
1955
Het pact was het antwoord van het Oostblok op de herbewapening en het NAVO-lidmaatschap van de Bondsrepubliek Duitsland.
Q 16Welke Noord-Koreaanse leider besloot in 1950 tot de verovering van Zuid-Korea?
Kim Il-sung
De Sovjet-Unie boycotte de stemming in de VN-Veiligheidsraad, waardoor VN-troepen konden worden ingezet om het zuiden te heroveren.
Q 17Op welke datum begon de DDR met de bouw van de Berlijnse Muur?
13 augustus 1961
In enkele weken tijd werd een zwaarbewaakte betonnen hindernis met prikkeldraad rondom West-Berlijn opgeworpen, met zeven doorgangsposten.
Q 18Langs welke breedtegraad werd Korea na drie jaar oorlog opgesplitst in Noord en Zuid?
38e
Na de wapenstilstand verhoogden de Verenigde Staten hun defensiebudget tot 50 miljard dollar per jaar: het begin van de wapenwedloop.
Q 19Welk bezet land kreeg de zelfstandigheid terug op voorwaarde dat het eeuwig neutraal bleef?
Oostenrijk
Daarom is het land nog altijd geen NAVO-lid, al huisvest Wenen de hoofdkwartieren van diverse belangrijke internationale organisaties.
Q 20Welk communistisch land van Europa ondertekende het Verdrag van Warschau niet?
Joegoslavië
Het land brak al in 1948 met Moskou en werd later een van de oprichters van de Beweging van Niet-Gebonden Landen.
Q 24Hoeveel ton hulpgoederen bracht de luchtbrug naar West-Berlijn van juni 1948 tot mei 1949?
2,3 miljoen ton
Alleen een oorlog had de vluchten kunnen stoppen; toen de blokkade niet het gewenste effect had, hieven de Sovjets haar op.
Q 25Welke DDR-partijleider verklaarde in november 1989 dat de nieuwe reisregeling ‘vanaf nu’ gold?
Günter Schabowski
Het was 18.57 uur; de maatregel had eigenlijk pas de volgende dag in werking mogen treden en gold alleen voor wie de DDR voorgoed wilde verlaten.
Q 26Hoeveel soldaten waren in 1961 gemobiliseerd voor de mislukte invasie in de Varkensbaai?
1.500
Daarvoor hadden de Verenigde Staten al brandbommen afgeworpen op Cubaanse suikerrietvelden; de invasiemacht was getraind door de CIA.
Q 27Op welke dag brak in 1953 de arbeidersopstand in Oost-Berlijn uit?
17 juni 1953
Het was de eerste van een reeks Oost-Europese volksopstanden waarbij de NAVO niet ingreep, gevolgd door Poznań en Hongarije in 1956.
Q 28Welke Belg was de bezielende kracht achter het Verdrag van Brussel uit 1948?
Paul-Henri Spaak
Hij werd later secretaris-generaal van de NAVO, als compensatie voor de ontbinding van het Brusselse verdrag.
Q 29Hoe heette het geheime NAVO-netwerk dat in de jaren 1950 samen met de CIA werd opgezet?
Operatie Gladio
Geheime cellen op het West-Europese vasteland moesten volgens officiële documenten de verspreiding van communisme en linkse propaganda tegengaan.
Q 30Hoeveel kilometer van de grens rond West-Berlijn bestond uit de eigenlijke Berlijnse Muur?
45,1 km
De hele grens rond West-Berlijn was 167,8 km lang en de constructie van opeenvolgende obstakels was tot 100 meter breed.