Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De kruisiging was in de oudheid een van de wreedste doodstraffen: het slachtoffer werd aan een kruis gebonden of genageld en bleef hangen tot de dood volgde. De bekendste kruisiging is die van Jezus van Nazareth, die de vier evangeliën elk op hun eigen manier vertellen. Deze quiz gaat over de methode, de Romeinse praktijk, beroemde kruisigingen en het passieverhaal, van de veroordeling tot de graflegging.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Naar welke plaats van terechtstelling werd Jezus na zijn veroordeling gevoerd?
Golgotha
De tocht daarheen is in de traditie de Kruisweg gaan heten.
Q 02Welke Romeinse prefect gaf het bevel om Jezus te kruisigen?
Pontius Pilatus
De prefect was ter gelegenheid van Pesach naar Jeruzalem gekomen en verbleef daar in het pretorium.
Q 03Wie kreeg onder druk van de menigte amnestie terwijl Jezus ter dood werd veroordeeld?
Barabbas
De prefect kon zelf niets vinden wat de doodstraf verdiende en wilde Jezus aanvankelijk vrijspreken.
Q 04Welke voorbijganger moest volgens de synoptische evangeliën het kruis van Jezus dragen?
Simon van Cyrene
In het Johannesevangelie ontbreekt hij: daar staat uitdrukkelijk dat Jezus zelf zijn kruis droeg.
Q 05Wat draagt Jezus aan het kruis op de meeste afbeeldingen?
Lendedoek
Of Jezus in werkelijkheid naakt aan het kruis hing, is niet bekend; bij Romeinse kruisigingen was dat wel gebruikelijk.
Q 06Wat was bij een kruisiging meestal de uiteindelijke doodsoorzaak?
Verstikking
Doordat het volle lichaamsgewicht aan de armen hing, werd ademen steeds moeilijker; het bloedverlies door vastnagelen was juist gering.
Q 07Om welk bezit van Jezus dobbelden de soldaten onder het kruis?
Kleding
Sommige discipelen en Maria, de moeder van Jezus, keken intussen van een afstand toe.
Q 08Welk verschijnsel trof het hele land rond twaalf uur tijdens de kruisiging van Jezus?
Duisternis
Het hield drie uur aan en wordt verteld door Matteüs, Marcus en Lucas.
Q 09In welk land laten sommige katholieken zich op Goede Vrijdag aan een kruis nagelen?
Filipijnen
De boetedoening is tijdelijk en niet dodelijk bedoeld; de Rooms-Katholieke Kerk heeft de praktijk herhaaldelijk afgekeurd.
Q 10Wat scheurde er in de tempel doormidden rond het moment dat Jezus stierf?
Voorhangsel
Bij Marcus en Matteüs gebeurt dit na het overlijden van Jezus, bij Lucas ervoor; Johannes noemt het niet.
Q 11Wie vroeg in alle vier evangeliën of hij het lichaam van Jezus van het kruis mocht halen?
Jozef van Arimathea
Marcus en Lucas noemen hem een raadsheer, Matteüs een rijke man; over zijn maatschappelijke status zwijgt Johannes.
Q 12Welke straf ging aan een kruisiging vooraf om de spieren van de veroordeelde te verzwakken?
Geseling
Daarna moest de veroordeelde met de dwarsbalk van het kruis op de schouders naar de executieplaats lopen.
Q 13Welke apostel stierf volgens de overlevering aan een X-vormig kruis?
Andreas
Aan die overlevering dankt het schuine kruis zijn naam: het andreaskruis.
Q 21Welke naam kreeg de ‘goede misdadiger’ die naast Jezus werd gekruisigd?
Dismas
In de kunst staat hij vaak rechts van Jezus, vergezeld door een engel, terwijl de ander wegkijkt en een duivel naast zich heeft.
Q 22Wie hielp volgens het Johannesevangelie om het lichaam van Jezus in een graftombe te leggen?
Nikodemus
Het lichaam werd snel in linnen gewikkeld, omdat de voorbereiding voor de sabbat al om zes uur 's avonds zou ingaan.
Q 23In welk jaar na Christus werden christenen gekruisigd na de grote brand van Rome?
64
Een deel van de kruisen werd bij het vallen van de avond bij wijze van verlichting in brand gestoken.
Q 14Van welke profeet wilden omstanders zien of hij Jezus van het kruis kwam redden?
Elia
Op dat moment kreeg Jezus volgens twee evangeliën zure wijn aangeboden, maar hij stierf voordat er iets gebeurde.
Q 15Welk volk gebruikte waarschijnlijk als eerste de kruisiging als executiemethode?
Perzen
Ook in de Griekse wereld kwam de straf voor: in de haven van Athene zijn gevangengenomen piraten gekruisigd.
Q 16Welk natuurverschijnsel bij de dood van Jezus beschrijft alleen het evangelie van Matteüs?
Aardbeving
Daarbij zouden rotsen zijn gescheurd, graven zijn opengegaan en vele doden tot leven zijn gekomen.
Q 17Welke Romeinse redenaar noemde de kruisiging de extreemste vorm van doodstraf?
Cicero
Slaven en niet-burgers konden ook op de brandstapel eindigen of voor de wilde dieren worden geworpen.
Q 18Rond welk tijdstip werd Jezus volgens het evangelie van Marcus gekruisigd?
Negen uur 's morgens
Marcus spreekt van het derde uur na zonsopgang; bij Johannes gebeurt het pas na het middaguur, en een dag eerder.
Q 19Welke schrijver noemt net als Josephus het proces tegen Jezus en zijn executie?
Tacitus
Omdat ook zulke seculiere bronnen de kruisiging vermelden, betwijfelt vrijwel geen historicus dat de historische Jezus gekruisigd is.
Q 20Waarmee doodde een beul christenen die in het vroegmoderne Japan gekruisigd waren?
Speren
Het kruis was er T-vormig, en het lichaam bleef na de executie nog enige tijd tentoongesteld voordat het begraven mocht worden.
Q 24Hoeveel centimeter lang konden de nagels bij een kruisiging maximaal zijn?
18
De nagels waren ongeveer een vierkante centimeter breed en kwamen eraan te pas als de veroordeelde niet met touw werd vastgebonden.
Q 25Waarmee was de wijn vermengd die Jezus volgens Marcus kreeg voordat hij gekruisigd werd?
Mirre
Jezus weigerde deze wijn; de drank paste bij de spot van de soldaten met Jezus als pseudo-koning.
Q 26Welk Bijbelboek verbood dat een lijk in Judea 's nachts bleef hangen?
Deuteronomium
Elders bleven gekruisigden juist hangen als voedsel voor honden en gieren, met een wachtpost erbij om verwanten weg te houden.
Q 27Rond welk jaar is het evangelie volgens Marcus geschreven?
70
De evangeliën van Lucas en Johannes volgden rond de jaren 80 en 90; de auteurs waren anoniem en geen ooggetuigen.
Q 28Hoe heette de horizontale dwarsbalk die een Romeinse veroordeelde zelf moest dragen?
Patibulum
Op een vaste executieplaats stonden de verticale balken waarschijnlijk al klaar.
Q 29Van welk Romeins ambtssymbool was de kruisbalk van Jezus een spottende parodie?
Fasces
Dienaren van een magistraat droegen dit symbool mee in een processie; het sjouwen met de balk zette zo de bespotting van Jezus voort.
Q 30Welke twee zonen had volgens Marcus de man die het kruis van Jezus moest dragen?
Alexander en Rufus
De twee waren kennelijk bekend bij de eerste hoorders van het evangelie volgens Marcus.