Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Het Manhattanproject was de zeer geheime operatie waarmee de Verenigde Staten tijdens de Tweede Wereldoorlog de atoombom ontwikkelden. Duizenden wetenschappers, militairen en arbeiders werkten eraan op geheime locaties. Deze quiz gaat over de aanloop naar het project, de mensen die het leidden, het uraniumerts uit Afrika, de Trinity-proef in de woestijn en de gevolgen voor Japan en de wereld.
Alle 29 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Wie was de wetenschappelijk projectleider van het Manhattanproject?
Robert Oppenheimer
In het team dat de bom ontwierp, werkten vooral natuurkundigen en wiskundigen, onder wie John von Neumann en Edward Teller.
Q 02Op welke Japanse stad werd de tweede atoombom, Fat Man, gegooid?
Nagasaki
Veel geleerden waren tegen de inzet van de bommen, maar de VS wilden de oorlog met Japan bekorten.
Q 03Wie wilde president Roosevelt voor zijn door zo snel mogelijk een atoombom te ontwikkelen?
Duitsers
Na de oorlog bleek dat de vijand lang niet zo ver was met de ontwikkeling van een eigen atoombom.
Q 04Wiens bekendheid wilde Leó Szilárd gebruiken om de Amerikaanse regering te waarschuwen?
Albert Einstein
Samen stelden de twee een brief op aan de Amerikaanse president over het naderende gevaar van een Duitse atoombom.
Q 05Hoe heet de periode die begon met de detonatie van het eerste kernwapen?
Atoomtijdperk
Die periode luidde diepgaande veranderingen in het sociaal-politieke denken en in de loop van de technologische ontwikkeling in.
Q 06Welk land hielp naast het Verenigd Koninkrijk de VS bij het geheime Manhattanproject?
Canada
Het doel van deze zeer geheime operatie tijdens de Tweede Wereldoorlog was de ontwikkeling van de atoombom.
Q 07Hoe heette de uraniumbom die na de geslaagde Trinity-proef werd klaargemaakt?
Little Boy
Deze bom werd als eerste ingezet, op Hiroshima, zonder dat het ontwerp vooraf met een proef was getest.
Q 08Met welk argument besloten de VS de atoombom tegen Japan te gebruiken?
De oorlog zou korter duren
Daardoor zouden onder meer veel Amerikaanse soldatenlevens gespaard blijven. Over de inzet was heel lang nagedacht.
Q 09Wat betekent Trinity, de Engelse codenaam van de eerste kernproef, in het Nederlands?
Drie-eenheid
Het was de eerste proef met een kernwapen van de Verenigde Staten en ze vond plaats in de woestijn van New Mexico.
Q 10Welke Deense wetenschapper bracht het nieuws over de kernsplijting naar Princeton?
Niels Bohr
Hij reisde daarvoor vanuit Kopenhagen naar de Amerikaanse universiteitsstad en besprak het nieuws met de wetenschappers daar.
Q 11Welke ervaren generaal kreeg de leiding toen het Manhattanproject te traag verliep?
Leslie Groves
Hij stond al goed aangeschreven vanwege de snelle oplevering van een enorm militair hoofdkwartier nabij Washington D.C.
Q 12Welke stof moesten de grootste reactoren in Hanford in massa produceren voor de atoombom?
Plutonium
De reactoren op de Hanford Site werden in 1943 ontwikkeld door het Metallurgical Laboratory.
Q 13In welke maand van 1945 werd de eerste atoombom onder de naam Trinity getest?
Juli
Na de geslaagde test werden twee nieuwe atoombommen gebouwd voor gebruik tegen Japan.
Q 21Sinds welk jaar verbleef de ontdekker van de algemene relativiteitstheorie in de VS?
1933
Door zijn ontdekking was hij als wetenschapper heel beroemd geworden, en juist die faam kwam Leó Szilárd goed van pas.
Q 22Welk bouwwerk had de latere militaire leider van het Manhattanproject snel opgeleverd?
Pentagon
Het staat in Arlington (Virginia), nabij Washington D.C. Door die snelle oplevering was de generaal al gekend en gewaardeerd.
Q 23Op hoeveel kiloton TNT werd de kracht van de Trinity-explosie geschat?
25
Dat was vele malen meer dan verwacht. Het was bovendien de eerste kernexplosie die ooit op de wereld plaatsvond.
Q 14Hoe heet het nieuwe mineraal dat op de plek van de eerste kernexplosie werd gevonden?
Trinitiet
Het mineraal ontstond door het smelten van het zand op de testplaats en was vlak na de vorming vrij radioactief.
Q 15In welke Amerikaanse staat lag de geheime locatie Oak Ridge van het Manhattanproject?
Tennessee
Oak Ridge was samen met Hanford en Los Alamos een van de drie belangrijkste geheime locaties; het terrein besloeg 243 km².
Q 16Welke bijnaam had de bom die bij de Trinity-proef op een stalen toren werd gemonteerd?
Gadget
De bom werd om 5:29 uur ’s ochtends tot ontploffing gebracht in de woestijn van New Mexico.
Q 17Wie hielp Otto Hahn en Fritz Strassmann in 1938 bij de ontdekking van de kernsplijting?
Lise Meitner
De ontdekking werd gedaan in Berlijn. Uit berekeningen bleek daarna dat er genoeg energie vrijkwam om er een bom mee te maken.
Q 18Waarom vonden de makers van de eerste atoombom een proefexplosie noodzakelijk?
Het ontwerp was erg complex
De uraniumbom voor Hiroshima was veel eenvoudiger van ontwerp en werd zonder proef vooraf ingezet.
Q 19In welk jaar werd de eerste gecontroleerde nucleaire kettingreactie opgewekt?
1942
Dat gebeurde op 2 december. Kernsplijting moest binnen het project ook dienen om energie op te wekken, niet alleen voor een bom.
Q 20Hoeveel mensen werkten op het hoogtepunt in 1945 aan het Manhattanproject?
130.000
De totale kosten van het project bedroegen twee miljard dollar, gerekend in dollars van 1945.
Q 24Waaruit bestaat het mineraal dat bij de Trinity-proef uit gesmolten zand ontstond vooral?
Siliciumdioxide
Het is meestal lichtgroen van kleur; die kleur is afkomstig van het ijzer in het zand.
Q 25Welke Amerikaanse kolonel zocht Edgar Sengier op in diens kantoor in New York?
Kenneth Nichols
De kolonel moest uranium verwerven en kreeg te horen dat er al 1000 ton erts in New York klaarlag.
Q 26Zonder het erts van welk bedrijf had de VS in 1945 te weinig splijtbaar materiaal gehad?
Union Minière
De Belgische industrieel Edgar Sengier had het erts uit vooruitziendheid al in de Verenigde Staten en bovengronds in Afrika opgeslagen.
Q 27Wat is aan de onderkant van het mineraal van de Trinity-testplaats vaak nog te herkennen?
Zandkorrels
De bovenkant van zo'n stuk is juist vrij glad.
Q 28Tot op hoeveel kilometer zou het licht van de Trinity-explosie te zien zijn geweest?
290
Naar verluidt sprongen er op 190 kilometer van de testplaats zelfs nog ruiten door de kracht van de bom.
Q 29Welke geleerde keerde zich tegen de inzet van de atoombom toen Hitlers rijk verslagen was?
Joseph Rotblat
Volgens veel geleerden was de bom ontwikkeld om Hitler voor te zijn, en die reden was inmiddels vervallen.