Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Mekka is de heiligste stad van de islam. Elke moslim bidt in de richting van de Ka'aba en wie het kan, maakt ooit de hadj naar de stad in de Hidjaz. Tegelijk is Mekka een stad van uitersten: eeuwenoude heiligdommen naast betonnen hotels en wolkenkrabbers. Deze quiz test je kennis van de geschiedenis van Mekka, van Ptolemaeus en de stam die de Ka'aba beheerste tot de sjarifen en het Saoedische koningshuis. Ook de moderne stad komt aan bod: de metro, de sloop van historisch erfgoed en de records van de Abraj Al Bait-toren met de grootste klok ter wereld.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Voor wie zijn zowel de Grote Moskee als de hele stad Mekka streng verboden?
Niet-moslims
De toegangswegen tot de stad worden gecontroleerd en het verbod staat in het Engels en Arabisch op de bewegwijzeringsborden rond de stad.
Q 02Hoe heet de richting waarin moslims overal ter wereld bidden, naar Mekka toe?
Kibla
Voor een moslim is de al-Masjid al-Haram, de moskee met de Ka'aba, de belangrijkste plaats op aarde.
Q 03Via de haven of het vliegveld van welke stad arriveren de meeste pelgrims voor Mekka?
Jeddah
Mekka zelf beschikt slechts over een klein vliegveldje; rond de stad ligt wel een netwerk van snelwegen voor de verkeersdrukte van de hadj.
Q 04Welke stroming is de officiële staatsgodsdienst van Saoedi-Arabië?
Wahabisme
Deze leer is fel gekant tegen elke verering van aardse zaken en werd in Mekka ingevoerd na de overname van de stad van de Ottomanen.
Q 05Wat betekent het woord Ka'aba letterlijk?
Kubus
De Ka'aba verschilde van andere Arabische heiligdommen doordat ze pretendeerde een universeel heiligdom te zijn en zo pelgrims aantrok.
Q 06Welke gebeurtenis vormt het begin van de islamitische jaartelling?
Hidjra
Het gaat om de tocht van Mohammed naar Jathrib, nadat de inwoners van Mekka hem en zijn boodschap hadden afgewezen.
Q 07In welk jaar trok Mohammed van Mekka naar Jathrib?
622
De Mekkanen moesten niets van Mohammed hebben; acht jaar na zijn vertrek keerde hij als overwinnaar naar de stad terug.
Q 08Hoeveel goden van het voor-islamitische Arabië zouden in de Ka'aba hebben verbleven?
360
Dit heiligdom trok al voor de islam pelgrims, en wie de Ka'aba beheerste, controleerde ook hun handel.
Q 09In welke stad stierf Mohammed in 632?
Medina
Twee jaar eerder was Mohammed naar Mekka teruggekeerd, acht jaar na zijn vertrek uit de stad.
Q 10In welke grot, zo'n 3 kilometer buiten Mekka, ontving Mohammed zijn eerste openbaring?
Hira
Mohammed was toen in zijn veertigste levensjaar; de vele openbaringen die volgden zijn later vastgelegd in de Koran.
Q 11Hoe heet de gebedsnis die in een moskee de gebedsrichting aangeeft?
Mihrab
De hadj, de pelgrimage naar Mekka, is verplicht voor iedere moslim die het zich financieel en qua gezondheid kan veroorloven.
Q 12In welke Engelse transcriptie veranderde Saoedi-Arabië in de jaren 80 de naam Mekka?
Makkah
In het geschreven Arabisch bestaat er geen verschil: de a wordt in diverse dialecten een è-klank als hij op bijvoorbeeld de m volgt.
Q 13Welke stam had in de zesde eeuw de macht over de Ka'aba en de pelgrimshandel in Mekka?
Koeraisj
De Abessijnen, christenen uit Ethiopië, bouwden in diezelfde eeuw een kerk in Sanaa, de huidige hoofdstad van Jemen.
Q 21Op welke hoogte boven zeeniveau ligt Mekka?
277 meter
De stad ligt in de zanderige Abrahamvallei, zo'n 80 kilometer van de Rode Zee, in de historische regio Hidjaz.
Q 22Uit hoeveel stations bestaat de metrolijn van Mekka die op 15 november 2010 opende?
negen
De verstopte wegen tijdens de hadj waren de aanleiding om de metro te bouwen.
Q 23Wie was de laatste sjarif die over Mekka en de Hidjaz regeerde?
Hoessein bin Ali
Hij werd in 1853 in Mekka geboren, was emir van de stad vanaf 1908 en koning van de Hidjaz vanaf 1916.
Wanneer vond vermoedelijk het Jaar van de Olifant plaats, de Abessijnse aanval op Mekka?
Q 14Welk deel van de historische gebouwen van Mekka is naar schatting vernietigd?
95 procent
Ook woonhuizen in het oude Osmaanse centrum worden gesloopt zonder dat bewoners compensatie krijgen, en de meeste bomen zijn verwijderd.
Q 15Wat staat er nu op de plek in Mekka waar het huis van de vrouw van de profeet stond?
Openbaar toilet
Nog maar iets meer dan een dozijn gebouwen uit de tijd van de profeet resteert in de stad; ook zijn vermoedelijke geboortehuis is gesloopt.
Q 16Welke Britse ontdekker bezocht Mekka in 1853, vermomd als Afghaanse moslim?
Richard Burton
Hij legde zijn ervaringen vast in het boek ‘Personal Narrative of a Pilgrimage to Al Madinah and Meccah’.
Q 17Welke Nederlander bezocht Mekka in 1887 terwijl hij zich uitgaf als bekeerling?
Christiaan Snouck Hurgronje
Ruim een eeuw later, in 2013/14, moesten werknemers van een Nederlands sloopbedrijf zich bekeren om het terrein bij de Ka'aba te mogen betreden.
Q 18Tot welk jaar regeerden de Sjarifen van Mekka over de stad en de Hidjaz?
1924
De sjarif gold als lijnrechte afstammeling van Mohammed; daarna werd het gebied onderdeel van Saoedi-Arabië.
Q 19Wat is het eindpunt van de metrolijn van Mekka, die de route van de pelgrims volgt?
Vlakte van Arafat
De lijn begint aan de oostzijde van de stad en loopt via Mina naar het eindpunt.
Q 20In welk jaar werd een deel van de vijf eeuwen oude Grote Moskee naast de Kaaba gesloopt?
2013
Werknemers van een Nederlands sloopbedrijf moesten zich bekeren om het terrein te mogen betreden en aan de sloop mee te werken.
570 of 571
In datzelfde jaar werd volgens de overlevering Mohammed in Mekka geboren; zijn precieze geboortedatum kende hij zelf waarschijnlijk niet.
Q 25Hoe wordt in Mekka de positie van beul doorgegeven?
Erfelijk
Beulen worden al van jongs af aan voorbereid op hun werk; de openbare onthoofdingen vinden tegenwoordig plaats bij de Al-Masjid al-Haram.
Q 26Welke nabijgelegen stad had geografisch een gunstigere ligging als handelsstad dan Mekka?
Taif
Volgens Arabische bronnen handelde Mekka met het Byzantijnse en het Perzische Rijk, maar in de talen van die rijken wordt de stad nooit genoemd.
Q 27In welk jaar veroverde de eerste Saudische Staat Mekka en sloopte er veel religieuze gebouwen?
1806
Tussen 1848 en 1860 herbouwden en herstelden de Ottomaanse Turken veel van de vernietigde moskeeën, tombes en graven.
Q 28In welk jaar werd de Kaaba zelf volledig afgebroken voor een zogenoemde restauratie?
1996
Bij die restauratie werd de oude fundering vervangen door beton en verdween het originele metsel- en houtwerk van het interieur.
Q 29Onder welke naam noemde Ptolemaeus in zijn ‘Geographia’ vermoedelijk de stad Mekka?
Makuraba
Ptolemaeus leefde van 87 tot 150 en werkte in Alexandrië; moslimhistorici lezen in zijn plaatsnaam een vroege vermelding van de stad.
Q 30Welke Saoedische architect uit kritiek op de sloop van historisch erfgoed in Mekka?
Sami Angawi
Ook Turkije, Iran en Egypte hebben felle kritiek geuit op de grootschalige vernietiging van historische gebouwen in de stad.