Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De middeleeuwen beslaan ruwweg duizend jaar Europese geschiedenis, van de val van het West-Romeinse rijk tot de opkomst van de renaissance. Deze quizvragen gaan over Frankische vorsten, pausen en keizers, de kruistochten en de Reconquista, maar ook over het dagelijks leven, uitvindingen, kunst en muziek. De vragen lopen op van eenvoudig tot pittig, zodat zowel de beginner als de kenner aan zijn trekken komt.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In hoeveel standen was de middeleeuwse maatschappij verdeeld?
drie
Tot welke stand iemand behoorde, werd door geboorte bepaald; alleen door geestelijke te worden kon men eruit geraken.
Q 02Welke epidemie trof Europa tussen 1347 en 1351, na jaren van misoogsten?
Zwarte Dood
Het herstel verliep traag: pas rond 1500 lag de Europese bevolking weer op het niveau van 1300.
Q 03Welke Florentijn geldt als de grootste middeleeuwse schrijver?
Dante Alighieri
In zijn jeugdwerk „La vita nuova“, een reeks gedichten verbonden door prozateksten, bezong hij zijn liefde voor Beatrice.
Q 04In welk jaar werd de Spaanse Reconquista voltooid?
1492
Granada viel als laatste islamitisch bolwerk in handen van koning Ferdinand II van Aragón.
Q 05Welke heerser veroverde in 1187 Jeruzalem?
Saladin
De val van de stad was de aanleiding voor een nieuwe kruistocht, die van 1189 tot 1192 duurde maar de stad niet heroverde.
Q 06Aan welke heilige dankt Santiago de Compostela zijn faam als bedevaartsoord?
Jacobus
Kort voor het jaar 1000 werd de stad geplunderd door Al-Mansoer, vizier van de kalief van Córdoba.
Q 07Welke Vlaamse stad was het handelsknooppunt tussen Noord- en Zuid-Europa?
Brugge
De handel maakte het noorden van Italië tot het welvarendste deel van Europa, gevolgd door Vlaanderen.
Q 08In welk jaar namen de Ottomanen het Byzantijnse Rijk in?
1453
Rond het jaar 1000 was dat rijk economisch, cultureel en militair nog veruit de meerdere van het dunbevolkte West-Europa.
Q 09Welke vis ging men kort voor 1400 aan boord kaken om de vangst langer houdbaar te maken?
haring
Vlaamse en Hollandse buizen konden daardoor concurreren met de visvangst bij Skåne, wat de hegemonie van de Hanze langzaam brak.
Q 10Wie stopte de opmars van de Moren in de Slag bij Poitiers?
Karel Martel
Hij was hofmeier van de Austrasische Franken; kort na 700 hadden de Moren al bijna heel Iberië op de Visigoten veroverd.
Q 11Welke Romeinse dichter is in „De goddelijke komedie“ de eerste reisgezel van de verteller?
Vergilius
Later neemt Beatrice die rol over op de tocht door hel, vagevuur en hemel.
Q 12Hoe heet de inventaris van Engels onroerend goed die Willem de Veroveraar liet opstellen?
Domesday Book
De Normandische overheersing liet ook sporen na in talrijke kastelen en vooral in de Engelse taal.
Q 13Welke laatste West-Romeinse keizer werd in 476 door de Germaan Odoaker afgezet?
Romulus Augustulus
Zijn niet-Romeinse opvolger stuurde de regalia naar Constantinopel; het Oost-Romeinse rijk hield nog bijna een millennium stand.
Q 21Wie maakte rond 1450 het eerste ruiterstandbeeld van na de oudheid?
Donatello
Het beeld stelt generaal Gattamelata voor en staat in Padua.
Q 22Onder welke leider plunderden de Visigoten in 410 Rome?
Alarik I
De Visigoten hadden zich eerder, aanvankelijk met Romeinse toestemming, op de Balkan gevestigd en trokken later naar Zuidwest-Frankrijk.
Q 23Hoeveel keurvorsten kozen in de late middeleeuwen de koning van het Heilige Roomse Rijk?
zeven
De keurvorsten lieten het koningschap graag regelmatig van dynastie wisselen; Rudolf van Habsburg was de eerste in die reeks.
In welk jaar werd Otto I in Rome tot eerste keizer van het Heilige Roomse Rijk gekroond?
Q 14Welke paus kroonde Karel de Grote in 800 tot keizer?
Leo III
De keizerstitel was in het Westen sinds 476 niet meer gebruikt; in ruil erkende Karel de Kerkelijke Staat onder pauselijk gezag.
Q 15Welke ontwikkeling geldt als de belangrijkste vernieuwing in de middeleeuwse muziek?
polyfonie
Geleidelijk ontstond ook een systeem van muzieknotatie met de notenbalk, en daarmee het beroep van componist.
Q 16Welke stad was het centrum van de Moderne Devotie van Geert Grote?
Deventer
De grondlegger was opmerkelijk genoeg een leek; de beweging paste bij het Bijbels humanisme, dat een persoonlijker geloofsbeleving propageerde.
Q 17Tijdens welke kruistocht plunderden kruisvaarders in 1204 Constantinopel?
Vierde
De plundering bracht naast een aanzienlijke buit ook veel in het Westen verloren gegane kennis, kunst en muziek terug naar Europa.
Q 18Welke orde kreeg in 1232 van paus Gregorius IX de taak van de inquisitie?
Dominicanen
De katharen waren het eerste slachtoffer, maar ook Joden, leprozen en homoseksuelen werden al snel vervolgd.
Q 19Welk vrachtschip werd rond 1200 ontwikkeld uit de knarr van de Vikingen?
kogge
Het schip was ook buiten de relatief kalme Middellandse Zee zeewaardig en speelde een rol bij de opkomst van de Hanze.
Q 20Welke hofmeier nam in de 8e eeuw de macht over van de laatste Merovingische koning?
Pepijn de Korte
Om zijn machtsovername te rechtvaardigen schakelde hij de paus in; zo begon de Karolingische dynastie.
962
De Ottoonse dynastie legde vanaf het begin van de 10e eeuw de basis voor dit rijk; tegelijk bloeide de Ottoonse renaissance.
Q 25Tegen wie verloor het Byzantijnse leger in 1071 de Slag bij Manzikert?
Seltsjoeken
Na deze beslissende nederlaag kwamen uit Byzantium de eerste bedes om hulp en troepen uit het westen.
Q 26Welke graaf van Vlaanderen werd in 1204 gekozen tot keizer van het Latijnse keizerrijk?
Boudewijn IX
In 1205 verdween hij spoorloos; vermoedelijk werd hij gevangengenomen door de Bulgaren.
Q 27Welke Vikingleider mocht zich in 911 met zijn groep bij de monding van de Seine vestigen?
Rollo
De kolonie paste zich snel aan de inheemse cultuur aan en groeide binnen enkele decennia uit tot het hertogdom Normandië.
Q 28Welke kunsthistoricus introduceerde rond 1550 de term rinascità?
Vasari
Het woord betekent wedergeboorte; het begrip renaissance was dus oorspronkelijk de naam van een stijlperiode in de kunstgeschiedenis.
Q 29Welke historicus schreef het postuum in 1937 verschenen boek „Mahomet et Charlemagne“?
Henri Pirenne
Zijn these dat de islamitische veroveringen de middeleeuwen inluidden, leidde tot grote debatten maar vindt nu vrijwel geen aanhang meer.
Q 30Welke slag uit 718 geldt in Spanje traditioneel als het begin van de Reconquista?
Covadonga
Na zijn overwinning werd Pelayo gekozen tot koning van Asturië in het noorden van Spanje.