Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Het woord museum gaat terug op de Muzen, de Griekse godinnen van de kunsten. Van het Mouseion van Alexandrië en de rariteitenkabinetten van rijke verzamelaars tot de rijksmusea van nu: musea bewaren, onderzoeken en tonen ons erfgoed. Deze quiz gaat langs het oudste museum van Nederland, de grote kunstmusea in België en de geschiedenis van het Louvre, dat van middeleeuws kasteel en koninklijk paleis uitgroeide tot een van de grootste musea ter wereld. Test je kennis van museumbegrippen, beroemde collecties en de mensen die ze bijeenbrachten.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welke stad hangen Vermeer, Rembrandt en Jan Steen in het Mauritshuis?
Den Haag
Dezelfde stad heeft ook het Kunstmuseum, het vroegere Gemeentemuseum, met moderne kunst, kunstnijverheid, mode en muziekinstrumenten.
Q 02Aan welke Griekse godinnen was het mouseion, de oorsprong van het woord museum, gewijd?
Muzen
Het Griekse woord kwam via het Latijn in onze taal terecht; een mouseion was oorspronkelijk een plaats of tempel voor deze godinnen van de kunsten.
Q 03Hoe noemt men de museumobjecten die steeds te zien zijn?
Vaste collectie
Meestal zijn die stukken uniek en waardevol, zoals schilderijen, beeldhouwwerken of archeologische vondsten; daarnaast hebben veel musea zalen voor wisselexposities.
Q 04Hoe heet een expositie die achtereenvolgens in meerdere musea wordt getoond?
Reizende tentoonstelling
Zulke exposities brengen vaak meesterwerken van museum naar museum en vullen de zalen die voor wisselende presentaties zijn gereserveerd.
Q 05Wat is het oudste nog bestaande museum van Nederland?
Teylers Museum
Het museum in Haarlem dateert uit 1784 en begon als privéverzameling van de rijke koopman Pieter Teyler van der Hulst.
Q 06Het Mouseion van welke stad in het oude Egypte ligt aan de basis van het woord museum?
Alexandrië
Dat Mouseion, waartoe ook de beroemde bibliotheek behoorde, was een opleidingscentrum waar geleerden zich volledig aan de studie van geschriften wijdden.
Q 07In welke periode ontstond het museum als gebouw vol schilderijen en beeldhouwwerken?
Renaissance
Pas in de 19e eeuw werd het begrip museum uitgebreid tot verzamelingen van bijvoorbeeld natuurhistorische en technische voorwerpen.
Q 08Welk museum in Otterlo combineert impressionisten en Van Gogh met een beeldenpark?
Kröller-Müller Museum
Het museum ligt midden in nationaal park De Hoge Veluwe en toont naast futuristen ook conceptuele kunst.
Q 09Welk museum in New York is groter dan het Louvre?
Metropolitan Museum of Art
Na de grote renovatie werd het Louvre het op twee na grootste museum ter wereld; alleen dit museum en de Hermitage in Sint-Petersburg zijn groter.
Q 10In welk land is de gratis toegang tot musea beperkt tot alleen de jeugd?
Frankrijk
In Engeland geldt de vrije toegang juist voor iedereen, al vormen particuliere musea daar een uitzondering en vragen die vaak wél entree.
Q 11In welke plaats is het Museum Cobra gevestigd?
Amstelveen
Het museum is volledig gewijd aan de kunstbeweging CoBrA, terwijl het Frans Hals Museum in Haarlem de oude meesters bedient.
Q 12Welk paleis liet Catharina de' Medici vanaf 1564 zo'n 500 meter ten westen van het Louvre bouwen?
Tuilerieën
Onder Hendrik IV werd dat paleis met het Louvre verbonden door een vleugel langs de Seine, de kern van de huidige Denon-vleugel.
Q 13In welk land buiten Europa wordt, net als in Vlaanderen en Nederland, jaarlijks een Museumnacht gehouden?
Suriname
Het evenement vindt in diverse steden plaats en staat los van het museumweekend, waarbij veel Nederlandse musea gratis toegankelijk zijn.
Q 21Welke Franse koning bouwde in 1190 het eerste kasteel op de plek van het Louvre?
Filips II
Het kasteel werd rondom een donjon gebouwd en lag destijds aan de westkant van de stad; de koningen woonden zelf vooral in het Palais de la Cité.
Q 22Welke vleugel vormt het oudste deel van het huidige Louvre?
Sully-vleugel
Dit deel komt overeen met het renaissancecomplex rond de Cour Carrée, waarvan de vleugels pas in de zeventiende eeuw werden voltooid.
Q 23Welk museum in Brugge toont sierkunst uit de stad van de 13e tot de 19e eeuw?
Gruuthusemuseum
Het Groeningemuseum in dezelfde stad richt zich juist op de schone kunsten van de 15e tot de 21e eeuw.
Q 14Welke internationale museumraad stelde in 2023 de geldende definitie van een museum vast?
ICOM
Volgens die definitie zijn musea permanent, zonder winstoogmerk, toegankelijk en inclusief, en bevorderen ze diversiteit en duurzaamheid.
Q 15Welk Nederlands museum voor moderne en provinciale kunst wordt vaak zelf als kunstwerk aangeduid?
Groninger Museum
Het is een van de provinciale musea met een regionale uitstraling, naast onder meer Het Noordbrabants Museum en het Centraal Museum in Utrecht.
Q 16In welk arrondissement van Parijs ligt het Louvre?
1e
Het museum ligt net ten noorden van de Seine en bestaat uit de Richelieu-, de Sully- en de Denon-vleugel.
Q 17Sinds welk jaar wordt in Nederland jaarlijks een museumweekend georganiseerd?
1981
Tijdens dat weekend zijn veel musea gratis toegankelijk en organiseren ze extra activiteiten voor bezoekers.
Q 18Welk museum in Arnhem heeft een kenniscentrum over de koloniale periode in Nederlands-Indië?
Museum Bronbeek
De collectie van dit museum omvat zo'n 65.000 objecten; het Airborne Museum in het nabijgelegen Oosterbeek is juist aan de oorlog gewijd.
Q 19In welke Belgische stad staat het Grand Curtius, met Maaslandse en toegepaste kunst?
Luik
De collectie toegepaste kunst omvat meubels, glas en wapens; dezelfde stad heeft ook een museum voor moderne en hedendaagse kunst.
Q 20Welk label ontvangen bepaalde grote musea in Vlaanderen?
Erkend museum
In Nederland lopen de musea uiteen van internationaal befaamde instellingen tot lokale musea met een beperkte opzet; de rijksmusea zijn er de belangrijkste.
Q 24Welk koninklijk bezit kreeg rond 1307 onderdak in het Louvre, na de val van de Tempeliers?
Schatkist
Tot dan toe werd dat bezit bewaard in het hoofdkwartier van de Orde van Tempeliers, die rond dat jaar in ongenade viel.
Q 25Van welke koning stamt 'le grand dessin', de eeuwenlange leidraad voor de uitbreiding van het Louvre?
Hendrik IV
Alle volgende generaties die het Louvre uitbreidden en verbeterden, volgden dat plan, tot de hofhouding naar Versailles verhuisde.
Q 26Welke architect werd in 1546 aangesteld om het Louvre rond de Cour Carrée te herbouwen?
Pierre Lescot
Zijn plan voorzag in vier vleugels rondom een ruime binnenplaats, maar onder Frans I, Hendrik II en Karel IX kwamen er slechts twee gereed.
Q 27Hoeveel werken telde de bibliotheek van Karel V in het Louvre volgens een inventaris uit 1368?
917
Karel V was een fervent verzamelaar en voegde tussen 1373 en 1380 nog eens 76 nieuwe boeken aan zijn bibliotheek toe.
Q 28In welk jaar begon eindelijk de herbouw van het door de Honderdjarige Oorlog geteisterde Louvre?
1528
In dat jaar werd de middeleeuwse donjon afgebroken om plaats te maken voor een paleis in de heersende renaissancestijl.
Q 29In welke Noord-Hollandse plaats stond het Scheringa Museum voor Realisme?
Spanbroek
Het museum is een voorbeeld van een museum dat nog in onze tijd op particulier initiatief werd opgericht.
Q 30Welk particulier huismuseum in Londen vraagt wél entree, anders dan de National Gallery?
Dennis Severs' House
In Engeland zijn de meeste musea gratis voor iedereen; particuliere musea vormen daarop de uitzondering.