Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Nelson Mandela werd in 1918 geboren in Mvezo en groeide op als lid van de koninklijke Thembu-familie. Als advocaat en ANC-leider streed hij tegen de apartheid, eerst geweldloos en later als oprichter van Umkhonto we Sizwe. Na het Rivoniaproces zat hij 27 jaar gevangen, grotendeels op Robbeneiland. In 1990 kwam hij vrij, in 1993 kreeg hij de Nobelprijs voor de Vrede en in 1994 werd hij de eerste zwarte president van Zuid-Afrika. Deze quiz gaat over zijn afkomst, zijn strijd, zijn gevangenschap, zijn huwelijken en zijn nalatenschap.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Wat was de bijnaam van Nelson Mandela, in zijn clan de naam voor Thembu-koningen?
Madiba
In Zuid-Afrika wordt hij daarnaast beschouwd als de ‘vader des vaderlands’.
Q 02Met welke president deelde Nelson Mandela in 1993 de Nobelprijs voor de Vrede?
F.W. de Klerk
De prijs eerde hun inspanningen voor een vreedzaam einde van de apartheid en de fundering van een democratisch Zuid-Afrika.
Q 03In welke krottenwijk van Johannesburg braken op 16 juni 1976 rellen uit?
Soweto
De rellen vormden een nieuwe stap in het protest tegen de apartheid en de repressie die erop volgde.
Q 04Welke aartsbisschop hielp Mandela bij het instellen van de Waarheids- en Verzoeningscommissie?
Desmond Tutu
Mandela werd op 27 april 1994 president, als opvolger van De Klerk, die al een aarzelend begin had gemaakt met de afschaffing van apartheidsregels.
Q 05Welke opleiding volgde Mandela vanaf 1943 aan de Universiteit van de Witwatersrand?
Rechten
Die universiteit staat in Johannesburg, de stad waar hij tien jaar later een eigen advocatenkantoor zou openen.
Q 06Welke taal leerde Mandela tijdens zijn jarenlange opsluiting?
Afrikaans
Zo wilde hij de mentaliteit van de Afrikaners begrijpen en met hen in dialoog kunnen gaan.
Q 07Met welke vriend opende Mandela in augustus 1953 een eigen advocatenkantoor in Johannesburg?
Oliver Tambo
Het was destijds het enige door zwarten geleide advocatenkantoor in Zuid-Afrika en populair bij slachtoffers van politiegeweld.
Q 08Welke leider bezocht Mandela direct na zijn vrijlating in 1990?
Fidel Castro
De Cubaanse Revolutie van 1959 was voor Mandela een bron van inspiratie geweest.
Q 09Wat betekent Umkhonto we Sizwe, de naam van de militaire tak van het ANC die Mandela oprichtte?
Speer van de Natie
De tak ontstond in 1960, nadat het ANC was verboden en geweldloze acties te weinig hadden opgeleverd.
Q 10Wiens voorbeeld van satyagraha volgde Mandela als advocaat?
Mohandas Gandhi
In 1944 raakte hij betrokken bij de strijd van het ANC tegen de dominantie van de blanke minderheid en de segregatiepolitiek.
Q 11Waar moesten de gevangenen op Robbeneiland dwangarbeid verrichten?
Kalkgroeve
Het felle zonlicht op de witte kalk bezorgde veel gevangenen hoornvliesontsteking; Mandela mocht aanvankelijk geen zonnebril dragen.
Q 12In welk land bezocht Mandela na zijn vrijlating kolonel Khadaffi, ondanks een verbod van de VS?
Libië
Zijn argument was dat Khadaffi hem niet in de steek had gelaten toen anderen in het Westen dat wel deden.
Q 13Welke figuurlijke betekenis heeft Rolihlahla, de Xhosa-voornaam van Nelson Mandela?
Lastpost
Letterlijk betekent de naam ‘de tak van een boom trekken’.
Q 21In welk dorp bij Mthatha in de Oost-Kaap groeide Nelson Mandela op?
Qunu
Naar datzelfde dorp keerde hij in 2012 terug om er in rust zijn laatste jaren door te brengen; hij werd er ook begraven.
Q 22Over welke regio heerste de koninklijke familie Thembu, waartoe Mandela's clan behoorde?
Transkei
Mandela behoorde tot de Ixhiba-clan, een zijtak van die koninklijke familie.
Q 23In welk dorp werd Nelson Mandela op 18 juli 1918 geboren?
Mvezo
Hij overleed op 5 december 2013 in Johannesburg, na een leven als anti-apartheidsstrijder en politicus.
Q 24Naar welke gevangenis in Tokai werd Mandela na Robbeneiland overgeplaatst?
Q 14Welke Britse premier speelde in 1985 een rol bij het vrij krijgen van Mandela?
Margaret Thatcher
Zij schreef president Botha dat het vrijlaten van Mandela meer impact zou hebben dan vrijwel elke andere handeling.
Q 15Hoe oud was Nelson Mandela toen hij in 1994 tot president van Zuid-Afrika werd gekozen?
75
Het waren de eerste vrije, niet-raciale verkiezingen van het land; in 1999 trad hij weer af.
Q 16Welke positie bekleedde Gadla Henry Mphakanyiswa, de vader van Nelson Mandela?
Stamhoofd
Mandela's moeder Nosekeni Fanny was de derde van zijn vier echtgenotes.
Q 17Van welk misdrijf werd Mandela in 1961 verdacht, waarna hij werd vrijgesproken?
Hoogverraad
Een jaar later werd hij opnieuw gearresteerd, ditmaal wegens zijn gewapende strijd tegen de apartheid.
Q 18Tot welk jaar zat Nelson Mandela gevangen op Robbeneiland?
1982
Tijdens die achttien jaar groeide hij uit tot het symbool van de wereldwijde antiapartheidsbeweging.
Q 19Aan welke universiteit, de enige met hoger onderwijs voor zwarten, schreef Mandela zich in?
Fort Hare
Zijn familie had vroeger adviseurs geleverd aan het hof van de koning; zijn vader was een van hen.
Q 20Na een tip van welke dienst werd Mandela op 5 augustus 1962 gearresteerd?
CIA
In 1964 werd hij met andere ANC-leiders veroordeeld voor het voorbereiden van een guerrillaoorlog.
Pollsmoor
Hij werd samen met andere ANC-leiders overgeplaatst naar deze zwaarbeveiligde gevangenis.
Q 25Met welke partij wilde Mandela het ANC laten samenwerken voordat hij gevangen werd gezet?
South African Communist Party
Die partij stond destijds sterk onder invloed van de Sovjet-Unie.
Q 26In welke gevangenis bij Paarl kreeg Mandela een vrijstaande woning en een privékok?
Victor Verster
Hij mocht er ook veel bezoekers van buiten ontvangen, zes jaar na zijn vertrek van Robbeneiland.
Q 27In welk jaar stierf Mandela's vader, waarna de regent van de Thembu zijn voogd werd?
1927
Mandela was het eerste lid in de geschiedenis van zijn familie dat naar school ging.
Q 28Welke medegevangene getuigde dat Mandela elke voorkeursbehandeling op Robbeneiland weigerde?
Ahmed Kathrada
Mandela weigerde bovendien stelselmatig zijn Afrikaanstalige bewakers met ‘baas’ aan te spreken.
Q 29Met welke minister van justitie voerde Mandela vanaf 1987 geheime besprekingen?
Kobie Coetsee
In drie jaar tijd vonden elf ontmoetingen plaats, gevolgd door onderhandelingen met een overheidsdelegatie van vier personen.
Q 30Welke minister bood Mandela in 1976 vrijlating aan als hij naar een thuisland zou verhuizen?
Jimmy Kruger
Mandela weigerde, stelde zijn eigen voorwaarden en eiste zijn onvoorwaardelijke vrijlating.