Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Het Parthenon op de Akropolis van Athene geldt als het hoogtepunt van de klassieke Atheense bouwkunst. De tempel voor Athena Parthenos verrees in de 5de eeuw v.Chr. en werd later kerk, gebedshuis en ruïne. Deze quizvragen gaan over de bouw, de zuilen en het beeldhouwwerk, het verdwenen godenbeeld, de explosie tijdens het Venetiaanse beleg en de moderne restauratie.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Uit het hoofd van welke god wordt Athena geboren op het oostelijke fronton van het Parthenon?
Zeus
De andere Olympische goden kijken toe; van dit fronton zijn een liggende Dionysos en een paardenhoofd bewaard.
Q 02Wat werd het Parthenon na de Turkse verovering van Athene in de 15e eeuw?
moskee
De klokkentoren uit de christelijke tijd werd daarbij omgevormd tot een minaret.
Q 03Wat hadden de Turken in het Parthenon opgeslagen toen de Venetianen de Akropolis belegerden?
munitie
Ze hoopten dat de christenen het monument niet zouden aanvallen, maar een ontsnapte verraadde de opslag aan de belegeraars.
Q 04Welke Britse lord liet in 1802-1804 beeldhouwwerken van de Akropolis naar zijn land brengen?
Elgin
Hij was van 1799 tot en met 1803 ambassadeur bij het Ottomaanse Rijk en handelde met instemming van de Ottomaanse machthebbers.
Q 05Welk museum kocht in 1816 de van de Akropolis meegenomen beeldhouwwerken?
British Museum
De verkoper zat in geldnood; de Griekse regering oefent grote druk uit om de stukken terug te krijgen.
Q 06Wat betekent de bijnaam Parthenos van Athena, aan wie het Parthenon gewijd was?
Maagd
Athena was de beschermgodin van de stad Athene; haar tempel staat op de Akropolis.
Q 07Welke staatsman overreedde de volksvergadering om de Akropolis monumentaal te herbouwen?
Pericles
Het geld kwam uit de kas van de Delische Bond, die in 454 v.Chr. naar Athene was overgebracht.
Q 08Tot welke bouworde behoort het Parthenon, ondanks enkele elementen uit een andere orde?
Dorische
Aan de voor- en achterzijde staan acht zuilen in plaats van de gebruikelijke zes.
Q 09Met welke god strijdt Athena op het westelijke fronton van het Parthenon om Attica?
Poseidon
Van deze beeldengroep is een groep van Cecrops met zijn dochters bewaard gebleven.
Q 10Welke beeldhouwer maakte het cultusbeeld van Athena Parthenos in het Parthenon?
Phidias
Hij had ook de algehele supervisie over de bouw en ontwierp de sculptuur van de tempel.
Q 11Uit welke materialen bestond het chryselefantiene beeld van Athena Parthenos?
goud en ivoor
De gewaden en armen van de godin waren bekleed met edelmetaal uit het tribuut dat Athene ontving.
Q 12Met welke kleuren verf was het beeldhouwwerk van het Parthenon oorspronkelijk beschilderd?
rood, blauw en geel
Dat gold voor al het beeldhouwwerk van de tempel, van de metopen tot de frontons.
Q 13Na welke veldslag van 490 v.Chr. begonnen de Atheners aan een voorloper van het Parthenon?
Marathon
Die nieuwe tempel verrees naast de Oude Athenatempel, die uit ca. 570 v.Chr. stamde en aan Athena Polias gewijd was.
Q 21Hoeveel zuilen telt de buitenste colonnade van het Parthenon in totaal?
46
De zuilen hellen iets naar binnen; de hoekzuilen zijn ter compensatie 2,5% breder.
Q 22In welk jaar v.Chr. verwoestten de Perzen het zogenoemde proto-Parthenon?
480
Ook de Oude Athenatempel ging toen verloren; het latere Parthenon staat op de basis die al voor de onvoltooide tempel was aangelegd.
Q 23Hoe liep de Venetiaanse poging af om de beelden van het westelijke fronton mee te nemen?
De groep viel uit elkaar
De beelden hadden naar Venetië verscheept moeten worden; de explosie had eerder al het dak, de cella en het middenstuk verwoest.
Q 14In welk jaar werd het Parthenon tijdens een Venetiaans beleg door een voltreffer geraakt?
1687
De voltreffer viel op 26 september, tijdens het beleg van de Akropolis.
Q 15Tegen wie vechten de Lapithen op de metopen aan de zuidkant van het Parthenon?
centauren
Aan de noordkant stonden taferelen uit de Trojaanse oorlog; met zulke gevechten verbeeldden de Atheners de overwinning op de Perzen.
Q 16Hoe hoog was het godenbeeld van Athena Parthenos in de cella van het Parthenon ongeveer?
12 m
Het beeld was omgeven door een zuilenrij van twee verdiepingen langs drie kanten van het vertrek.
Q 17In welk jaar v.Chr. begon de bouw van het Parthenon?
447
De bouw van de tempel was het begin van de monumentale herbouw van de Akropolis.
Q 18Hoe heet de lichte curve die de zuilen van het Parthenon op een derde van hun hoogte verdikt?
entasis
Op dat punt zijn de zuilen 2 cm dikker, een verfijning voor een optimaal optisch effect.
Q 19Welke architect ontwierp het Parthenon samen met Kallikrates?
Ictinus
De algehele supervisie over het bouwproject lag niet bij een architect, maar bij een beeldhouwer.
Q 20Welke Venetiaanse bevelhebber liet mortiermeester Antonio Mutoni op het Parthenon vuren?
Morosini
Na drie dagen schoot de brigade een bom door een venster onder het fries naar binnen.
Q 24Hoe heet een tempel die, zoals het Parthenon, aan alle kanten door zuilen is omgeven?
peripteros
De buitenste colonnade van het Parthenon heeft een zuilenverhouding van 8 × 17.
Q 25Hoeveel metopen had het Parthenon?
92
Ze waren gemiddeld 1,2 m hoog en 1,25 m breed en toonden mythische gevechten.
Q 26Welke Griekse naam draagt het kleinere achtervertrek van de cella van het Parthenon?
opisthodomos
Dit vertrek was vanaf de westkant toegankelijk; vanaf 439 v.Chr. bevond zich er de schatkist van de stad.
Q 27Hoe lang was het doorlopende fries rond de buitenkant van de cella van het Parthenon?
160 m
Het fries was 1 m hoog en toonde de processie tijdens de jaarlijkse Panathenaeën.
Q 28Hoe hoog zijn de zuilen van de buitenste colonnade van het Parthenon ongeveer?
10,4 m
Ze zijn opgebouwd uit tien à twaalf zuiltrommels en hebben aan de voet een diameter van 1,9 m.
Q 29Welke schilder bezocht het Parthenon in 1674 in het gevolg van markies de Nointel?
Carrey
Zijn tekeningen zijn van onschatbare waarde, omdat ze het gebouw tonen zoals het er vóór de verwoesting uitzag.
Q 30Wie weefden het nieuwe gewaad dat tijdens de Panathenaeën naar Athena werd gebracht?
arrephoren
Die jaarlijkse processie is afgebeeld op het doorlopende fries rond de cella van het Parthenon.