Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De Rooms-Katholieke Kerk is met meer dan een miljard gedoopten het grootste kerkgenootschap ter wereld. Twintig eeuwen geschiedenis, van de eerste gemeente in Jeruzalem tot het conclaaf van 2025, leveren eindeloos veel quizstof op. Deze quiz test je kennis van pausen, concilies, kloosterorden, schisma's en kerkvaders. Ook de Nederlandse kerkgeschiedenis komt voorbij: de Beeldenstorm, de schuilkerken en het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie. Van makkelijke instappers tot vragen waar zelfs een kerkhistoricus over moet nadenken.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welke stad werd paus Leo XIV geboren?
Chicago
Hij was de jongste van drie zonen; zijn vader nam als militair deel aan D-day en werd na de oorlog hoofd van een lagere school.
Q 02Wat betekent het Oudgriekse woord καθολικός letterlijk?
algemeen
Het begrip 'rooms-katholiek' ontstond pas begin 16e eeuw, tijdens de Reformatie, om paustrouwe christenen van protestanten te onderscheiden.
Q 03Wat is de geboortenaam van paus Leo XIV?
Robert Francis Prevost
Door intimi wordt hij Rob of Bob genoemd; zijn broers noemen hem Rob, net als vroeger zijn ouders deden.
Q 04In welke Franse stad zetelden van 1309 tot 1377 zeven opeenvolgende pausen?
Avignon
Deze periode staat bekend als de Babylonische ballingschap der pausen; Gregorius XI bracht de zetel in 1377 definitief terug naar Rome.
Q 05Tot welke kloosterorde behoort paus Leo XIV?
augustijnen
Hij trad in 1978 toe tot de orde, legde in 1981 zijn plechtige geloften af en werd op 19 juni 1982 tot priester gewijd.
Q 06Onder welke keizer werd Petrus volgens de vroegste overleveringen in Rome gekruisigd?
Nero
Volgens de overlevering hing hij met het hoofd naar beneden aan het kruis; de gemeente van Rome groeide uit tot de 'Hoofdkerk'.
Q 07Welk satirisch werk publiceerde Erasmus van Rotterdam in 1509?
Lof der Zotheid
Erasmus was de onwettige zoon van een geestelijke uit Gouda en gaf ook een tweetalige editie van het Nieuwe Testament uit.
Q 08Naar welk kasteel trok koning Hendrik IV in 1077 op een boetetocht om de paus te ontmoeten?
Canossa
Paus Gregorius VII liet de koning volgens de overlevering drie dagen in de kou wachten voordat hij zijn onderwerping aanvaardde.
Q 09Welke Engelse humanist, schrijver van Utopia, werd in 1535 onthoofd op Tower Hill?
Thomas More
Hij weigerde principieel de Act of Supremacy van 1534 te erkennen en werd wegens hoogverraad ter dood veroordeeld; later werd hij heilig verklaard.
Q 10Hoe heet het omvangrijke hoofdwerk van Thomas van Aquino?
Summa Theologiae
Het Tweede Vaticaans Concilie beschreef het systeem van de dominicaan zelfs als 'Eeuwigdurende Filosofie'.
Q 11Wie werd na het verraad van Judas aangewezen als zijn vervanger in het college van apostelen?
Mattias
De eerste christelijke gemeente werd volgens Handelingen op Pinksteren in Jeruzalem gesticht, na een toespraak van Petrus.
Q 12Naar welke paus vernoemde Robert Prevost zich bij de keuze van zijn pausnaam in 2025?
Leo XIII
Hij ziet in kunstmatige intelligentie en robotica nieuwe uitdagingen voor menselijke waardigheid, rechtvaardigheid en arbeid.
Q 13De hoeveelste paus is Leo XIV volgens de telling van de Kerk?
267e
Hij is de eerste paus die in Noord-Amerika geboren is en de eerste met zowel de Amerikaanse als de Peruaanse nationaliteit.
Q 21Hoe heet de apostolische exhortatie uit 2025, het eerste grote document van paus Leo XIV?
Dilexi te
Het document draait om liefde, sociale rechtvaardigheid en de zorg voor armen en migranten, en bekritiseert systemen die ongelijkheid vergroten.
Q 22Wie gebruikte in 107 als eerste de term 'katholiek' voor de kerk, in een brief aan Smyrna?
Ignatius van Antiochië
Dezelfde bisschop schreef ook: 'Waar de bisschop is, daar is de Katholieke Kerk', een vroege getuigenis van de band tussen bisschop en gemeente.
Q 23Welk concilie (1414-1418) maakte een einde aan de situatie met drie pausen tegelijk?
Konstanz
Q 14Op welke berg stichtte Benedictus van Nursia zijn eigen kloostergemeenschap?
Monte Cassino
Zijn regel is een afgewogen ritme van acht uur bidden, acht uur werken en acht uur rusten; hij werd later patroonheilige van Europa.
Q 15In welk jaar excommuniceerden paus Leo IX en patriarch Michaëlis Caerularius elkaar?
1054
Pas in 1965, na het Tweede Vaticaans Concilie, trokken de kerkvorsten onder Paulus VI de wederzijdse excommunicaties officieel in.
Q 16Welke gnostische groepering in Occitanië was het eerste doelwit van de pauselijke Inquisitie?
Katharen
Paus Gregorius IX gaf in 1232 de dominicanen opdracht om de Inquisitie op zich te nemen; in 1252 stond Innocentius IV ook martelmethoden toe.
Q 17Door welke bisschop van Milaan werd Augustinus met Pasen in 387 gedoopt?
Ambrosius
Na zijn doop keerde Augustinus terug naar zijn geboorteplaats Thagaste in Afrika en werd in 396 bisschop van Hippo Regius.
Q 18Welke paus riep tijdens de Synode van Clermont in 1095 op tot de eerste kruistocht?
Urbanus II
Volgens de overlevering besloot hij zijn preek met de woorden 'Deus lo Volt!', oftewel 'God wil het!'.
Q 19Tegen wiens aflaathandel richtte Maarten Luther in 1517 zijn 95 stellingen?
Johann Tetzel
Het beeld van Luther die zijn stellingen aan de slotkerk van Wittenberg spijkert berust vermoedelijk niet op historische feiten.
Q 20In welk jaar werd de bisschoppelijke hiërarchie in Nederland hersteld met de bul Ex Qua Die?
1853
Het herstel werd mogelijk dankzij de Grondwetsherziening van 1848 van Thorbecke; daarvóór gold Nederland als missiegebied.
Daarna kon kardinaal-diaken Oddone Colonna worden gekozen, die als Martinus V de eenheid van het pausschap herstelde.
Q 24Welke paus riep het Concilie van Trente (1545-1563) bijeen?
Paulus III
Het concilie kende drie zittingsperioden; het werd na 1549 voortgezet door Julius III en bekrachtigd door Pius IV.
Q 25Welk concilie gebruikte in 1215 als eerste het woord transsubstantiatie in een decreet?
Vierde Concilie van Lateranen
De bijeenkomst verenigde bijna 1500 bisschoppen en abten, veroordeelde godsoordelen en voerde de verplichte paasbiecht en -communie in.
Q 26Welke Brusselse mysticus kreeg van tijdgenoten de bijnaam 'de Wonderbare'?
Jan van Ruusbroec
Hij schreef in het Middelnederlands; zijn werken en die van Hadewijch gelden als hoogtepunten van de Brabantse mystiek.
Q 27Welke encycliek van Leo XIV uit mei 2026 gaat over het individu in het tijdperk van AI?
Magnifica Humanitas
De paus moedigde het Dicasterie voor de Geloofsleer aan om duidelijkere richtlijnen over AI-ethiek te ontwikkelen.
Q 28Tegen welke toren protesteerde Geert Grote in zijn traktaat Contra turrim Traiectensem?
Domtoren in Utrecht
Deze boeteprediker was een sleutelfiguur van de moderne devotie, waarbinnen ook een Nederlandse Bijbelvertaling ontstond.
Q 29Hoeveel priesters telde de Rooms-Katholieke Kerk wereldwijd in 2020?
414.336
Het aantal vrouwelijke religieuzen daalde juist, van 694.000 in 2013 naar 642.000 in 2020.
Q 30Hoeveel katholieke geestelijken werden in Den Briel door de watergeuzen opgehangen?
19
Zij werden later bekend als de heilige martelaren van Gorcum en hadden geweigerd hun geloof in de transsubstantiatie en de paus op te geven.