Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De Sfinx van Gizeh is het grootste en bekendste sfinxbeeld ter wereld. Het uit kalksteen gehouwen beeld ligt bij de piramiden van Gizeh en geeft egyptologen nog altijd raadsels op: wie liet het maken, en wanneer? Deze quiz gaat over de bouw en de afmetingen, de farao's en keizers die het beeld lieten uitgraven, de opgravingen sinds de 16e eeuw en het verhaal achter de verdwenen neus. Ook de sfinx uit de Griekse mythologie komt voorbij.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welk dier vormt het lichaam van de meest voorkomende Egyptische sfinx?
Leeuw
Het hoofd is bij dit type dat van een man; daarnaast bestaan er criosfinxen, die een ramskop hebben.
Q 02Waaronder raakte de Sfinx van Gizeh al in het Oude Egypte bedolven?
Zand
Dat gebeurde ondanks de belangrijke cultus die het beeld in de oudheid had.
Q 03Welke veldheer brak volgens een bekend verzinsel de neus van de Sfinx van Gizeh af?
Napoleon Bonaparte
Het verhaal wil dat hij de Egyptenaren en hun voorvaderen wilde beledigen toen hij het land binnenviel.
Q 04Uit welk gesteente is de Sfinx van Gizeh gehouwen?
Kalksteen
De rotsformatie waaruit het beeld werd gehakt, ontstond gedurende het Eoceen.
Q 05Een album van welke stripheld uit 1965 verklaart grappig waarom de Sfinx geen neus heeft?
Asterix
Het gaat om het album over Cleopatra; in 1968 volgde de gelijknamige tekenfilm.
Q 06In de mythe rond welke held komt de Griekse sfinx voor?
Oedipus
Anders dan de Egyptische sfinx had de Griekse vleugels en was ze vrouwelijk.
Q 07Welke farao liet de Sfinx van Gizeh volgens de klassieke theorie uithouwen?
Chefren
De meeste egyptologen volgen deze theorie, mede omdat zijn daltempel vlak bij het beeld ligt.
Q 08Welk wezen is het antwoord op het beroemde raadsel van de Griekse sfinx?
Mens
Het raadsel gaat over de levensfasen: kruipen als kind, zelfstandig lopen en op hoge leeftijd met een stok.
Q 09Welke kleur hadden kop en lijf van de Sfinx van Gizeh waarschijnlijk in de oudheid?
Rood
De hoofddoek had afwisselend gele en blauwe strepen; het hele beeld was vermoedelijk fel beschilderd.
Q 10Hoeveel meter lang is de Sfinx van Gizeh?
73
Het beeld is daarnaast 19 meter breed en 20 meter hoog.
Q 11Uit hoeveel lagen gesteente bestaat de Sfinx van Gizeh?
Drie
Al die lagen zijn van hetzelfde gesteente, maar ze verschillen in hardheid.
Q 12Hoe heet de koninklijke hoofdtooi die de Sfinx van Gizeh draagt?
Nemes
Het gezicht eronder stelde hoogstwaarschijnlijk de farao zelf voor.
Q 13Met welke god werd de Sfinx van Gizeh als bewaker van de piramides geïdentificeerd?
Harmachis
Deze god, ook Hor-em-Achet genoemd, is een verschijningsvorm van Horus.
Q 14Welke farao (ca. 1401-1391 v.Chr.) liet de bedolven Sfinx van Gizeh opnieuw uitgraven?
Q 21Welke kleur heeft het graniet dat in de tempel van de sfinx in Gizeh is verwerkt?
Roze
Naast graniet werd ook de steensoort gebruikt waaruit het grote beeld zelf bestaat.
Q 22Wat stond centraal op de binnenhof van de tempel van de sfinx in Gizeh?
Offertafel
De tempel had twee ingangen, die allebei op deze binnenhof uitkwamen.
Q 23Onder welke Romeinse keizer (145-211) werd de Sfinx van Gizeh nogmaals gerestaureerd?
Septimius Severus
Ook onder Marcus Aurelius werd het beeld hersteld; daarna verdween het weer grotendeels uit het zicht.
Een restauratie van de Sfinx van Gizeh begon in 1926; in welk jaar eindigde ze?
Thoetmosis IV
Ter herinnering liet hij aan de voet van het beeld een stèle plaatsen.
Q 15Welke farao (ca. 1300-1213 v.Chr.) voerde herstellingswerken uit aan de Sfinx van Gizeh?
Ramses II
Na zijn regering raakte het beeld opnieuw bedolven.
Q 16Wat deed een prins in de schaduw van de Sfinx van Gizeh volgens de droomstele?
In slaap vallen
In zijn droom verscheen een god; later, als farao, liet hij het beeld uitgraven.
Q 17Welke bezoeker van Gizeh in de 5e eeuw v.Chr. maakte geen melding van de Sfinx?
Herodotos
Mogelijk was het beeld in die tijd amper nog zichtbaar.
Q 18Welk onderdeel is, net als de neus en de valse baard, van de Sfinx van Gizeh gevallen?
Uraeus
Het beeld is zwaar beschadigd en al verschillende malen gerestaureerd.
Q 19Wat werd er in 1926 aan de noordkant van de Sfinx van Gizeh ontdekt?
Tunnel
De vondst voedde het oude gerucht over geheime ruimtes, maar de gang kwam uit op een lege holte.
Q 20Uit de hoeveelste dynastie stamt de onafgewerkte tempel van de sfinx in Gizeh?
4e
De tempel werd rechts voor het grote beeld ontdekt.
1936
De leiding had een Franse ingenieur; het was de eerste restauratie van de 20e eeuw.
Q 25Aan welke directe opvolger van Cheops wordt de Sfinx van Gizeh ook wel toegeschreven?
Djedefre
Hij liet verder niets na op het plateau en het gezicht van het beeld zou op het zijne lijken.
Q 26Welke Fransman gaf in 1555 een eerste goede beschrijving van de Sfinx van Gizeh?
Pierre Belon
Reizigers die het plateau bezochten waren onder de indruk, want grote delen van het beeld bleven zichtbaar.
Q 27Welk bouwwerk lijkt in zijn verloop rekening te houden met de al bestaande Sfinx van Gizeh?
Staatsieweg
Voorstanders van een vroege datering zien hierin een aanwijzing dat het beeld er al stond toen de weg werd aangelegd.
Q 28In welk jaar vernielde een soefifanaticus volgens al-Maqrizi de neus van de Sfinx van Gizeh?
1378
De man ontstak in woede toen hij boeren offers aan het beeld zag brengen voor een betere oogst.
Q 29Welke tekst voedde het idee van een geheime kamer met oude kennis onder de Sfinx van Gizeh?
Westcarpapyrus
De kamer wordt daarin de tempel van Thoth genoemd.
Q 30Welke Deen tekende de Sfinx van Gizeh in 1737 al zonder neus?
Frederik Ludvig Norden
De schetsen werden in 1755 gepubliceerd, ruim voor de Franse expeditie naar Egypte.