Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Op 4 oktober 1957 bracht de Sovjet-Unie met Spoetnik 1 de eerste kunstmatige satelliet in een baan om de Aarde. De gepolijste aluminium bol van 83,6 kg zond drie weken lang piepjes uit en zette de ruimtewedloop in gang. Deze quiz gaat over de aanloop onder chef-ontwerper Koroljov, de opbouw van de bol, de lancering met de R-7 en de 92 dagen in de ruimte. Ook Spoetnik 2 komt aan bod: de haastig gebouwde kunstmaan waarmee de hond Laika een maand later als eerste levende wezen een baan om de Aarde volbracht.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke hond overleefde de missie van Spoetnik 2 niet?
Laika
De wetenschap verkreeg met deze vlucht wel de eerste gegevens over een levend wezen in de ruimte.
Q 02Wat betekent de naam Spoetnik?
Satelliet
Het was de eerste kunstmaan die in een baan om de Aarde werd gebracht.
Q 03Op welke datum werd Spoetnik 1 gelanceerd?
4 oktober 1957
De lancering vond plaats om 19:28:34 UTC; een kwartier eerder had de vluchtleiding zich in de bunker teruggetrokken.
Q 04Wat begon met de lancering van Spoetnik 1?
Ruimtewedloop
De lancering wordt ook vaak gezien als het begin van de ruimtevaart.
Q 05Op welke datum koos Spoetnik 2 het luchtruim?
3 november 1957
Ook deze kunstmaan werd gelanceerd met een R-7-draagraket.
Q 06Welke Duitse raket bereikte in juni 1944 als eerste door de mens gemaakte object de ruimte?
V2
Dat geldt volgens een later opgestelde definitie van de ruimte; het ging om een testvlucht.
Q 07Hoe lang bleef de zender van Spoetnik 1 functioneren?
Drie weken
Radio Moskou meldde op 26 oktober dat de zender aan boord geen signalen meer uitzond.
Q 08Tot welke politieke nasleep leidde de vlucht van Spoetnik 1?
Spoetnikcrisis
De Sovjet-Unie liet zien dat zij over een aanzienlijk krachtigere raket beschikte dan de VS.
Q 09Van welke kosmodroom verhuisde de R-7 op 22 september 1957 naar de montagehal op Tjoeratam?
Bajkonoer
Op 2 oktober stelde de staatscommissie de lanceerdatum vast op 4 oktober.
Q 10Waar vond op 3 oktober 1942 de eerste geslaagde vlucht van de A4 V2 plaats?
Peenemünde
Die vlucht wordt tegenwoordig ook wel als het begin van de ruimtevaart genoemd.
Q 11Wat zagen veel mensen in werkelijkheid toen zij dachten Spoetnik 1 te zien?
Reflecterende rakettrap
Het nietige bolletje zelf was met het blote oog amper waar te nemen; de Sovjet-Unie hield dat doelbewust stil.
Q 12Ter ere van welke gebeurtenis wilde Chroesjtsjov een tweede ruimtevaartuig in een baan brengen?
40e verjaardag van de Russische Revolutie
Koroljov ging ervan uit dat zijn collega's de in zijn ogen onhaalbare datum zouden verschuiven, maar die stemden in.
Q 13Welke massa namen de Amerikanen aanvankelijk aan voor Spoetnik 1 door een vermeende kommafout?
8,36 kg
Q 21Ter ere van wie woonde Koroljov op 15 september 1957 een viering in Kaloega bij?
Konstantin Tsiolkovski
Twee dagen later gaf hij in een speech een laatste hint over komende satellietlanceringen, zonder opzien te baren.
Q 22Hoeveel bouten verbonden de twee helften van Spoetnik 1?
36
De huid van de bol was 2 mm dik.
Q 23Bij welke temperatuur sloeg de ventilatorschakelaar van Spoetnik 1 aan?
30 °C
Bij 23 °C schakelde dezelfde schakelaar de ventilator weer uit.
Q 24Welke hond diende bij Spoetnik 2 als controlehond voor de technische uitrusting?
De draagkracht van hun eigen raketten was veel geringer, waardoor de werkelijke massa ongeloofwaardig klonk.
Q 14Welke totale diameter hadden de twee aan elkaar geklonken halve bollen van Spoetnik 1?
58 cm
Met hars behandelde rubberen O-ringen zorgden voor een hermetische afsluiting van de bol.
Q 15Hoeveel dagen duurde de vlucht van Spoetnik 1?
92 dagen
Op 4 januari 1958 verbrandde de kunstmaan in de dampkring.
Q 16Waarom was de onderste bolhelft van Spoetnik 1 geanodiseerd?
Koel blijven in de ruimte
De bovenste helft was juist bedekt met een gepolijst hitteschild van 1 mm dik.
Q 17Boven welke zee verbrandde Spoetnik 2 op 14 april 1958?
Caraïbische Zee
De kunstmaan had toen 162 dagen in de ruimte doorgebracht.
Q 18Uit hoeveel volgstations bestond de Sovjetketen die de R-7 en de kunstmanen moest volgen?
13
De stations lagen verspreid van Tjoeratam tot Kamtsjatka en de Krim.
Q 19Hoeveel omlopen om de Aarde maakte Spoetnik 1 voordat hij in de dampkring verbrandde?
1.440
De toegenomen wrijving maakte een einde aan deze legendarische eerste ruimtevlucht.
Q 20Waaraan deden de VS volgens een adviseur van Eisenhower niet mee na de lancering van Spoetnik 1?
Basketbal in de ruimte
De publieke opinie eiste een snelle reactie en dwong de regering tot andere gedachten.
Moesjka
Militaire artsen kozen drie honden uit tien beschikbare dieren; Albina stond reserve.
Q 25In welke hoek stonden de twee antennes van Spoetnik 1 ten opzichte van elkaar?
70°
Een veermechanisme schoof de antennes uit zodra de bol zich van de draagraket losmaakte.
Q 26Hoe heette het telemetriesysteem van de draagraket van Spoetnik 2?
Tral
Het systeem vrat stroom, terwijl de batterijen van die tijd beperkt waren.
Q 27Welke toekomstige kosmonaut berekende de juiste lanceerbaan voor Spoetnik 1?
Georgi Gretsjko
De minikunstmaan werd in opdracht van 25 november 1956 ontworpen.
Q 28Van welk Amerikaans grondstation vingen de Chinezen theodolietgegevens over Spoetnik 2 op?
Perth
De Chinezen speelden die gegevens door aan de Sovjets, waardoor het contact bij de derde overvlucht veel beter verliep.
Q 29Van welke sondeerraket was de hondencapsule van Spoetnik 2 afkomstig?
R-2A
De aluminium capsule was 80 cm lang en had een diameter van 64 cm.
Q 30Op welke frequenties zond de radiozender van Spoetnik 1 uit?
20,005 en 40,002 MHz
De zender had een vermogen van slechts 1 W.