Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Ateny to stolica Grecji i jedno z najstarszych miast Europy: od mykeńskiej warowni na Akropolu, przez złoty wiek demokracji, po nowoczesną metropolię. Quiz sprawdza wiedzę o historii miasta, jego wzgórzach, zabytkach i muzeach, a także o Partenonie: jego budowniczych, rzeźbach i burzliwych losach. Pytania mają różny poziom trudności, od mitu o sporze bogów po detale architektury.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jakie drzewko podarowała Ateńczykom Atena w sporze z Posejdonem o patronat?
oliwne
Scenę sporu obojga bogów ukazywał zachodni tympanon Partenonu; zakończyć miał go symboliczny piorun Zeusa.
Q 02Jaki klimat panuje w Atenach?
subtropikalny śródziemnomorski
Zimy są tu łagodne, a lata długie, ciepłe i częściowo gorące.
Q 03W którym roku odbyły się w Atenach pierwsze nowożytne igrzyska olimpijskie?
1896
Zawody rozegrano na odrestaurowanym marmurowym stadionie, wzniesionym pierwotnie około 330 roku p.n.e.
Q 04Na okres czyjego przywództwa, w latach 443–429 p.n.e., przypadł szczególny rozkwit Aten?
Peryklesa
Zmodernizowano wtedy Akropol, a miasto połączono fortyfikacjami z dwoma portami nad zatoką.
Q 05Czym Posejdon uderzył w kamień, by obdarować Ateńczyków źródłem?
trójzębem
Dar nie zachwycił mieszkańców, bo woda w źródełku okazała się słona.
Q 06Który region koordynuje działania gmin tworzących Wielkie Ateny?
Attyka
Gminy aglomeracji wraz z Pireusem tworzą jeden miejski organizm o nieprzerwanej zabudowie, choć administracyjnie należą do różnych jednostek.
Q 07Która historyczna dzielnica Aten leży u stóp Akropolu?
Plaka
Malownicza zabudowa tej części miasta powstała w okresie panowania tureckiego.
Q 08Który rzeźbiarz nadzorował budowę Partenonu i wykonał jego elementy rzeźbiarskie?
Fidiasz
Świątynię poświęconą Atenie Partenos wzniesiono na ateńskim akropolu w połowie V w. p.n.e.
Q 09W jakim porządku architektonicznym zbudowano Partenon?
doryckim
Budowlę uważa się za najdoskonalszy przykład tego porządku; wzniesiono ją z białego marmuru pentelickiego.
Q 10Nad którą zatoką Morza Egejskiego rozciąga się równina zabudowana przez Ateny?
Sarońską
Od strony lądu tę szczelnie zabudowaną równinę zamykają cztery góry, a domy wspinają się częściowo także na ich zbocza.
Q 11Co po polsku oznacza przydomek Partenos, od którego pochodzi nazwa Partenonu?
Dziewica
Greckie słowo, od którego wzięła się nazwa, oznaczało izby niezamężnej kobiety i początkowo odnosiło się tylko do zachodniej części świątyni.
Q 12Które zielone wzgórze w środku Aten jest dla Greków jednym z symboli miasta?
Likawitos
Pod szczyt dowozi naziemna kolejka linowa, a rozległy park mieści amfiteatr, fort artyleryjski i średniowieczny kościółek św. Jerzego.
Q 13Jak nazywano umocnienia łączące starożytne Ateny z Pireusem i Faleronem?
Długie Mury
Obwarowany trójkąt miał w razie wojny pomieścić nawet do miliona osób, a zaopatrzenie oblężonym miała zapewnić silna flota.
Q 21Jak nazywa się marmurowy stadion w Atenach wybudowany około 330 roku p.n.e.?
Kallimarmaro
Obiekt, znany też jako Panathinaiko, odrestaurowano pod koniec XIX wieku na pierwsze nowożytne igrzyska olimpijskie.
Q 22W którym roku oddano do użytku nowe Muzeum Akropolu w Atenach?
2009
Awangardowy gmach stanął poza obrębem wzgórza; trafiły do niego m.in. pozostałości zachodniego fryzu Partenonu.
Q 23Którzy dwaj architekci prowadzili prace przy budowie Partenonu?
Iktinos i Kallikrates
Obaj blisko współpracowali z rzeźbiarzem, który według Plutarcha nadzorował prace na całym akropolu.
Q 14Czyje wojska oblegały Ateny, gdy w 1687 roku eksplodował magazyn amunicji w Partenonie?
Wenecjan
Skład amunicji urządzili w świątyni Turcy; wybuch zniszczył jej środkową część i uszkodził południowe metopy.
Q 15Z którego miasta król Otton Bawarski przeniósł w 1834 roku stolicę Grecji do Aten?
Nafplion
Ateny liczyły wtedy około 6 tysięcy mieszkańców; w okolicy placu Syntagma ruszyła budowa Pałacu Królewskiego, dzisiejszego gmachu parlamentu.
Q 16Który cesarz wyposażył Ateny w akwedukty i około 25 km tuneli rozprowadzających wodę?
Hadrian
Część tych podziemnych tuneli użytkowano jeszcze do lat 50. XX wieku.
Q 17Kto zaczął odbudowę Aten po perskim najeździe od wzniesienia nowych murów?
Temistokles
Persowie zniszczyli miasto w 480 roku p.n.e.; kilkadziesiąt lat później połączono je umocnieniami z portem w Pireusie.
Q 18Jakie święto, upamiętniające narodziny Ateny, było tematem fryzu Partenonu?
Panatenaje
W procesji ukazano 378 postaci ludzkich i boskich oraz 200 zwierząt, głównie koni.
Q 19Od którego roku w Atenach panowali Turcy?
1458
Pod ich rządami miasto zostało sprowadzone do drugorzędnej roli; z tego okresu pochodzi malownicza dzielnica u stóp Akropolu.
Q 20Z jakiego okresu pochodziła warownia na Akropolu, zalążek historycznych Aten?
mykeńskiego
Twierdza powstała w połowie II tysiąclecia p.n.e.; później wzgórze stało się miejscem kultu, a wokół wyrosło miasto z agorą i areopagiem.
Q 24W którym roku p.n.e. Ateny utraciły niepodległość na rzecz Macedonii?
338
Po Macedończykach miastem władali kolejno władcy hellenistyczni, a wreszcie Rzym.
Q 25Który rzymski wódz zdobył i złupił Ateny w 86 roku p.n.e.?
Sulla
Po tej klęsce miasto wyraźnie straciło na znaczeniu, choć rzymscy cesarze nadal otaczali je opieką; później pustoszyli je Herulowie i Wizygoci.
Q 26Ile kolumn liczyła kolumnada otaczająca Partenon?
46
Na dłuższych bokach stoi po 17 kolumn, na krótszych po 8, a każda ma 20 kanelur.
Q 27W którym roku p.n.e. rozpoczęła się budowa Partenonu?
447
Gmach stanął w dziewięć lat, a dekoracje zewnętrzne ukończono po kolejnych sześciu.
Q 28Co po raz pierwszy w świątyni zastosowano w Partenonie, by oświetlić posąg bogini?
okna
Dwa otwory umieszczono po obu stronach wnętrza, szerokiego na niespotykane wcześniej 20 m.
Q 29Budowa którego zbiornika wodnego w latach 1926–1929 oddaliła od Aten klęski suszy?
maratońskiego
Zbiornikowi towarzyszy 13-kilometrowy tunel-wodociąg; według mitu inwestycja zneutralizowała klątwę obrażonego boga mórz.
Q 30W którym roku zbudowano w Atenach synagogę Beit Szalom?
1935
To największa bożnica w mieście; kilka lat po jej wzniesieniu, w latach 1941–1944, Ateny znalazły się pod okupacją niemiecką.