Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Azerbejdżan leży na Kaukazie Południowym, nad Morzem Kaspijskim. To kraj gór, wulkanów błotnych i pól naftowych, którego stolica Baku jest najniżej położoną stolicą świata. Quiz sprawdza wiedzę o geografii i historii kraju – od starożytnych królestw po odzyskanie niepodległości – a także o językach, religii, muzyce i literaturze. Nie zabrakło pytań o samo Baku: jego zabytki, sport i polskie ślady w mieście.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jaki surowiec zaczęto w 1872 roku wydobywać w Baku na skalę przemysłową?
ropa naftowa
Odkrycie to zapoczątkowało ekspansywny rozwój miasta, które leży w pobliżu pól naftowych.
Q 02Jaki święty symbol kryje się w staroperskiej nazwie, od której pochodzi „Azerbejdżan”?
ogień
Korzenie tej etymologii sięgają zaratusztrianizmu, który niegdyś dominował w regionie.
Q 03W którym roku reprezentacja Azerbejdżanu wygrała Konkurs Piosenki Eurowizji?
2011
Zwycięski duet wyłoniono z półfinału 10 maja, a dzięki wygranej kraj zyskał prawo do organizacji kolejnego, 57. konkursu.
Q 04Z którym państwem Azerbejdżan graniczy wyłącznie poprzez eksklawę nachiczewańską?
Turcja
Nachiczewańska Republika Autonomiczna jest oddzielona od reszty kraju terytorium Armenii, która ogranicza ją od północy i wschodu.
Q 05Do jakiej rodziny językowej należy język azerbejdżański?
turkijska
Azerbejdżański jest językiem ojczystym około 92% mieszkańców; w kraju używa się też kilkunastu języków mniejszości.
Q 06W którym państwie mieszka więcej etnicznych Azerów niż w samym Azerbejdżanie?
Iran
Azerowie są tam zdecydowanie największą mniejszością; według szacunków CIA World Factbook stanowią co najmniej 16% ludności.
Q 07Jaka impreza sportowa odbyła się po raz pierwszy w historii właśnie w Baku, w 2015 roku?
Igrzyska Europejskie
Stolica gościła też kobiecy turniej tenisowy Baku Cup, zaliczany do cyklu WTA Tour, rozgrywany w latach 2011–2015.
Q 08Jakie zwierzę jest narodowym symbolem Azerbejdżanu?
koń karabachski
To jedna z najstarszych ras, ceniona za spokojny temperament, szybkość, elegancję i inteligencję; dziś jest zagrożona.
Q 09Jaki alfabet zastąpił cyrylicę w Azerbejdżanie po odzyskaniu niepodległości?
łaciński
Wcześniej, w epoce sowieckiej, standardowy alfabet zmieniano dwukrotnie: w latach 20. i ponownie w latach 30. XX wieku.
Q 10Który azerski wyrób UNESCO uznało w 2010 roku za arcydzieło niematerialnego dziedzictwa?
dywan
To tradycyjna, ręcznie robiona tkanina o gęstej teksturze, której wzory są charakterystyczne dla poszczególnych regionów kraju.
Q 11Który odłam islamu wyznaje większość muzułmanów w Azerbejdżanie?
szyizm
Mimo to konstytucja nie ustanawia religii państwowej, a w sondażu Gallupa tylko 21% badanych uznało religię za ważną część codziennego życia.
Q 12Która XII-wieczna budowla w Mieście Wewnętrznym Baku nosi azerską nazwę Qız qalası?
Baszta Dziewicza
Otoczone murami Miasto Wewnętrzne to najstarsza część stolicy, sięgająca IX wieku.
Q 13W którym roku Azerbejdżan odzyskał kontrolę nad samym Górskim Karabachem?
2023
Niemal cała ludność regionu wyjechała wówczas do Armenii, a nieuznawaną republikę oficjalnie rozwiązano z dniem 1 stycznia 2024.
Q 21Na jakim instrumencie, rodzaju lutni, gra azerski wędrowny bard – aszyg?
saz
Poetycki gatunek aszyków rozkwitł w literaturze azerbejdżańskiej w XVI wieku.
Q 22Odcinkiem której rzeki biegnie krótka granica Nachiczewanu na północnym zachodzie?
Araks
Granica ta ma zaledwie 15 km – to najkrótszy z lądowych odcinków granicznych kraju, liczących łącznie 2648 km.
Q 23W którym mieście urodził się średniowieczny poeta Nezami, autor „Kwintetu”?
Gandża
Od miejsca urodzenia poeta zyskał przydomek Gandżawi; jego dzieło składa się z pięciu romantycznych poematów.
Q 24Od imienia którego perskiego satrapy wywodzi się nazwa „Azerbejdżan”?
Q 14Na którym półwyspie leży Baku?
Apszeroński
Miasto zajmuje południową część półwyspu, nad Zatoką Bakijską, w sąsiedztwie pól naftowych.
Q 15Prawie połowa jakich form przyrody istniejących na Ziemi skupia się w Azerbejdżanie?
wulkany błotne
Zjawisko to było nominowane w plebiscycie New7Wonders of Nature.
Q 16Jak nazywa się klasyczna muzyka Azerbejdżanu, oparta na modalnym śpiewie?
mugam
Tradycyjne instrumenty to kamancza, balaban, tar i nagara, a sam styl jest wspólną tradycją ludów Kaukazu i Azji Środkowej.
Q 17Ile metrów poniżej poziomu morza leży Baku, najniżej położona stolica świata?
28
Baku jest zarazem największym miastem świata położonym w depresji oraz najstarszym i największym portem nad Morzem Kaspijskim.
Q 18Który lud podbił Azerbejdżan w XI wieku i dał początek dzisiejszym Azerom?
Seldżucy
Ich imperium wkroczyło na te ziemie w 1067 roku, a formowanie się narodu azerbejdżańskiego zakończyło się w XIII wieku.
Q 19Pod jaką nazwą znana jest pacyfikacja Baku przez armię radziecką w 1990 roku?
Czarny Styczeń
Zginęły wtedy 132 przypadkowe osoby cywilne, a ponad 600 zostało rannych; ofiary upamiętnia Aleja Szahidów.
Q 20Jak nazywa się najwyższy szczyt Azerbejdżanu, wznoszący się na 4466 m?
Bazardüzü
Trzy pasma górskie kraju obejmują łącznie około 40% jego powierzchni.
Atropates
Pod rządami Aleksandra Macedońskiego przywrócono go do władzy jako satrapę Medii; o jego imieniu wspominali Diodor Sycylijski i Strabon.
Q 25Który polski architekt zaprojektował rezydencję Tagijewa, dziś Muzeum Historii Azerbejdżanu?
Józef Gosławski
W stolicy Azerbejdżanu działają dziś polonijne organizacje, między innymi Centrum Polskiej Kultury „Polonia”.
Q 26Jakiego legendarnego bohatera opiewa epos czczony przez Azerów, Turkmenów i Uzbeków?
Köroğlu
Kilka udokumentowanych wersji eposu przechowuje Instytut Rękopisów Narodowej Akademii Nauk Azerbejdżanu.
Q 27Gdzie zawarto traktat z 1828 roku, który wraz z gulistańskim wyznaczył granicę Rosji i Persji?
Turkmenczaj
Układy te zamknęły dwie wojny z lat 1804–1813 i 1826–1828, po których kaukaskie terytoria przypadły carskiemu imperium.
Q 28Który kompozytor i dyrygent jest najbardziej znaną postacią azerskiej muzyki poważnej?
Üzeyir Hacıbəyov
Kraj ma też tradycje jazzowe, a co roku odbywa się w nim „Baku Jazz Festival”.
Q 29Jak, obok Szyrwanu, nazywano przed 1918 rokiem obszar dzisiejszego Azerbejdżanu?
Arran
Samą nazwę „Azerbejdżan” odnoszono wcześniej wyłącznie do sąsiedniego regionu na północnym zachodzie dzisiejszego państwa irańskiego.
Q 30Od którego roku działa w Baku Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej?
2001
Już w latach 1917–1920 w mieście funkcjonowała polska placówka o charakterze konsularnym.