Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Dzień Ziemi to coroczne wiosenne święto, które ma przypominać politykom i obywatelom, jak kruchy jest ekosystem naszej planety. Jego korzenie sięgają konferencji UNESCO z 1969 roku i studenckich akcji w Stanach Zjednoczonych. W tym quizie sprawdzisz, co wiesz o historii obchodów, proklamacji ONZ i o tym, dlaczego w Nowym Jorku rozbrzmiewa dzwon w dniu równonocy. Druga część pytań dotyczy elektroodpadów: które metale kryją się w starych świetlówkach i bateriach, co grozi za wyrzucenie pralki do zwykłego śmietnika i jakie prawa ma konsument.
Wszystkie 27 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Którego dnia każdego roku przypada Dzień Ziemi?
22 kwietnia
Organizatorzy podkreślają, że to dzień swoistej równowagi, który ma pomóc odrzucić różnice między ludźmi odmiennych ras i religii.
Q 02Jaki szkodliwy metal zawierają niektóre świetlówki?
rtęć
Po przeniknięciu do organizmu ten metal uszkadza nerki, zaburza wzrok, słuch i mowę, a nawet deformuje kości.
Q 03Jaki syntetyczny gaz o oznaczeniu R-12 chłodzi starsze lodówki i klimatyzatory?
freon
Gaz ten jest szczególnie szkodliwy dla warstwy ozonowej i wciąż spotyka się go w urządzeniach starszego typu.
Q 04Jaki materiał o właściwościach izolacyjnych w sprzęcie elektrycznym wywołuje pylicę i raka płuc?
azbest
Choć powoduje groźne choroby, materiał ten trafiał do urządzeń elektrycznych i elektronicznych właśnie ze względu na swoje właściwości izolacyjne.
Q 05Jakim pierwiastkiem powleka się elementy metalowe, aby uchronić je przed korozją?
chrom
Ten sam pierwiastek znajduje się w luminoforze lamp kineskopowych, a zatrucie nim objawia się chorobami skóry i alergią.
Q 06Który metal jest w elektronice składnikiem stopów lutowniczych i szkła kineskopowego?
ołów
Wchłonięty do organizmu metal trafia z krwią do wątroby, płuc, serca i nerek, a ostatecznie kumuluje się w kościach i niszczy szpik.
Q 07Którą rocznicę pierwszego Dnia Ziemi świętowano w USA w 2000 roku, ku niezadowoleniu krytyków?
30.
Krytycy uznali te obchody za przykład rozmieniania idei na drobne, między innymi z powodu wyboru rzecznika kampanii.
Q 08W jakich dniach zwykle odbywa się ceremonia z Dzwonem Pokoju w siedzibie ONZ?
20 lub 21 marca
Ceremonia przypada na moment, w którym Słońce wchodzi do gwiazdozbioru Barana, czyli na równonoc wiosenną.
Q 09Który amerykański senator wypromował doroczne obchody Dnia Ziemi?
Gaylord Nelson
Senator postanowił wykorzystać polityczną aktywność studentów z lat 70., aby nadać akcji nową jakość.
Q 10Jaki toksyczny metal kryje się w bateriach urządzeń elektrycznych?
kadm
Ten metal zaburza metabolizm wapnia, co prowadzi do deformacji szkieletu, a także wywołuje nadciśnienie i zmiany nowotworowe.
Q 11Jaki moment wyznaczono w proklamacji ONZ z 1971 roku na obchody Dnia Ziemi?
równonoc wiosenną
Ten termin wypada zwykle 20 lub 21 marca, gdy Słońce przechodzi do gwiazdozbioru Barana.
Q 12Który aktor został rzecznikiem jubileuszowych obchodów Dnia Ziemi w 2000 roku?
Leonardo DiCaprio
Wybór ten okazał się kontrowersyjny, bo krytycy szybko wytknęli aktorowi jego własny, mało ekologiczny styl życia.
Q 13Ilu młodych ludzi wzięło udział w akcjach pierwszego Dnia Ziemi w całych Stanach Zjednoczonych?
20 milionów
Polityczna aktywność studentów w latach 70. budziła żywe zainteresowanie mediów, co napędziło oddolny ruch poparcia.
Q 21W którym roku Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło Międzynarodowy Dzień Matki Ziemi?
2009
Decyzja ONZ była niezależna od obchodów zapoczątkowanych w USA, choć wybrano dokładnie tę samą kwietniową datę.
Q 22Kto koordynował działania młodzieży podczas pierwszego Dnia Ziemi w 1970 roku?
Denis Hayes
Koordynator był świeżo upieczonym absolwentem Uniwersytetu Stanford i kończył wtedy drugi kierunek na Harvardzie.
Q 23Jaką funkcję pełnią w urządzeniach elektrycznych związki PCB?
chłodzącą, smarującą i izolującą
Po dostaniu się do organizmu te związki powodują uszkodzenia wątroby, osłabienie odporności oraz zaburzenia neurologiczne i hormonalne.
Q 14Z czym, według krytyków, kojarzy się dziś Dzień Ziemi większości mieszkańców USA?
krótką migawką w telewizji
Chodzi o trzydziestosekundowe ujęcia dzieci szkolnych zbierających śmieci lub sadzących drzewka, które zdaniem krytyków strywializowały święto.
Q 15Burmistrz którego miasta jako pierwszy ogłosił Dzień Ziemi w marcu 1970 roku?
San Francisco
Ogłoszenie nastąpiło 21 marca 1970 roku, czyli w dniu równonocy wiosennej, a nie w kwietniu, jak obchodzi się święto dzisiaj.
Q 16Jakim pojazdem, zdaniem krytyków, aktor DiCaprio lubił podkreślać swoją męskość?
ogromnym samochodem terenowym
Krytycy wytykali, że taki pojazd produkuje znacznie więcej spalin niż zwykły samochód osobowy.
Q 17Co rozbrzmiewa w siedzibie ONZ, gdy Słońce przechodzi do gwiazdozbioru Barana?
Dzwon Pokoju
Siedziba ONZ, w której odbywa się ta ceremonia, znajduje się w Nowym Jorku, a po angielsku instrument nosi nazwę Peace Bell.
Q 18Podczas kręcenia którego filmu w Tajlandii DiCaprio stał się celem protestów ekologów?
„Niebiańska plaża”
Zdjęcia realizowano na terenie tajskiego parku narodowego, a protestowali miejscowi działacze ruchów ekologicznych.
Q 19Który sekretarz generalny ONZ poparł ideę Dnia Ziemi i podpisał proklamację w jego sprawie?
U Thant
Proklamacja została podpisana 26 lutego 1971 roku i wyznaczyła termin, w którym Narody Zjednoczone obchodzą to święto.
Q 20Ile grup elektroodpadów wyróżnia załącznik nr 6 do ustawy z 11 września 2015 roku?
10
Pierwsza grupa obejmuje wielkogabarytowe urządzenia gospodarstwa domowego, takie jak chłodziarki, pralki i zmywarki.
Q 24Kto jako pierwszy zaproponował ogólnoświatowy Dzień Ziemi na konferencji UNESCO w 1969 roku?
John McConnell
Konferencja UNESCO, na której padła ta propozycja, poświęcona była środowisku naturalnemu.
Q 25Związki którego pierwiastka, stosowane w komputerach, szkodzą układowi rozrodczemu?
bromu
Po przeniknięciu do środowiska związki te wywołują u ludzi i zwierząt także problemy neurologiczne.
Q 26W którym roku po raz pierwszy obchodzono Międzynarodowy Dzień Matki Ziemi ogłoszony przez ONZ?
2010
Pierwsze obchody odbyły się rok po decyzji Zgromadzenia Ogólnego, które ustanowiło to święto.
Q 27Z ilu uczelni pochodzili studenci, którzy włączyli się w obchody Dnia Ziemi w 1970 roku?
2 tys.
Oprócz uczelni w pierwsze obchody zaangażowało się także około 10 tysięcy szkół niższego szczebla.