Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Góra lodowa to bryła lodu słodkowodnego oderwana od lodowca, lądolodu lub lodowca szelfowego. Większość jej masy kryje się pod wodą, a dryfujące olbrzymy potrafią zagrozić żegludze. W quizie sprawdzisz, co wiesz o typach i barwach gór lodowych, o ich topnieniu i dryfie, o Arktyce i Antarktyce oraz o tym, kto je śledzi i nazywa. Pytania mają różny poziom trudności – od podstaw po szczegóły dla znawców stref polarnych.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Po zatonięciu którego statku powołano w 1914 roku Międzynarodowy Patrol Lodowy?
„Titanic”
Statek zatonął po zderzeniu z górą lodową w nocy z 14 na 15 kwietnia 1912 roku.
Q 02Która wyspa jest źródłem większości gór lodowych półkuli północnej?
Grenlandia
Duże jęzory lodowcowe schodzą z tamtejszego lądolodu dolinami do morza, cieląc się i tworząc liczne góry lodowe.
Q 03Co powoduje topnienie nawodnej części góry lodowej?
Energia cieplna Słońca
Tempo zależy od szerokości geograficznej i pogody: temperatury powietrza, zachmurzenia i występowania mgieł.
Q 04Do jakiej bryły zbliżony jest kształt góry lodowej zwanej po angielsku „pinnacled iceberg”?
Piramidy
Taka góra ma jeden centralny wierzchołek albo kilka strzelistych.
Q 05Według jakich dwóch cech klasyfikuje się góry lodowe?
Kształtu i rozmiaru
Dwie główne klasyfikacje opracowały Międzynarodowy Patrol Lodowy i Światowa Organizacja Meteorologiczna.
Q 06Jaka mniej więcej część masy góry lodowej jest pod wodą przy gęstości lodu 0,9 g/cm³?
89%
Im lżejszy lód, tym mniej go pod wodą: w Arktyce średnia gęstość góry lodowej to 0,83 g/cm³, co daje 81% masy pod powierzchnią.
Q 07Dlaczego góry lodowe są zwykle idealnie białe?
Lód odbija całe światło widzialne
Światło rozprasza dodatkowo niejednorodność lodu, który powstaje w wyniku kompresji śniegu.
Q 08Co robi woda z roztopów, która wniknęła w szczeliny góry lodowej?
Zamarza i rozsadza lód
Dzieje się tak na przykład po nastaniu nocy, gdy woda z dziennych roztopów tkwi już głęboko w bryle.
Q 09Jak nazywa się góra lodowa o regularnym kształcie, pionowych ścianach i płaskim wierzchołku?
Stołowa
Większość takich gór powstaje, gdy od lodowców szelfowych odłamują się olbrzymie bryły lodu.
Q 10Czym góry lodowe Arktyki różnią się od antarktycznych?
Są mniejsze i łatwiej się rozpadają
Mają też bardziej nieregularne kształty niż olbrzymy z południowej strefy polarnej.
Q 11W jakich zbiornikach poza morzami występują góry lodowe?
Jeziorach zasilanych przez lodowce
Na morzach góry lodowe pływają u brzegów Antarktydy oraz w wodach arktycznych i subarktycznych.
Q 12Jaką barwę mogą przybierać góry lodowe, gdy Słońce stoi nisko nad horyzontem?
Złocistą do czerwonej
Część promieniowania słonecznego ulega wtedy refrakcji i zostaje pochłonięta przez atmosferę.
Q 13Jak nazywa się typ góry lodowej z U-kształtnym przecięciem i dwiema kolumnami po bokach?
Suchy dok
Q 21Jakie pozostają ściany pochylonej góry lodowej, które nigdy nie były zanurzone w wodzie?
Chropowate
Taka góra przechyla się, gdy po odłamaniu fragmentów lodu traci stateczność; jej warstwy lodu układają się ukośnie lub pionowo.
Q 22Która instytucja monitoruje antarktyczne góry lodowe i nadaje im nazwy?
US National Ice Center
Nazwę dostają tylko te góry, które spełniają kryteria minimalnej wielkości.
Q 23Jaką powierzchnię ma Lodowiec Szelfowy Rossa, największy lodowiec szelfowy świata?
473 tys. km²
Leży w południowej części Morza Rossa w Antarktydzie Zachodniej i ma kształt podkowy.
Przecięcie żłobi falowanie, a jego podstawa znajduje się na linii wody lub poniżej niej.
Q 14Czego jest mało w lodzie góry lodowej, która mieni się na niebiesko?
Pęcherzyków powietrza
Zwykły lód lodowcowy jest niejednorodny, dlatego odbija i rozprasza padające na niego promienie słoneczne.
Q 15Które państwo Europy Środkowej współfinansowało w 2014 roku Międzynarodowy Patrol Lodowy?
Polska
Wśród państw finansujących patrol były też m.in. Japonia, Panama i Grecja.
Q 16Którą część widma woda pochłania najsilniej, przez co lód pod wodą wydaje się niebieskawy?
Czerwoną i żółtą
Najsilniej pochłaniane jest promieniowanie o dłuższych falach, więc oczy rejestrują tylko pozostałe barwy – błękity.
Q 17Co prawdopodobnie nadaje niektórym górom lodowym zieloną barwę?
Śladowe ilości materii organicznej
Trafia ona do lodu z wody morskiej lub powietrza; mogą to być organizmy morskie, takie jak plankton roślinny.
Q 18Co oznacza litera A, B, C lub D w nazwie antarktycznej góry lodowej?
Kwadrant kontynentu
Drugi człon nazwy to numer porządkowy – każda nowa góra otrzymuje kolejny.
Q 19W którym roku od Lodowca Szelfowego Rossa oderwała się olbrzymia góra lodowa B-15?
2000
Stało się to w marcu, a już po kilku dniach góra rozpadła się na dwa fragmenty.
Q 20Co sprawia, że góra lodowa przybiera kształt kopulasty?
Wywrócenie się po silnej erozji
Takie góry mają gładkie, wyrównane ściany i zaokrąglony wierzchołek.
Q 24Do którego fiordu uchodzi Jakobshavn Isbræ, najbardziej znany grenlandzki lodowiec?
Ilulissat
Po grenlandzku lodowiec ten nosi nazwę Sermeq Kujalleq.
Q 25Jaką powierzchnię miała B-15, największa góra lodowa wiarygodnie zmierzona z satelitów?
11 000 km²
Oderwała się od Lodowca Szelfowego Rossa, a jej rozmiar oszacowano na podstawie zdjęć satelitarnych.
Q 26Jaką co najmniej szerokość ma góra lodowa według Międzynarodowego Patrolu Lodowego?
15 m
Ta sama definicja wymaga, by odłamana od lodowca masywna bryła wystawała nad powierzchnię morza na co najmniej 5 m.
Q 27Na której kanadyjskiej wyspie leży lodowiec szelfowy Ward Hunt, źródło wielu wysp lodowych?
Ellesmere’a
Wskutek zmian klimatycznych lodowiec ten zanika – więcej lodu się od niego odrywa, niż przybywa.
Q 28Jaką powierzchnię musi przekraczać góra lodowa według Światowej Organizacji Meteorologicznej?
300 m²
Definicja obejmuje bryły o dowolnym kształcie – zarówno pływające po powierzchni wody, jak i osiadłe na mieliźnie.
Q 29Przez którą cieśninę wyspy lodowe z Wiru Morza Beauforta wypływają na Ocean Atlantycki?
Fram
Zanim opuszczą Arktykę, przez pewien czas kołują w wirze.
Q 30Do którego roku funkcjonowała stacja badawcza działająca od 1952 roku na wyspie lodowej T-3?
1974
Na T-3, znanej też jako Fletcher’s Ice Island, prowadzono m.in. badania z zakresu akustyki.