Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Kreta to największa wyspa Grecji: góry sięgające niemal 2500 m, skaliste wybrzeża i jasne plaże, a do tego kilka tysięcy lat burzliwej historii. Quiz prowadzi od pierwszych osad i pałaców epoki brązu, przez rządy Rzymu, Bizancjum i Wenecji, aż po XX wiek. Osobna porcja pytań dotyczy pałacu w Knossos: jego odkrywców, budowy i mitów, które się z nim wiążą. Pytania mają różny stopień trudności, od rozgrzewki po zagadki dla znawców wyspy.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jaka kultura rozwijała się na Krecie w latach 3000–1500 p.n.e.?
minojska
W tym czasie powstały pałace w Knossos i Fajstos, a handel objął wschodnią część Morza Śródziemnego.
Q 02Z mitem o którym potworze związana jest budowla w Knossos na Krecie?
Minotaur
Z tą samą budowlą greckie mity łączą także Ariadnę i Dedala.
Q 03Które miasto jest największym miastem Krety i siedzibą jej władz?
Heraklion
Do największych miast wyspy należą też Chania, Retimno, Jerapetra, Ajos Nikolaos oraz Sitia.
Q 04Z czym odkrywcom pałacu w Knossos skojarzył się mocno zagęszczony układ ścian?
labiryntem
Dolny poziom pałacu tworzyły liczne małe pomieszczenia oddzielone wąskimi korytarzami.
Q 05Imię którego legendarnego króla nosi pałac odsłonięty w Knossos?
Minos
Budowla pochodzi z okresu 2000–1400 p.n.e. i była wielokrotnie przebudowywana oraz rozbudowywana.
Q 06Na jaki kolor pomalowano kolumny pałacu w Knossos?
czerwony
Ściany pokryto freskami, a posadzki sal reprezentacyjnych wyłożono płytami z kamienia.
Q 07Jaka niemiecka formacja stoczyła w 1941 roku zażartą bitwę o Kretę?
strzelcy spadochronowi
Wyspy broniły oddziały alianckie; pod koniec wojny Niemcy wycofali się z Krety.
Q 08Kto w 1899 roku rozpoczął wykopaliska na wielką skalę w Knossos?
Arthur Evans
Od 1884 roku kierował Ashmolean Museum w Oksfordzie, a przed rozpoczęciem prac odkupił teren całego wzgórza.
Q 09Które miejsce pod względem powierzchni zajmuje Kreta wśród wysp śródziemnomorskich?
piąte
Kreta jest zarazem największą wyspą Grecji; jej krajobraz tworzą skaliste wybrzeża i szerokie, jasne plaże.
Q 10W którym eposie Kreta jest opisywana jako wyspa posiadająca 100 miast?
„Iliada”
Dziś do największych miast wyspy zalicza się m.in. Chanię, Retimno i Jerapetrę.
Q 11Z jakich skał osadowych jest głównie zbudowana Kreta?
wapienie
Dzięki takiej budowie na wyspie jest wiele jaskiń, a także wąwozy.
Q 12Z jakiej epoki pochodzą pierwsze świadectwa osadnictwa na Krecie?
neolit
Domy budowano wtedy najpierw z wypalanych cegieł, a gospodarka opierała się na uprawie ziemi i hodowli zwierząt.
Q 13Kto zdobył Kretę w 1204 roku?
Wenecjanie
Ich rządy na wyspie trwały aż do podboju osmańskiego w 1669 roku.
Q 14Kto zajął Knossos około roku 1450 p.n.e.?
Q 21Które miasto Rzymianie ustanowili stolicą prowincji Creta et Cyrenaica?
Gortyna
Rzymianie podbili wyspę w 69 p.n.e.; pozostałości archeologiczne tego miasta należą dziś do atrakcji turystycznych.
Q 22Jak nazywany jest okres 3100–2100 p.n.e. w dziejach Krety?
przedpałacowy
Pojawiają się wtedy ślady wytwarzania narzędzi z brązu i użycia koła garncarskiego, a w grobach złota biżuteria.
Q 23Jak nazywa się duże lotnisko w Chanii na Krecie?
Daskalogiannis
Chania była też stolicą Krety w latach 1898–1971.
Jaką wysokość ma Pachnes, najwyższy szczyt gór Lefka Ori na Krecie?
Mykeńczycy
Kultura, która wzniosła tamtejszy pałac, rozwijała się na wyspie od około 3000 p.n.e.
Q 15Na której płycie tektonicznej umiejscowiona jest Kreta?
egejskiej
Płyta ta napiera na płytę afrykańską, a tarcia powodują częste trzęsienia ziemi.
Q 16Jak nazywa się najwyższy szczyt Gór Idajskich na Krecie?
Psiloritis
Szczyt ma 2456 m n.p.m., a całe pasmo leży w środkowej części wyspy.
Q 17Pod czyim panowaniem znajdowała się Kreta w latach 824–961?
arabskim
Od 961 roku wyspa wróciła do Cesarstwa Bizantyjskiego.
Q 18W którym roku, po podziale Cesarstwa Rzymskiego, Kreta przypadła Bizancjum?
395
Bizancjum utraciło wyspę w 824 roku i odzyskało ją dopiero w 961.
Q 19Jak nazywają się duże gliniane naczynia na zapasy odkryte w magazynach w Knossos?
pitos
Przechowywano w nich zboże, oliwę i wino; magazyny mieściły się w najniższej części pałacu.
Q 20Jaką długość ma w przybliżeniu linia brzegowa Krety?
1040 km
Skaliste wybrzeża przeplatają się tu z szerokimi, jasnymi plażami.
2452 m
Lefka Ori, czyli Góry Białe, leżą w zachodniej części wyspy.
Q 25Przedłużeniem których gór są zachodnie fragmenty Krety?
Dynarskich
15 milionów lat temu Kreta była jeszcze częścią Europy kontynentalnej.
Q 26Która dynastia przejściowo opanowała Kretę w epoce hellenistycznej?
Ptolemeusze
W 69 p.n.e. wyspę podbili Rzymianie i włączyli ją do prowincji Creta et Cyrenaica.
Q 27Po które wyspy, obok Sycylii, sięgał handel Krety w czasach budowy pałaców?
Wyspy Liparyjskie
Handel obejmował wschodnią część Morza Śródziemnego; w tym samym czasie powstały pałace w Knossos i Fajstos.
Q 28Losu którego zabytku obawiano się, przerywając w 1878 roku prace w Knossos?
ateński Akropol
Wyspa była wtedy pod panowaniem tureckim; wykopaliska na wielką skalę ruszyły dopiero po zmianie prawa archeologicznego.
Q 29Który starożytny port na wschodzie Krety leży dziś na dnie morskim?
Olus
Wschodnia część wyspy zanurza się, a zachodnia unosi, dlatego dawny port w Falasarnie leży dziś na skałach.
Q 30Który niemiecki naukowiec napisał książkę „Tajemnica Krety” o roli pałacu w Knossos?
Hans Georg Wunderlich
Uznał w niej kreteńskie pałace za wielkie kompleksy zorganizowanego kultu zmarłych; koncepcja spotkała się z szerokim sprzeciwem w środowisku naukowym.