Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Mojżesz to przywódca Izraelitów w czasie wyjścia z Egiptu i wędrówki do Ziemi Obiecanej, prorok i prawodawca czczony przez judaizm, chrześcijaństwo i islam. Quiz obejmuje biblijną historię od kosza na Nilu po górę Abarim, ale też mniej znane wersje: opowieść Józefa Flawiusza o wojnie z Etiopią, hellenistyczną legendę Artapanosa o Mojżeszu jako wynalazcy hieroglifów i antysemicką plotkę przytaczaną przez Tacyta. Osobna część dotyczy przejścia przez Morze Czerwone: od biblijnego opisu po hipotezy o Jeziorach Gorzkich i nawiązania w polskiej kulturze.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Kogo Mojżesz ustanowił arcykapłanem?
Aarona
Mojżesz wybudował też przybytek, by lud nie musiał za każdym razem wchodzić na górę Synaj, aby się modlić.
Q 02Na ile lat tułaczki Bóg skazał Hebrajczyków za szemranie po powrocie zwiadowców?
40 lat
Bóg oznajmił, że do Ziemi Obiecanej wejdą dopiero synowie szemrzących.
Q 03O co Mojżesz uprosił Boga, by Izraelici nie pomarli podczas wędrówki przez pustynię?
pokarm z nieba i wodę ze skały
Wkrótce potem pod Refidim Izraelici zwyciężyli napastników dzięki wzniesionym rękom Mojżesza.
Q 04Ile lat według Biblii żył Mojżesz?
120 lat
Część badaczy uważa, że Mojżesz nie jest postacią historyczną, choć nie wyklucza istnienia osoby, która stała się jego pierwowzorem.
Q 05Spisanie jakiego dzieła tradycja żydowska i chrześcijańska przypisywała Mojżeszowi?
Pięcioksięgu
Wyjątkiem jest opis śmierci Mojżesza; część biblistów dopuszcza, że niektóre urywki tego dzieła są jego autorstwa.
Q 06Które plemię Mojżesz ustanowił opiekunami przybytku?
Lewiego
Później Mojżesz wysłał zwiadowców do ziemi kananejskiej, ale ci wrócili strwożeni potęgą jej mieszkańców.
Q 07Od jakiej klęski Józef uratował Egipcjan, zanim ci zapomnieli o jego zasługach?
siedmioletniego nieurodzaju
Według Flawiusza od tamtych wydarzeń minęło ponad 400 lat, gdy Egipcjanie zaczęli ciemiężyć Izraelitów.
Q 08Do jakiego miasta na pustyni uciekł Mojżesz z Egiptu według Flawiusza?
Madiane
Mimo zwycięstwa nad najeźdźcami nastroje Egipcjan nie były Mojżeszowi przychylne, dlatego wybrał ucieczkę.
Q 09Jak w relacji Flawiusza ma na imię żona Mojżesza, córka Raguela?
Safora
Mojżesz zyskał ją wraz ze stadami za uratowanie córek Raguela napadniętych przez pasterzy.
Q 10Co według tradycyjnej etymologii oznacza hebrajski rdzeń imienia Mojżesz?
wyciągać
Znaczenie to wiąże się z opowieścią o niemowlęciu wyłowionym z Nilu i adoptowanym przez córkę faraona.
Q 11Podczas jakiej katolickiej liturgii śpiewana jest Pieśń zwycięstwa z Księgi Wyjścia?
Wigilii Paschalnej
Wiąże się to z uznaniem przejścia przez morze za teologiczny typ chrztu.
Q 12Nad jakim plemieniem Izraelici zwyciężyli pod Refidim dzięki wzniesionym rękom Mojżesza?
Amalekitów
Po dotarciu na górę Synaj lud otrzymał od Boga dziesięć przykazań, które Mojżesz spisał.
Q 13Po ilu miesiącach ukrywania rodzice puścili małego Mojżesza w koszu na rzekę?
trzech
Według Flawiusza matka urodziła dziecko w ciszy, bo bóle porodowe były słabe, co pozwoliło ukryć je przed prześladowcami.
Q 21Walkę Jahwe z jakim morskim smokiem niektórzy badacze widzą w opowieści o przejściu przez morze?
Lewiatanem
Robert Luyster uważa, że zagłada Egipcjan w wodach wiąże się z hebrajską wizją szeolu i echem babilońskiego mitu o Marduku i Tiamat.
Q 22Jak według Flawiusza nazywała się córka króla Egiptu, która wyłowiła kosz z Mojżeszem?
Termutis
Kosz śledziła siostra dziecka, Miriam, która poradziła, by niemowlę karmiła kobieta z jego plemienia, czyli własna matka.
Q 23Jaki egipski wyraz, oznaczający „syn”, współcześni krytycy dostrzegają w imieniu Mojżesz?
mosu
Ten sam element występuje w imionach faraonów, takich jak Tutmosis czy Ahmosis.
Q 14W jakiej krainie, w nieznanym miejscu, został pochowany Mojżesz?
Moab
Przed śmiercią Mojżesz wyznaczył na wodza Jozuego, syna Nuna, a arcykapłanem był wówczas Eleazar.
Q 15Jak miał na imię ojciec Mojżesza?
Amram
Matką Mojżesza była Jokebed, a jego rodzeństwem Aaron i Miriam; ojciec był bratankiem własnej żony.
Q 16Do którego wieku p.n.e. jako czasu życia Mojżesza skłania się obecnie większość biblistów?
XIII
Archeologia nie dostarcza dowodów istnienia ani Mojżesza, ani exodusu, więc głównym źródłem pozostaje przekaz biblijny.
Q 17Ze względu na wrogość jakiego ludu Mojżesz obrał trudną drogę przez Pustynię Sin?
Filistynów
Droga miała prowadzić ku górze Synaj, gdzie Bóg kazał Izraelitom złożyć ofiarę.
Q 18W jakim przekładzie Biblii po raz pierwszy pojawia się nazwa „Morze Czerwone”?
Septuagincie
Grecki przekład powstał w hellenistycznym Egipcie i stał się podstawą kolejnych chrześcijańskich tłumaczeń, utrwalając tę nazwę.
Q 19Jakie znaczenie imienia Mojżesz podaje Józef Flawiusz w „Dawnych dziejach Izraela”?
ocalony
Flawiusz wywodził imię z egipskich słów: wodę Egipcjanie mieli nazywać „moy”, a ludzi uratowanych „eses”.
Q 20Gdzie Mojżesz dopuścił się grzechu, za który nie dane mu było wejść do Ziemi Obiecanej?
u źródeł Meriba
Mojżesz przewodził Izraelowi przez czterdzieści lat wędrówki po pustyni, ale kresu tej drogi nie przekroczył.
Q 24Kult jakiego greckiego boga był według Artapanosa w istocie kultem Mojżesza?
Hermesa
Artapanos utożsamił Mojżesza także z Muzajosem, a Orfeusza opisał jako jego ucznia.
Q 25Na jaką górę wstąpił u kresu życia Mojżesz wraz z Jozuem i arcykapłanem Eleazarem?
Abarim
Tam, gdy rozmawiali, zstąpiła na Mojżesza chmura i zniknął w wąwozie; Jozuego, syna Nuna, sam wyznaczył na wodza.
Q 26Jak według Flawiusza miała na imię etiopska żona Mojżesza, córka tamtejszego króla?
Tarbis
Mojżesz poślubił ją po tym, jak na czele armii egipskiej zdobył stolicę najeźdźców, miasto Saba.
Q 27Na jaki rok p.n.e. wskazuje dosłowne liczenie 480 lat od wyjścia z Egiptu do budowy świątyni?
1446
Panowanie Salomona przypada na X w. p.n.e.; część biblistów traktuje liczbę 480 symbolicznie, by pogodzić Biblię z opinią historyków.
Q 28Z jakim egipskim bóstwem Artapanos utożsamił Mojżesza-Muzajosa?
Thotem
Według ówczesnej mitologii bóstwo to było wielkim wynalazcą i filozofem, stąd Mojżesz miał wynaleźć m.in. statki i hieroglify.
Q 29W jakim miesiącu, według biblijnego zapisu, Salomon rozpoczął budowę domu dla Pana?
Ziw
Biblia określa ten miesiąc jako drugi i umieszcza początek budowy w czwartym roku panowania Salomona nad Izraelem.
Q 30Jak według Artapanosa nazywała się córka faraona, która adoptowała Mojżesza?
Merris
Jej ojcem miał być faraon Palmanothes, a mężem Chenefres, król jednego z małych państw egipskich.