Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Syberia to ogromna kraina w północnej Azji, ciągnąca się od Uralu po dział wód Oceanu Spokojnego. Przez stulecia kojarzyła się Polakom z zesłaniem, ale to także tajga, potężne rzeki i dziesiątki rdzennych ludów. Quiz prowadzi od geografii i przyrody, przez kozackie wyprawy, carskie reformy i traktaty z Chinami, aż po budowę Kolei Transsyberyjskiej oraz bogactwa naturalne regionu. Pytania mają różny poziom trudności: zaczniesz od podstaw, a skończysz na szczegółach dla znawców.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Które góry wyznaczają zachodnią granicę Syberii?
Ural
Na południu krainę zamykają stepy Kazachstanu oraz północne granice Mongolii i Chin, a na północy brzegi Oceanu Lodowatego.
Q 02Jaka formacja roślinna jest najbardziej typowym krajobrazem Syberii?
tajga
Jej pas ma szerokość 2–3 tys. km i dominują w nim drzewa iglaste, choć skład lasu zmienia się zależnie od regionu.
Q 03W którym mieście nad Pacyfikiem kończy się główny szlak Kolei Transsyberyjskiej?
Władywostok
Trasa zaczyna się w Moskwie i wiedzie m.in. przez Niżny Nowogród, Jekaterynburg, Omsk, Nowosybirsk, Krasnojarsk oraz Ułan Ude.
Q 04Do zlewiska którego oceanu należy większość syberyjskich rzek?
Arktycznego
Najważniejsze z nich to Ob, Jenisej, Lena, Angara, Irtysz, Jana, Indygirka i Kołyma; wiosną często wylewają.
Q 05Ile lat skończyła Kolej Transsyberyjska 5 października 2016 roku?
100
Z tej okazji przewidziano liczne uroczystości, zarówno państwowe, jak i przygotowane dla pasażerów.
Q 06Wydobycie jakiego surowca ruszyło w latach 60. XX wieku na Nizinie Zachodniosyberyjskiej?
ropy naftowej
Ta nizina ma średnią wysokość zaledwie 120 m i jest usiana drobnymi jeziorkami ukrytymi wśród lasów.
Q 07Jakiego kruszcu szukała ekspedycja, którą Piotr I wysłał w 1716 roku w górę Irtysza?
złota
Wyprawa zakończyła się niepowodzeniem, ale nad rzeką założono wtedy twierdzę Omsk.
Q 08Ile stref czasowych przekracza linia transsyberyjska z Moskwy nad Pacyfik?
8
To najdłuższa linia kolejowa na świecie: całkowita długość torów wynosi 9288,8 km.
Q 09W którym roku rozpoczęto budowę kolei transsyberyjskiej?
1891
Była to największa inwestycja transportowa w dotychczasowej historii Rosji; roboty posuwały się w tempie do ponad 600 kilometrów rocznie.
Q 10Który ataman kozacki poprowadził wyprawę zakończoną upadkiem chanatu syberyjskiego?
Jermak Timofiejewicz
Dowodził prywatnymi wojskami w służbie Stroganowów, jednego z najbogatszych rodów kupieckich Rosji, a zginął w 1585 roku w walkach z Kuczumem.
Q 11Reformy którego premiera wywołały w latach 1906–1917 masowe osadnictwo na Syberii?
Piotr Stołypin
Chłopi dostali dogodne warunki nabycia ziemi i tanie kredyty; dobrowolnie osiadło wtedy na wschodzie 3 mln ludzi, a obszar użytków rolnych się podwoił.
Q 12Którą linię zbudowano w latach 70. XX wieku, by ułatwić eksploatację wschodniej Syberii?
Bajkalsko-Amurska Magistrala
Trasa ma 4234 km i biegnie równolegle do Kolei Transsyberyjskiej, około 680–840 km na północ od niej.
Q 13Które miasto założono w 1632 roku nad Leną?
Jakuck
Wcześniej powstały Tomsk nad Tomem (1604) i Jenisejsk (1619); we wszystkich trzech miastach rezydowali w XVII wieku wojewodowie obwodowi.
Q 21Który traktat zakończył w 1689 roku wojnę Moskwy z Chinami o ziemie nad Amurem?
nerczyński
Moskwa zrezygnowała wtedy z żyznych terenów nadamurskich, a granicę przesunięto na rzekę Argun.
Q 22Które jezioro należy obok Bajkału do największych na Syberii?
Tajmyr
Większość syberyjskich jezior to jednak drobne jeziorka rozsiane po Nizinie Zachodniosyberyjskiej.
Q 23Ile milionów Słowian III Rzesza planowała wysiedlić na Syberię w Generalnym Planie Wschodnim?
50
Po ataku Niemiec na ZSRR na zachodnią Syberię przebazowano natomiast znaczną część radzieckich ośrodków przemysłowych z zagrożonych obszarów.
Q 14Które miasto stało się w XVII wieku faktyczną stolicą Syberii?
Tobolsk
Tamtejszy wojewoda zwierzchniczył moskiewskim siłom zbrojnym i regulował handel, a od 1621 roku rezydował tam również arcybiskup syberyjski.
Q 15Która miejscowość, założona w 1586 roku, była pierwszą rosyjską osadą na Syberii?
Tiumeń
Rok później Rosjanie wznieśli kolejny umocniony ostróg, a w 1598 ostatecznie pokonali chana Kuczuma.
Q 16Z którym państwem Rosja zawarła w 1875 roku traktat petersburski?
Japonią
Na jego mocy Rosja uzyskała Sachalin, a Kuryle przypadły drugiej stronie.
Q 17Co odkrył w 1697 roku Władimir Atłasow?
Kamczatkę
Już kilkadziesiąt lat wcześniej, jeszcze przed połową XVII wieku, rosyjscy kozacy i kupcy dotarli do brzegów Oceanu Spokojnego.
Q 18Jak nazywano daninę w skórkach, którą ludy Syberii płaciły Moskwie?
jasak
W XVII wieku ta danina dawała carskiemu budżetowi około 1/3 dochodów, a jej regularny pobór należał do głównych zadań wojewodów.
Q 19Do której grupy językowej należy język Buriatów, liczących około 400 tys. osób?
mongolskiej
W XVII wieku lud ten należał do koczowników, którzy na południu Syberii stawiali Rosjanom najsilniejszy opór.
Q 20Kto położył kamień węgielny pod budowę Kolei Transsyberyjskiej?
carewicz Mikołaj
Dzień tej uroczystości uznaje się za oficjalny początek prac, choć faktycznie ruszyły one już w marcu na odcinku ussuryjskim.
Q 24Które dwa ludy Syberii zalicza się do grupy ugrofińskiej?
Chantowie i Mansowie
Mieszkają na zachodzie krainy, po Jenisej, a ich imię nosi Chanty-Mansyjski Okręg Autonomiczny – Jugra.
Q 25Kto jest autorem najstarszego opisu Syberii w języku polskim?
Adam Kamieński
Był jednym z pierwszych znanych zesłańców z ziem Rzeczypospolitej; później z grona zesłańców wyszli badacze tacy jak Jan Czerski i Aleksander Czekanowski.
Q 26Co oznacza tunguskie słowo „sibur”, z którym łączono nazwę Syberii?
bagno
Geneza nazwy nie jest pewna: wiązano ją też z nieznanymi plemionami Hunów oraz ze stolicą chanatu podbitego przez Rosjan.
Q 27W którym roku utworzono Prikaz Syberyjski, sprawujący jurysdykcję nad całą Syberią?
1637
Niżej w strukturze stali wojewodowie obwodowi, a najniższy stopień podziału stanowiły powiaty, których w XVII wieku było 20.
Q 28Na ile tysięcy osób badacz Dołgich szacował rdzenną ludność Syberii w XVII wieku?
236
W tej liczbie mieściło się 28,5 tys. Jakutów, 27,3 tys. Buriatów i 17 tys. Tatarów.
Q 29Kto założył ałtajski okręg przemysłowy, skonfiskowany później przez państwo?
Akinf Demidow
Okręg powstał w latach 20. XVIII wieku, gdy malejące dochody z futer skłaniały do poszukiwań rud żelaza i srebra.
Q 30Które miasto gościło największe doroczne jarmarki syberyjskie?
Irbit
W tym samym XVIII stuleciu najszybciej rosnącym miastem regionu była stolica guberni, licząca w połowie wieku już 15 000 mieszkańców.