Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Ważki to jedne z najstarszych i najsprawniejszych lotników wśród owadów. Potrafią zawisnąć w powietrzu, przewidzieć tor lotu ofiary i przekroczyć 10 m/s, a ich larwy przez kilka lat polują pod wodą. Ten quiz sprawdza, co wiesz o budowie, życiu i historii ważek: od liczby gatunków w Polsce, przez karbońskie olbrzymy z rodzaju Meganeura, po Ogólnopolski Dzień Ważki w Puławach. Pytania mają różny poziom trudności, więc coś dla siebie znajdzie zarówno spacerowicz znad stawu, jak i początkujący odonatolog.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Na którym kontynencie nie występują żadne ważki?
Antarktyda
Największe bogactwo gatunków ważek notuje się w strefie tropikalnej i subtropikalnej, gdzie owady te są najbardziej zróżnicowane.
Q 02Gdzie samice ważek najczęściej składają jaja?
Na roślinach pod wodą
Składanie jaj bywa niebezpieczne: samica zanurzająca się w wodzie może wtedy zostać upolowana.
Q 03Czym odżywiają się larwy ważek różnoskrzydłych?
Kijankami i narybkiem
Wszystkie ważki różnoskrzydłe są mięsożerne: dorosłe osobniki polują w locie na inne owady, a larwy zjadają też bezkręgowce wodne.
Q 04Jakiego typu aparat gębowy mają dorosłe ważki?
Gryzący
Mocna konstrukcja narzędzi gębowych przydaje się drapieżnikom, które chwytają w locie komary i muchy.
Q 05Jak odpoczywająca ważka różnoskrzydła trzyma skrzydła?
Rozpostarte na boki
Odpoczywające ważki równoskrzydłe składają skrzydła, a różnoskrzydłe czasem tylko nieco je opuszczają w dół i do przodu.
Q 06Jaki rodzaj lotu, rzadki wśród zwierząt, opanowały ważki?
Wiszący
Zawisanie w miejscu to umiejętność, którą poza ważkami opanowało zaledwie kilka grup zwierząt.
Q 07Jak nazywa się dział entomologii poświęcony ważkom?
Odonatologia
Nazwa pochodzi od łacińskiej nazwy rzędu Odonata, który obejmuje ponad 6400 współcześnie żyjących gatunków opisanych do tej pory.
Q 08Która cecha ważek zmienia się w trakcie dojrzewania, tworząc dymorfizm wiekowy?
Ubarwienie
Barwy ważek osiągają największe nasilenie w okresie rozrodu, a potem stopniowo bledną.
Q 09Jaką nazwę naukową nosi podrząd ważek różnoskrzydłych?
Anisoptera
Do tego podrzędu należą m.in. żagnicowate, gadziogłówkowate, szklarnikowate, szklarkowate i ważkowate, czyli wszystkie rodziny spotykane w Polsce.
Q 10Jak nazywa się przekształcony aparat gębowy, którym larwy ważek chwytają ofiary?
Maska
Dorosłe ważki polują inaczej: w locie chwytają komary i muchy, przewidując tor lotu ofiary.
Q 11W jaki sposób larwy ważek różnoskrzydłych mogą gwałtownie przemieszczać się w wodzie?
Na zasadzie odrzutu
Larwa wyrzuca wodę z jelita, a odrzut popycha jej masywne, szerokie ciało do przodu.
Q 12Jakie czułki mają ważki?
Bardzo krótkie, szczecinkowate
Czułki ważek składają się zaledwie z 3–7 członów, co kontrastuje z ich ogromnymi oczami złożonymi.
Q 13Gdzie u większości ważek różnoskrzydłych stykają się ze sobą duże oczy?
Na wierzchu głowy
Wyjątkiem są dwie rodziny, u których oczy są rozsunięte, ale na odległość mniejszą niż szerokość oka.
Q 21Ile czasu dożywają dorosłe osobniki większych ważek ze strefy tropikalnej?
Czterech miesięcy
Dorosłe osobniki dużych gatunków z klimatu umiarkowanego są mniej żywotne niż ich tropikalni krewniacy.
Q 22W którym mieście obchodzono 18 sierpnia 2019 roku Dzień Ważki z inicjatywy WWF?
Nowe Delhi
Indyjskie obchody Dragonfly Day odbyły się wtedy po raz drugi, a WWF współorganizował je z Bombay Natural History Society.
Q 23Z ilu segmentów zbudowany jest odwłok ważki?
10
U samców na drugim segmencie mieści się aparat kopulacyjny o złożonej budowie.
Q 14Jaką prędkość lotu potrafią przekraczać ważki?
10 m/s
Ważki latają we wszystkich kierunkach i należą do najlepszych lotników wśród owadów.
Q 15Kto może upolować dorosłą ważkę, co czyni ją jednym z nielicznych takich owadów?
Larwa ważki
Do takich zdarzeń dochodzi czasem podczas składania jaj przez samice do wody, gdzie czyhają drapieżne stadia młodociane.
Q 16Czym oddychają larwy ważek różnoskrzydłych?
Skrzelami rektalnymi
Larwy ważek równoskrzydłych mają dodatkowo trzy zewnętrzne skrzelotchawki w postaci listków na końcu odwłoka.
Q 17Ile maksymalnie może trwać życie ważki, licząc od jaja po śmierć imago?
Siedem lat
Większość tego czasu przypada na stadium larwalne spędzane pod wodą; najkrócej żyjące ważki kończą cykl już po sześciu miesiącach.
Q 18Czym wyróżnia się lot ważek różnoskrzydłych?
Silny i szybki, ale mało zwrotny
Ważki różnoskrzydłe poruszają obiema parami skrzydeł niezależnie od siebie, głównie w płaszczyźnie pionowej, w dół.
Q 19Ile w przybliżeniu gatunków ważek stwierdzono w Europie?
130
Europejska odonatofauna to tylko niewielki wycinek światowej różnorodności: na całym globie opisano ponad 6400 gatunków ważek.
Q 20Z ilu ommatidiów może się składać oko złożone ważki?
40 tys.
Oprócz pary oczu złożonych ważka ma na ruchliwej, dobrze wykształconej głowie jeszcze trzy przyoczka.
Q 24Jaką długość ciała osiąga środkowoamerykańska ważka Megaloprepus caerulatus?
19 cm
Na drugim biegunie skali jest australijska Nannodiplax rubra, której ciało mierzy zaledwie 2 cm.
Q 25Ile gatunków ważek jest w Polsce objętych ochroną ścisłą?
8
Oprócz gatunków pod ochroną ścisłą kolejnych 7 gatunków ważek podlega w Polsce ochronie częściowej.
Q 26Jaki narząd samic ważek różnoskrzydłych jest u większości rodzin silnie zredukowany?
Pokładełko
Wyjątek stanowi zaledwie kilka rodzin, w większości niewielkich, u których narząd ten zachował funkcjonalność.
Q 27W którym mieście zapoczątkowano w 2019 roku Ogólnopolski Dzień Ważki?
Puławy
Święto wymyśliła Ewa Rauner-Bułczyńska, a jego datę, 25 maja, wybrano na rocznicę urodzin czołowego badacza ważek Edmonda de Sélys Longchampsa.
Q 28Latem którego roku zaobserwowano w Polsce nomadkę żółtawą (Pantala flavescens)?
2016
Nomadka żółtawa powiększyła krajową listę ważek, która przed jej pojawieniem się była o jeden gatunek krótsza.
Q 29Endemitem których wysp jest Anax strenuus, jedna z największych współczesnych ważek?
Hawajów
Rozpiętością skrzydeł Anax strenuus dorównuje olbrzymiej Megaloprepus caerulatus z Ameryki Środkowej, rekordzistce pod względem długości ciała.
Q 30Jak nazywa się pojedynczy dolny przydatek na końcu ciała ważki różnoskrzydłej?
Epiprokt
Towarzyszy mu para górnych przydatków analnych, zwanych cerci.