Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Ważki to jedne z najstarszych i najsprawniejszych lotników wśród owadów. Potrafią zawisnąć w powietrzu, przewidzieć tor lotu ofiary i przekroczyć 10 m/s, a ich larwy przez kilka lat polują pod wodą. Ten quiz sprawdza, co wiesz o budowie, życiu i historii ważek: od liczby gatunków w Polsce, przez karbońskie olbrzymy z rodzaju Meganeura, po Ogólnopolski Dzień Ważki w Puławach. Pytania mają różny poziom trudności, więc coś dla siebie znajdzie zarówno spacerowicz znad stawu, jak i początkujący odonatolog.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Na którym kontynencie nie występują żadne ważki?
Antarktyda
Największe bogactwo gatunków ważek notuje się w strefie tropikalnej i subtropikalnej, gdzie owady te są najbardziej zróżnicowane.
Q 02Gdzie samice ważek najczęściej składają jaja?
Na roślinach pod wodą
Składanie jaj bywa niebezpieczne: samica zanurzająca się w wodzie może wtedy zostać upolowana.
Q 03Czym odżywiają się larwy ważek różnoskrzydłych?
Kijankami i narybkiem
Wszystkie ważki różnoskrzydłe są mięsożerne: dorosłe osobniki polują w locie na inne owady, a larwy zjadają też bezkręgowce wodne.
Q 04Jakiego typu aparat gębowy mają dorosłe ważki?
Gryzący
Mocna konstrukcja narzędzi gębowych przydaje się drapieżnikom, które chwytają w locie komary i muchy.
Q 05Jak odpoczywająca ważka różnoskrzydła trzyma skrzydła?
Rozpostarte na boki
Odpoczywające ważki równoskrzydłe składają skrzydła, a różnoskrzydłe czasem tylko nieco je opuszczają w dół i do przodu.
Q 06Jaki rodzaj lotu, rzadki wśród zwierząt, opanowały ważki?
Wiszący
Zawisanie w miejscu to umiejętność, którą poza ważkami opanowało zaledwie kilka grup zwierząt.
Q 07Jak nazywa się dział entomologii poświęcony ważkom?
Odonatologia
Nazwa pochodzi od łacińskiej nazwy rzędu Odonata, który obejmuje ponad 6400 współcześnie żyjących gatunków opisanych do tej pory.
Q 08Która cecha ważek zmienia się w trakcie dojrzewania, tworząc dymorfizm wiekowy?
Ubarwienie
Barwy ważek osiągają największe nasilenie w okresie rozrodu, a potem stopniowo bledną.
Q 09Jaką nazwę naukową nosi podrząd ważek różnoskrzydłych?
Anisoptera
Do tego podrzędu należą m.in. żagnicowate, gadziogłówkowate, szklarnikowate, szklarkowate i ważkowate, czyli wszystkie rodziny spotykane w Polsce.
Q 10Jak nazywa się przekształcony aparat gębowy, którym larwy ważek chwytają ofiary?
Maska
Dorosłe ważki polują inaczej: w locie chwytają komary i muchy, przewidując tor lotu ofiary.
Q 11W jaki sposób larwy ważek różnoskrzydłych mogą gwałtownie przemieszczać się w wodzie?
Na zasadzie odrzutu
Larwa wyrzuca wodę z jelita, a odrzut popycha jej masywne, szerokie ciało do przodu.
Q 12Jakie czułki mają ważki?
Bardzo krótkie, szczecinkowate
Czułki ważek składają się zaledwie z 3–7 członów, co kontrastuje z ich ogromnymi oczami złożonymi.
Q 13Gdzie u większości ważek różnoskrzydłych stykają się ze sobą duże oczy?
Na wierzchu głowy
Wyjątkiem są dwie rodziny, u których oczy są rozsunięte, ale na odległość mniejszą niż szerokość oka.
Q 21Ile czasu dożywają dorosłe osobniki większych ważek ze strefy tropikalnej?
Czterech miesięcy
Dorosłe osobniki dużych gatunków z klimatu umiarkowanego są mniej żywotne niż ich tropikalni krewniacy.
Q 22W którym mieście obchodzono 18 sierpnia 2019 roku Dzień Ważki z inicjatywy WWF?
Nowe Delhi
Indyjskie obchody Dragonfly Day odbyły się wtedy po raz drugi, a WWF współorganizował je z Bombay Natural History Society.
Q 23Z ilu segmentów zbudowany jest odwłok ważki?
10
U samców na drugim segmencie mieści się aparat kopulacyjny o złożonej budowie.
Jaką długość ciała osiąga środkowoamerykańska ważka Megaloprepus caerulatus?
Q 14Jaką prędkość lotu potrafią przekraczać ważki?
10 m/s
Ważki latają we wszystkich kierunkach i należą do najlepszych lotników wśród owadów.
Q 15Kto może upolować dorosłą ważkę, co czyni ją jednym z nielicznych takich owadów?
Larwa ważki
Do takich zdarzeń dochodzi czasem podczas składania jaj przez samice do wody, gdzie czyhają drapieżne stadia młodociane.
Q 16Czym oddychają larwy ważek różnoskrzydłych?
Skrzelami rektalnymi
Larwy ważek równoskrzydłych mają dodatkowo trzy zewnętrzne skrzelotchawki w postaci listków na końcu odwłoka.
Q 17Ile maksymalnie może trwać życie ważki, licząc od jaja po śmierć imago?
Siedem lat
Większość tego czasu przypada na stadium larwalne spędzane pod wodą; najkrócej żyjące ważki kończą cykl już po sześciu miesiącach.
Q 18Czym wyróżnia się lot ważek różnoskrzydłych?
Silny i szybki, ale mało zwrotny
Ważki różnoskrzydłe poruszają obiema parami skrzydeł niezależnie od siebie, głównie w płaszczyźnie pionowej, w dół.
Q 19Ile w przybliżeniu gatunków ważek stwierdzono w Europie?
130
Europejska odonatofauna to tylko niewielki wycinek światowej różnorodności: na całym globie opisano ponad 6400 gatunków ważek.
Q 20Z ilu ommatidiów może się składać oko złożone ważki?
40 tys.
Oprócz pary oczu złożonych ważka ma na ruchliwej, dobrze wykształconej głowie jeszcze trzy przyoczka.
19 cm
Na drugim biegunie skali jest australijska Nannodiplax rubra, której ciało mierzy zaledwie 2 cm.
Q 25Ile gatunków ważek jest w Polsce objętych ochroną ścisłą?
8
Oprócz gatunków pod ochroną ścisłą kolejnych 7 gatunków ważek podlega w Polsce ochronie częściowej.
Q 26Jaki narząd samic ważek różnoskrzydłych jest u większości rodzin silnie zredukowany?
Pokładełko
Wyjątek stanowi zaledwie kilka rodzin, w większości niewielkich, u których narząd ten zachował funkcjonalność.
Q 27W którym mieście zapoczątkowano w 2019 roku Ogólnopolski Dzień Ważki?
Puławy
Święto wymyśliła Ewa Rauner-Bułczyńska, a jego datę, 25 maja, wybrano na rocznicę urodzin czołowego badacza ważek Edmonda de Sélys Longchampsa.
Q 28Latem którego roku zaobserwowano w Polsce nomadkę żółtawą (Pantala flavescens)?
2016
Nomadka żółtawa powiększyła krajową listę ważek, która przed jej pojawieniem się była o jeden gatunek krótsza.
Q 29Endemitem których wysp jest Anax strenuus, jedna z największych współczesnych ważek?
Hawajów
Rozpiętością skrzydeł Anax strenuus dorównuje olbrzymiej Megaloprepus caerulatus z Ameryki Środkowej, rekordzistce pod względem długości ciała.
Q 30Jak nazywa się pojedynczy dolny przydatek na końcu ciała ważki różnoskrzydłej?
Epiprokt
Towarzyszy mu para górnych przydatków analnych, zwanych cerci.