Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Życzliwość to coś więcej niż dobre maniery. Filozofowie od starożytności widzieli w niej cnotę: przyjazne nastawienie do ludzi, które przejawia się w postawie, czynach i słowach. W quizie sprawdzisz, co o życzliwości pisali Arystoteles, Cyceron, Kant i Nietzsche, jak ujmuje ją współczesna psychologia i skąd wzięła się złota reguła etyczna, znana od Chin po basen Morza Śródziemnego.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Czym, najkrócej mówiąc, jest życzliwość?
Przyjaznym usposobieniem
To cecha kogoś, kto po prostu lubi innych ludzi i dobrze im życzy.
Q 02Co łagodzi człowiek życzliwy, przyczyniając się zarazem do szczęścia innych?
Cierpienia
Życzliwość nie kończy się więc na dobrych chęciach: ma realnie poprawiać los drugiego człowieka.
Q 03Które z głównych przykazań chrześcijaństwa uchodzi za wyraz złotej reguły?
Miłość bliźniego jak siebie samego
Nauczanie to spotyka się w różnych religiach i systemach filozoficznych całego świata.
Q 04Do jakich cnót zalicza się życzliwość wobec drugiego człowieka lub wspólnoty?
Moralnych
Wyraża się ona na trzy sposoby: w postawie, w czynach i w słowach.
Q 05Na której górze, według tradycji biblijnej, Jahwe nadał Izraelowi Prawo Boże?
Synaj
Miało się to stać około XV–XIII wieku p.n.e.; z tego Prawa, wedle słów Jezusa, wywodzi się złota reguła.
Q 06Zasadą czego bywa nazywana złota reguła etyczna?
Wzajemności
Regułę tę podaje się także w wersji negatywnej: nie czyń innym tego, czego nie chcesz, by czynili tobie.
Q 07Podczas którego wystąpienia Jezus sformułował złotą regułę?
Kazanie na górze
Jezus dodał wówczas, że na tej jednej zasadzie polega Prawo i Prorocy.
Q 08Jakie uczucie jest obce człowiekowi życzliwemu?
Satysfakcja z czyjegoś niepowodzenia
Ktoś taki umie za to szczerze się cieszyć, gdy innym się wiedzie.
Q 09Który papież określa życzliwość jako postawę pragnienia dobra dla drugiej osoby?
Franciszek
Mówi też o skłonności do tego, co dobre i doskonałe, która pobudza do napełniania życia innych rzeczami pięknymi i budującymi.
Q 10Jak Arystoteles nazywa kogoś, kto przypisuje innym więcej zalet, niż mają w rzeczywistości?
Pochlebcą
Na przeciwnym biegunie filozof umieszcza człowieka nienawistnego, wrogo usposobionego do bliźnich.
Q 11Czym, bardziej niż samym czynem, budzi podziw człowiek życzliwy?
Przyjazną postawą
Liczy się więc nie pojedynczy gest, lecz stałe nastawienie do ludzi, z którego ten gest wypływa.
Q 12Który święty zajął się życzliwością, podejmując problematykę „cnót społecznych”?
Tomasz z Akwinu
Rozumiał ją jako coś, co okazuje się innym ludziom zarówno w czynach, jak i w słowach.
Q 13Właściwością czego jest życzliwość w ujęciu Arystotelesa?
Charakteru
Filozof dodawał, że życzliwość nie tylko z tej sfery wypływa, ale też do niej się odnosi.
Q 21W którym rozdziale Ewangelii Mateusza zapisano złotą regułę z nauczania Jezusa?
7
To dwunasty werset tego rozdziału: co byście chcieli, żeby wam ludzie czynili, i wy im czyńcie.
Q 22Między jakimi skrajnościami Arystoteles umieszcza życzliwość jako umiar?
Pochlebstwem i nienawiścią
Ten umiar dotyczy, jak podkreślał filozof, zarówno czynów, jak i słów.
Q 23Jakim łacińskim słowem Cyceron oddał greckie pojęcie życzliwości?
Benevolentia
Łaciński termin znaczy dosłownie tyle co dobra wola.
Jakim ludziom, według Arystotelesa, sprzyja niejeden, choć nigdy ich nie widział?
Q 14Który filozof nazwał życzliwość radością czerpaną ze szczęścia innych?
Immanuel Kant
Pisał o tym w „Metafizyce moralności”, dodając, że chodzi także o cudzą pomyślność.
Q 15Czym, w odróżnieniu od bycia uprzejmym wobec konkretnej osoby, jest raczej życzliwość?
Postawą życia
Może ona, ale wcale nie musi, przejawiać się w grzecznym zachowaniu wobec innych.
Q 16Jak, według Arystotelesa, człowiek nienawistny traktuje zalety bliźniego?
Ujmuje mu ich
Taki człowiek jest wrogo usposobiony do innych — to skrajność przeciwna schlebianiu.
Q 17Co, zdaniem Nietzschego, powinno zwracać na życzliwość więcej uwagi niż na rzeczy wielkie?
Nauka
Filozof zaliczał życzliwość do rzeczy drobnych, ale niezmiernie częstych i przez to bardzo skutecznych.
Q 18Jaki objaw życzliwości wymienia Fryderyk Nietzsche obok uśmiechu w oku?
Uściski dłoni
Filozof pisał też o pogodzie, którą zwykle bywają przepojone wszystkie sprawy ludzkie.
Q 19Niektórzy przedstawiciele jakiego starożytnego grona głosili złotą regułę, podobnie jak Budda?
Siedmiu mędrców
Zasada ta nie jest więc własnością jednej kultury: pojawia się i w Azji, i nad Morzem Śródziemnym.
Q 20Jaki angielski odpowiednik ma greckie słowo, którym Arystoteles nazywał życzliwość?
Goodwill
Jego synonim „kindness” różni się odcieniem: bliżej mu do zwykłej grzeczności niż do życzliwości.
Prawym lub pożytecznym
Bywa, że ktoś z tych nieznajomych odwzajemnia to uczucie — wtedy obie strony są sobie wzajemnie życzliwe.
Q 25Który starożytny mędrzec radził, by nie czynić tego, co ganimy u innych?
Tales z Miletu
Odpowiadał tak na pytanie, jak należy kierować własnym postępowaniem.
Q 26W jakich latach żył Konfucjusz, w którego dialogach można odnaleźć złotą regułę?
551–479 p.n.e.
Tę samą zasadę znali później między innymi Platon, Seneka i Izokrates.
Q 27Kto napisał „Uniwersalne prawdy i prawa życia dla mądrych ludzi na trudne czasy”?
Tadeusz Gadacz
Autor przytacza w tej książce definicje życzliwości zaczerpnięte z „Etyki eudemejskiej” Arystotelesa.
Q 28Z którym miastem związany był Pittakos, radzący nie czynić tego, co gniewa nas u innych?
Mitylena
Jego rada to negatywna wersja złotej reguły: mówi, czego nie robić, zamiast nakazywać.
Q 29Do której grupy wartości psycholog Shalom H. Schwartz zalicza życzliwość?
Przekraczanie ja
Psycholog definiuje ją jako troskę o dobro najbliższych: rodziny, przyjaciół i znajomych.
Q 30Który teolog widział w złotej regule Jezusa wyraz „naiwnego egoizmu”?
Bultmann
Ulrich Luz uważa inaczej: jego zdaniem reguła ma charakter radykalny i każe czynić bliźnim wszystko, co nakazuje miłość.