Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Apen vormen een infraorde van de primaten en leven vooral in warme, bosrijke streken. Ze zijn verdeeld in de breedneusapen van Midden- en Zuid-Amerika en de smalneusapen van Afrika en Azië, waartoe ook de mensapen behoren. Deze quiz gaat over hun bouw, leefwijze en verspreiding: van wangzakken en grijpstaarten tot de kolonie op Gibraltar en Apenheul in Apeldoorn. Ook de raadselachtige oorsprong van de apen van de Nieuwe Wereld en hun bijzondere kleurenzicht komen aan bod.
Alle 28 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke dierentuin in Apeldoorn is gespecialiseerd in apen?
Apenheul
Veel apensoorten lopen er niet alleen in hokken, maar ook vrij tussen het publiek rond.
Q 02Welk lichaamsdeel ontbreekt bij mensapen geheel?
Staart
Apen hebben relatief grote hersenen; veel soorten gelden als vindingrijk, speels en flexibel bij veranderende omstandigheden.
Q 03In welke werelddelen komen de smalneusapen (Catarrhini) voornamelijk voor?
Afrika en Azië
Hoewel bijna alle smalneusapen goed kunnen klimmen, brengen veel van hen minstens een deel van hun tijd op de grond door.
Q 04Welke apensoort kan tot boven de sneeuwgrens worden aangetroffen?
Japanse makaak
De meeste apensoorten leven juist in tropische regenwouden en brengen een groot deel van de dag in bomen door.
Q 05In welk Europees gebied leeft een (mogelijk verwilderde) kolonie berberapen?
Gibraltar
Berberapen zijn smalneusapen: die hebben platte nagels aan vingers en tenen en kunnen niets met hun staart grijpen.
Q 06Welke staartvorm hebben enkele apen van de Nieuwe Wereld ontwikkeld?
Grijpstaart
Smalneusapen uit de Oude Wereld hebben zo'n staart niet, ook al klimmen bijna alle soorten goed.
Q 07Welke mensaap leeft, anders dan de meeste apen, grotendeels solitair?
Orang-oetan
De meeste apen zijn groepsdieren die in grote troepen leven; eenzelvige soorten vormen een kleine minderheid.
Q 08Welk lichaamsdeel gebruiken bavianen en makaken om voedsel in weg te stoppen?
Wangzakken
Beide groepen leven veel op de grond en lopen daarbij op handen en voeten.
Q 09Wat hebben klauwaapjes in plaats van nagels?
Klauwen
Andere afwijkende kenmerken zijn de vermindering of het verlies van de derde kiezen en het verlies van de hypoconus.
Q 10Welke soort is de kleinste aap ter wereld?
Dwergzijdeaapje
De wetenschappelijke naam luidt Cebuella pygmaea; het diertje behoort tot de apen van de Nieuwe Wereld.
Q 11Hoeveel wegen de klauwaapjes, de kleinste breedneusapen?
Minder dan 1 kg
De geschatte grootte van hun gemeenschappelijke voorouder is ongeveer 0,6 kg, dus klein zijn ze mogelijk altijd geweest.
Q 12Wat is de wetenschappelijke naam van de infraorde van de apen?
Simiiformes
Alle primaten die buiten deze infraorde vallen, worden halfapen genoemd; apen zijn sterker op hun zicht aangewezen dan die halfapen.
Q 13Welke zintuigen zijn bij halfapen beter ontwikkeld dan bij apen?
Gehoor en reukzin
Apen vertrouwen juist meer op hun ogen, die recht naar voren gericht staan.
Q 21Bij welke apen zijn de benen níét langer dan de armen?
Gibbons
Het zijn mensapen, net als chimpansees, gorilla's en orang-oetans, en ze behoren tot de smalneusapen van de Oude Wereld.
Q 22Welke breedneusapen zijn aangepast aan het eten van hardere vruchten en zaden?
Saki's
Vruchten zijn voor bijna alle apen van de Nieuwe Wereld een belangrijk onderdeel van het menu.
Q 23Op welk chromosoom ligt bij apen het gen voor de opsines in het rood-groengebied?
X-chromosoom
Mannetjes hebben er maar één en maken daardoor slechts één opsine in dat gebied; vrouwtjes kunnen er twee verschillende maken.
Q 14Hoe staan de neusgaten van breedneusapen?
Ver uit elkaar en zijwaarts gericht
Smalneusapen hebben juist een smallere neus met neusvleugels die klein zijn en dicht tegen elkaar staan.
Q 15Van welk continent stamt de gemeenschappelijke voorouder van alle breedneusapen?
Afrika
De nazaten van de breedneusapen zijn in hun oorspronkelijke thuisland sindsdien uitgestorven.
Q 16Hoe heet het kleurenzicht met drie soorten kegeltjes, zoals bij apen van de Oude Wereld?
Trichromatisme
Bijna alle andere placentale zoogdieren zien hooguit twee kleuren en zijn dus rood-groen kleurenblind.
Q 17Op de hooggelegen grasvlakten van welk gebied leeft de gelada?
Ethiopisch Hoogland
De gelada is een nauwe verwant van de bavianen en een van de weinige apen die niet in bossen leven.
Q 18Wat eten brulapen, anders dan alle andere breedneusapen, voornamelijk?
Bladeren
Samen met de spinapen zijn het de grootste apen van de Nieuwe Wereld; de grotere soorten kunnen met hun staart grijpen.
Q 19Welke apen kunnen dankzij een gespecialiseerde maag van moeilijk verteerbaar voedsel leven?
Slankapen
Tot deze groep horen de franjeapen of colobusapen, de langoeren en de neusaap; ook onrijpe vruchten staan op hun menu.
Q 20Hoeveel kleuren zien nachtaapjes?
Eén
Ze hebben veel meer staafjes en veel minder kegeltjes dan andere breedneusapen en missen een opsine in het blauwgebied.
Q 24Hoe worden de nachtaapjes ook wel genoemd?
Doeroecoeli's
Het zijn de enige nachtactieve apen; alle andere nachtactieve primaten zijn halfapen.
Q 25Op welke eilanden leefden de nu uitgestorven West-Indische apen (Xenothrichini)?
Cuba en Jamaica
Breedneusapen zijn op de mens na de enige primaten die van nature buiten de Oude Wereld voorkomen.
Q 26Welk kleurenzicht hebben zowel mannelijke als vrouwelijke brulapen?
Uniform trichromatisch
Daarmee wijken ze af van alle andere onderzochte breedneusapen, waar alleen een deel van de vrouwtjes drie kleuren ziet.
Q 27Wat is de geslachtsnaam van de nachtaapjes, het enige nachtactieve apengeslacht?
Aotus
Hun verwantschap is onduidelijk: mogelijk splitsten ze zich vroeg af en horen ze in een eigen familie, de Aotidae.
Q 28Uit welk tijdperk stamt Perupithecus, het oudst bekende apenfossiel?
Eoceen
Het fossiel werd onlangs ontdekt in westelijk Peru en is naar schatting 41 tot 34 miljoen jaar oud.