Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De Kerstman reist in een arrenslee door de lucht en deelt in de adventperiode cadeautjes uit. Zijn figuur groeide uit een mengeling van Sinterklaas, de Britse Father Christmas en oude Europese winterfiguren, en kreeg in de Verenigde Staten zijn huidige vorm. Deze quiz gaat over de oorsprong van de Kerstman, de tekenaars en reclamecampagnes die zijn rode pak vastlegden, zijn rendieren en zijn vele woonplaatsen van de Noordpool tot Lapland. Ook de historische bisschop Nicolaas van Myra komt aan bod, met zijn legenden en de reis van zijn beenderen naar Bari.
Alle 28 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke kleur heeft de mantel van de Kerstman meestal?
rood
Het duurde vele jaren voordat auteurs en illustratoren het eens waren over die kleur; hij is ook in bruin, groen, goud, blauw of wit afgebeeld.
Q 02Welke uitroep is kenmerkend voor de Kerstman?
Ho-ho-ho!
Hij reist in een arrenslee door de lucht, getrokken door rendieren, en bezoekt de mensen tijdens de adventperiode.
Q 03Welke postcode heeft de Noordpool volgens Canada Post, verwijzend naar de lach van de Kerstman?
H0H 0H0
Postcodes die met een H beginnen zijn in Canada normaal gereserveerd voor Montreal in Quebec.
Q 04Naar welk gebied in Noord-Amerika namen Nederlandse kolonisten Sinterklaas in de 17e eeuw mee?
Nieuw-Nederland
De huidige kerstman is een verzameling tradities uit verschillende culturele kringen, gegroeid uit de mythologieën van diverse Europese volkeren.
Q 05Welke rendieren van de Kerstman danken hun naam aan oude Nederlandse woorden voor donder en bliksem?
Dunder en Blixem
De namen werden later veranderd in de meer Duitse vormen Donner en Blitzen; de acht rendieren komen uit het gedicht van Clement Clark Moore.
Q 06Op welk achtbenig ros reed Odin, een van de voorlopers van de Kerstman, door de midwinterhemel?
Sleipnir
Folkloriste Margaret Baker ziet in de blauwe kap, de mantel en de witte baard van de oude geschenkbrenger uit het noorden de kiem van de Kerstman.
Q 07Op welke datum deelt de Russische Ded Moroz volgens de overlevering cadeaus uit?
31 december
Grootvadertje Vorst wordt daarbij vergezeld door zijn kleindochter Snegoerotsjka, het Sneeuwmeisje.
Q 08In welk jaar werd het gedicht ‘A Visit from St. Nicholas’ anoniem gepubliceerd?
1823
Het gedicht beschrijft de nachtelijke bezoeker als een mengeling van een marskramer, een elf en Sinterklaas, compleet met rendieren, slee en schoorsteen.
Q 09Wat betekent de naam van de Finse kerstman Joulupukki letterlijk?
joelgeit
Hij heeft een vrouw, Joulumuori, over wie weinig bekend is; de geit als kerstsymbool gaat terug op de Germaanse dondergod Thor.
Q 10Welke tekenaar maakte de Noordpool tot de woonplaats van Santa Claus?
Thomas Nast
Zijn kerstman was gebaseerd op de Paltsische ‘Belzenickel’, een bontdragende figuur die hij zich uit zijn jeugd herinnerde; gevraagd om kleur koos hij rood en wit.
Q 11Wie schreef in 1902 het kinderboek ‘The Life and Adventures of Santa Claus’?
L. Frank Baum
Zijn kerstman woont in de Lachende Vallei en keert later terug in ‘The Road to Oz’, als eregast op het verjaardagsfeest van Ozma.
Q 12In welk jaar startte de reclamecampagne van Coca-Cola met een rood geklede Kerstman?
1931
De kerstman droeg al veel eerder een soortgelijk pak; de urban legend dat rood en wit van het frisdrankmerk komen, ontstond pas later.
Q 13Wie bedacht in 1939 het extra rendier Rudolph the Red-Nosed Reindeer?
Robert L. May
Het rendier verscheen eerst in een gelijknamig boek en werd mede door het liedje zo bekend dat het geregeld als negende rendier wordt meegeteld.
Q 21Welke Romeinse keizer maakte in 274 de cultus van Sol Invictus officieel op 25 december?
Aurelianus
Sol Invictus betekent ‘onoverwonnen zon’; de cultus bleef een fundament van het keizerlijk gezag tot het decreet van Theodosius I in 380.
Q 22Welk tijdschrift bracht op 3 januari 1863 een cover met de Kerstman gekleed in een Amerikaanse vlag?
Harper's Weekly
De kerstman hield een pop met de naam ‘Jeff’ vast, een verwijzing naar de Amerikaanse Burgeroorlog die toen woedde.
Q 23Welke eigen postcode heeft de Finse woonplaats van Joulupukki?
99999
Brieven naar die postcode komen aan in het kerstmandorp, even buiten de stad op de poolcirkel waar ook het Santa Park ligt.
Q 14Als wat beeldde Washington Irving Santa Claus in 1809 aanvankelijk af?
Dikbuikige Nederlandse zeeman
Zijn ‘History of New York’ was een parodie op de Nederlandse cultuur van de stad; de figuur had een pijp en een groene winterjas.
Q 15Welke nationale postdienst ontving in 2006 de meeste brieven aan de Kerstman, ruim 1,2 miljoen?
La Poste
De brieven aan Père Noël kwamen uit 126 landen, volgens een enquête van de Wereldpostunie uit 2007.
Q 16Wat legden kinderen volgens de Duitse volkstraditie in hun laarzen voor het paard van Odin?
stro en wortels
Uit dankbaarheid liet de god dan cadeautjes in de laarzen achter, die naast de schoorsteen stonden.
Q 17Welke tekenaar ontwierp vanaf 1930 de kerstadvertenties van The Coca-Cola Company?
Haddon Sundblom
De tekenaar was van Zweedse en Finse afkomst, maar zijn kerstman staat mijlenver af van de oorspronkelijke Finse Joulupukki.
Q 18Welke Finse berg op de Fins-Russische grens geldt als de woonplaats van Joulupukki?
Korvatunturi
De berg ligt in de gemeente Savukoski; expats kunnen in december zelfs post van de Kerstman ontvangen bij de Finse ambassade in Peking.
Q 19Aan welke krant schreef de achtjarige Virginia O'Hanlon in 1897 de vraag of de Kerstman bestaat?
New York Sun
Hoofdredacteur Francis Pharcellus Church antwoordde zo overtuigend dat het stuk ruim een halve eeuw elk jaar op de voorpagina werd herdrukt.
Q 20Door wie werd de camauro, de rode bontmuts waar de kerstmanmuts op lijkt, vroeger gedragen?
Paus
De kerstman draagt verder een rode mantel met witte bontkraag, een zwartleren riem en laarzen, en soms een bril.
Q 24Vanaf welk jaar verspreidden kerstparades met de Kerstman als hoofdfiguur zich over Noord-Amerika?
1887
De kerstmangebruiken, eerst beperkt tot de Nederlands-Amerikaanse gebieden, waren tegen het midden van de 19e eeuw al algemeen in de Verenigde Staten.
Q 25Uit welke Thüringse stad kwam de levensgrote kerstman met slee op de Wereldtentoonstelling van 1900?
Sonneberg
De eerste ansichtkaarten met het nu typische uiterlijk van de kerstman werden in Thüringen ontworpen en internationaal geëxporteerd.
Q 26Welk anoniem kindergedicht uit 1821 noemde als eerste het rendier en de slee van de Kerstman?
Old Santeclaus with Much Delight
Stoute kinderen kregen in dat gedicht een lange, zwarte, berkenhouten stok; de illustraties zijn de vroegst gepubliceerde afbeeldingen van de figuur.
Q 27Welke Duitse krant herdrukt sinds 1977 jaarlijks het beroemde ‘Bestaat de Kerstman?’-antwoord?
Welt am Sonntag
Het idee kwam van Rolf R. Bigler, een schrijver voor die krant; de oorspronkelijke Amerikaanse krant hield begin jaren vijftig op te bestaan.
Q 28Wie bracht in 1956 het populaire lied ‘Mrs. Santa Claus’ uit?
George Melachrino
Ook het kinderboek ‘How Mrs. Santa Claus Saved Christmas’ van Phyllis McGinley uit 1963 hielp de rol van Mrs. Claus vast te leggen.