Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De egel is een van de meest waargenomen wilde zoogdieren in Nederland en België. Hij is bekend om zijn stekelvacht en de gewoonte om zich bij gevaar in drie seconden tot een bal op te rollen. Maar er is veel meer: een extra reukorgaan in het gehemelte, een bizar ritueel met speeksel, een hartslag die in de winterslaap naar twintig per minuut zakt en een opvallende weerstand tegen addergif. Deze quiz test wat je weet over de egel en zijn stekelige verwanten in Europa, Azië en Afrika.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Dankzij welke spier kan een egel zich bij gevaar tot een bal oprollen?
Kringspier
Niet alle egelsoorten hebben genoeg stekels om dit als verdediging te gebruiken; woestijnegels vluchten eerder.
Q 02Tot welke orde behoren stekelvarkens, die ondanks hun stekels niet verwant zijn aan egels?
Knaagdieren
De stekels van egels zijn minder scherp dan die van het stekelvarken en laten moeilijker los.
Q 03Hoe dwingen hongerige vossen een opgerolde egel om zich weer uit te rollen?
Erop plassen
Langorige egels moeten op hun beurt op hun hoede zijn voor wolven en mangoesten.
Q 04Hoeveel uur per dag slaapt een egel ongeveer?
18 uur
Als nachtdier gaat hij na het ontwaken op zoek naar eten of bouwt hij aan een nest.
Q 05Welk dier is in de Lage Landen het enige met klauwen sterk genoeg om een opgerolde egel open te wrikken?
Das
Bosegels hebben vooral te maken met kleinere roofdieren zoals uilen en bunzingen.
Q 06Waaraan is de Oost-Europese egel te onderscheiden van zijn West-Europese verwant?
Witte borstvlek
De West-Europese egel heeft een bruine borstvlek; beide soorten kunnen onderling hybridiseren.
Q 07Met welke ziekte wordt het 'bespeekselen' van de eigen rug door egels vaak verward?
Rabiës
Van die ziekte hebben egels juist weinig last; het gedrag hoort bij het verwerken van nieuwe geurprikkels.
Q 08Welk geluid maakt een egel bij de paring?
Fluiten
Knorren doet hij bij gevaar, snuiven bij het eten en gillen bij pijn of angst.
Q 09Wat is de wetenschappelijke naam van de gewone egel?
Erinaceus europaeus
Carl Linnaeus publiceerde de naam in 1758 in de tiende editie van Systema naturae.
Q 10Tot welk fylum van ongewervelde dieren behoren zee-egels?
Stekelhuidigen
De wetenschappelijke naam van dat fylum luidt Echinodermata.
Q 11Hoeveel stekels draagt een egel gemiddeld?
5000 tot 8000
Elke stekel is hol, bestaat uit lagen keratine en zit met een stekelkop in de rughuid verankerd.
Q 12Hoe diep onder de aarde kan een egel insecten nog ruiken?
Drie centimeter
Van alle zintuigen is de reukzin het best ontwikkeld; de ogen zijn zelfs bijziend.
Q 13Hoe lang kan de winterslaap van een egel in Scandinavië duren?
Acht maanden
In gematigde streken duurt de winterslaap van oktober tot maart of april; in Zuid-Europa soms helemaal niet.
Q 21Hoeveel tanden heeft een egel?
36
De tanden slijten snel door zand en aarde in het voedsel en zijn bij oudere dieren vaak afgebroken.
Q 22Hoe lang gaat een stekel van een egel gemiddeld mee?
18 maanden
Dat is drie keer zo lang als een gemiddelde haar; egels wisselen hun stekels zelden en onregelmatig.
Q 23Met welk extra zintuig tussen gehemelte en neusholte onderzoekt een egel nieuwe geuren?
Orgaan van Jacobson
Na het onderzoeken spuugt de egel het speeksel op zijn rug, waarbij hij zich in de vreemdste bochten wringt.
Hoe heten de stekelloze verwanten die samen met de stekelegels de familie Erinaceidae vormen?
Q 14Hoe heet het ritueel waarbij een egel geurig speeksel met zijn tong over zijn rug uitstrijkt?
Zelfzalving
Vermoed wordt dat de egel zich zo nog minder aantrekkelijk wil maken als prooi voor roofdieren.
Q 15Welke egels zijn gemiddeld het kleinst?
Eilandbewoners
Egels in de bergen worden juist gemiddeld groter dan die uit lagergelegen gebieden.
Q 16Tot welk gewicht kan een egel vlak voor de winterslaap doorgaans oplopen?
1600 gram
In een extreem geval is zelfs twee kilo gemeten, terwijl een egel in de zomer 500 tot 800 gram weegt.
Q 17Hoeveel gram voedsel kan een egel in één nacht verorberen?
70 gram
Binnen een paar uur kan hij meer dan tachtig regenwormen en kevers eten; de helft daarvan is al ruim voldoende.
Q 18Hoeveel groter kan het leefgebied van een mannetjesegel zijn dan dat van een vrouwtje?
Vijfmaal
Een mannetje legt per nacht 500 meter tot 3 kilometer af en gebruikt meerdere nesten; een vrouwtje heeft vaak aan één nest genoeg.
Q 19Tot hoeveel slagen daalt de hartslag van een egel tijdens de winterslaap?
20 per minuut
Normaal klopt het egelhart 190 keer per minuut; de ademhaling zakt naar eens in de twee tot drie minuten.
Q 20Welke egels hebben als enige vier vingers op de achterpoten?
Witbuikegels
De lange nagels aan de achterpoten van egels hangen samen met hun graafgewoonten.
Haaregels
Ze staan ook bekend als gymnuren; de stekelegels zelf komen voor in Azië, Europa en Afrika.
Q 25Op welke eilandengroep werd de egel in de jaren negentig van de twintigste eeuw ingevoerd?
Azoren
In Europa leeft de egel van Zuid-Scandinavië tot Noordwest-Rusland en op de grote mediterrane eilanden.
Q 26Een egel verdraagt een dosis arseen die dodelijk zou zijn voor hoeveel mensen?
25 mensen
Zelfs een adderbeet kan een egel niet om het leven brengen.
Q 27Waar bevindt zich het bruine vet dat de 'winterslaapklier' van de egel wordt genoemd?
Bij de schouders
Dat bruine vet wordt pas in het vroege voorjaar aangesproken, bij het ontwaken; het witte vet dient voor de winterslaap zelf.
Q 28In hoeveel nog levende geslachten is de subfamilie Erinaceinae onderverdeeld?
Vijf
Daarnaast zijn er nog eens zeven geslachten bekend die zijn uitgestorven.
Q 29In welke twee steden werden in 1885 de eerste egels uitgezet ter bestrijding van plaagdieren?
Dunedin en Christchurch
Daarna volgden nog meer officiële en onofficiële uitzettingen.
Q 30Welk geslacht omvat de Afrikaanse egels?
Atelerix
Het geslacht werd in 1848 door Pomel beschreven; de gewone Europese egel hoort bij de bosegels.