Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Grotten zijn natuurlijk gevormde onderaardse ruimten, vaak uitgesleten door water in kalksteen. Ze herbergen druipsteen, blinde dieren en sporen van de eerste mensen, en lokken al eeuwenlang ontdekkingsreizigers naar beneden. Deze quiz gaat over de langste en diepste grotten ter wereld, de vorming van stalactieten en stalagmieten, het leven in het donker en de grotten en mergelgroeven van Nederland en België. Speel de vragen direct online of print ze uit voor een quizavond.
Alle 26 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke dieren slapen overdag in grote kolonies in grotten?
Vleermuizen
Voor veel diersoorten zijn grotten een onmisbare woonplaats; men noemt ze dan troglofiel.
Q 02Door oplossing van welk gesteente worden grotten vaak gevormd?
Kalksteen
Het oplossen gebeurt in koolzuurhoudend water; de meeste van die grotten zijn uitgesleten door een ondergrondse rivier.
Q 03Hoe heten de druipsteenpegels die op de bodem van een grot omhoog groeien?
Stalagmieten
Ze groeien zeer traag: de snelheid hangt af van vele factoren en kan per formatie enorm verschillen.
Q 04Wie houden zich bezig met de exploratie van nieuwe grotten en galerijen?
Speleologen
Zij maken ingestorte of met sediment gevulde doorgangen vrij en volgen daarbij luchtstromingen of de weg van het water.
Q 05Welke grotten zijn een bekend voorbeeld van paleolithische grotschilderingen?
Lascaux
Grotten boden de vroege mens een veilig onderkomen, en sommige bewoners lieten er schilderingen achter.
Q 06Hoe zijn de Zuid-Limburgse mergelgroeven, in de volksmond ‘grotten’, ontstaan?
Ze zijn door mensen uitgehakt
Toch komen er op een aantal plaatsen in deze groeven echte karstverschijnselen voor.
Q 07Wat is de langste grot ter wereld?
Mammoth Cave
De grot is vrijwel horizontaal en telde in 2013 honderden kilometers aan galerijen.
Q 08Welke kleur heeft de gloed die in sommige grotten in Nieuw-Zeeland en Australië te zien is?
Blauw-groen
Het licht wordt geproduceerd door de larven van een mug, die er prooien mee lokken.
Q 09Hoe heet het verschijnsel waarbij larven licht maken via een chemisch proces?
Bioluminescentie
De larven van een mug in Nieuw-Zeeland en Australië gebruiken dat licht om prooien te lokken.
Q 10In welke Limburgse stad bevonden zich bekende grotwoningen in een mergelberg?
Maastricht
De Limburgse mergelgroeven dienden in het verleden ook als toevluchtsoord.
Q 11Hoe noemt men een grot waar nog altijd een ondergrondse rivier doorheen stroomt?
Actieve grot
De meeste grotten in kalkgesteente zijn ooit door zo'n rivier of door een watertafel uitgesleten.
Q 12Hoe heet het verschijnsel waarbij grotten ontstaan doordat gesteente oplost in koolzuurhoudend water?
Karst
Vaak komen in zulke grotten ook druipstenen voor, gevormd door kalk die opnieuw neerslaat.
Q 13Hoe noemt men een drooggevallen grot waaruit de rivier is verdwenen?
Fossiele grot
De meeste kalksteengrotten zijn ooit gevormd door een ondergrondse rivier of een watertafel.
Q 21Welke spinachtigen navigeren in donkere grotten met sterk verlengde voorpoten?
Zweepspinnen
Die verlengde voorpoten dienen niet om te lopen, maar als tastzintuig.
Q 22Hoeveel niveauverschil zit er tussen de ingang en het diepste punt van de diepste grot ter wereld?
2200 meter
Die grot ligt in de Kaukasus en is tegelijk de meest verticale grot die bekend is.
Q 23Hoeveel kilometer gangen telde de langste grot ter wereld in 2013 ongeveer?
643 km
De galerijen van die grot in de Verenigde Staten lopen vrijwel horizontaal.
Hoeveel grotten dieper dan 1000 m waren er in 2013 wereldwijd bekend?
Q 14Welke salamander leeft uitsluitend in ondergrondse wateren?
Olm
Het dier is een schoolvoorbeeld van een grotbewoner waarvan de ogen zijn gedegenereerd.
Q 15Uit welke periode stammen de mensen die grotschilderingen achterlieten?
Het paleolithicum
Grotten speelden een belangrijke rol in de menselijke geschiedenis omdat ze een veilig onderkomen boden.
Q 16In welke vorm slaat opgeloste kalk neer wanneer water uit het grotplafond sijpelt?
Calciet
Dat gebeurt doordat het water zijn koolzuurgas weer afgeeft aan de grotatmosfeer.
Q 17Hoe heten diersoorten die uitsluitend in grotten te vinden zijn?
Troglobieten
Deze dieren zijn vaak blind, omdat ogen in het donker van de grot geen nut meer hebben.
Q 18In welke Nieuw-Zeelandse grotten trekt de lichtgevende gloed dagelijks honderden bezoekers?
Waitomo
Het licht komt van muggenlarven die met een chemisch proces prooien naar zich toe lokken.
Q 19Welke groeisnelheid halen sommige druipsteenformaties?
Eén cm in tien jaar
Andere formaties doen over diezelfde centimeter wel duizend jaar.
Q 20In welk land ligt de diepste grot ter wereld?
Georgië
Tussen de ingang en het diepste punt van die grot zit ruim twee kilometer hoogteverschil.
97
Het merendeel daarvan ligt in Europa, waar ook de eerste kilometerdiepe afdaling plaatsvond.
Q 25In welk jaar werd in een grot voor het eerst een diepte van 1000 m bereikt?
1956
De mijlpaal werd in augustus gehaald, in een grot in Frankrijk.
Q 26Welke speleoloog onderzocht de Aven d'Orgnac als eerste?
Robert de Joly
Hij deed dat samen met een aantal andere grotonderzoekers; het complex had toen enkel een verticale toegang.